200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Tự nguyện (Trương Quốc Khánh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Nếu là chim tôi sẽ làm loài bồ câu trắng Nếu là hoa tôi sẽ làm một đóa hướng dương

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Nếu là chim tôi sẽ làm loài bồ câu trắng

Nếu là hoa tôi sẽ làm một đóa hướng dương

Nếu là mây tôi sẽ làm một vầng mây ấm

Là người tôi sẽ chết cho quê hương.

Là chim tôi sẽ cất cao đôi cánh mềm

Từ Nam ra ngoài Bắc báo tin nối liền

Là hoa, tôi nở tình yêu ban sớm

Cùng muôn trái tim ngất say hòa bình…

( Trích Tự nguyện, Nhạc và lời : Trương Quốc Khánh)

Câu 1

Xác định phương phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên.

Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn thơ và xác định mục đích chính của người viết là bộc lộ cảm xúc, kể chuyện hay miêu tả.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

Giải thích:

Đoạn thơ trực tiếp bộc lộ khát vọng, lí tưởng sống và tình yêu quê hương, đất nước của nhân vật trữ tình.

Mở rộng

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Anh/ chị hiểu thế nào về ý nghĩa của hai hình ảnh “bồ câu trắng”, “đóa hướng dương” trong khổ đầu của văn bản?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Giải nghĩa hai hình ảnh ở nhiều nét nghĩa khác nhau.

- Nêu nhận xét, cho thấy nội dung, ý nghĩa tác giả nhắn nhủ qua hai hình ảnh.

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa của hai hình ảnh:

- Bồ câu trắng: Biểu tượng cho khát vọng hòa bình, tình thân ái, hữu nghị, tinh thần đoàn kết …

- Đóa hướng dương: Loài hoa luôn hướng về mặt trời, tượng trưng cho con người hướng đến lí tưởng sống cao đẹp…

Giải thích:

Bồ câu trắng thường gợi khát vọng về một thế giới hòa bình. Hướng dương luôn hướng về phía ánh sáng, vì vậy hình ảnh này phù hợp với khát vọng sống đẹp, sống có lí tưởng của nhân vật trữ tình. Hai hình ảnh góp phần thể hiện mong muốn sống vì hòa bình, sống có lí tưởng.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Nêu nội dung chính của văn bản.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Khái quát những khát vọng, lí tưởng được thể hiện xuyên suốt đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Nội dung chính của văn bản: Thể hiện những khát vọng về lẽ sống, lí tưởng sống cao đẹp của thanh niên: Sống ngay thẳng, vượt qua khó khăn gian khổ, cống hiến, hi sinh vì hòa bình, vì độc lập dân tộc.

Giải thích:

Qua những ước nguyện “làm loài bồ câu trắng”, “đóa hướng dương”, “vầng mây ấm” và đặc biệt “là người tôi sẽ chết cho quê hương”, nhân vật trữ tình thể hiện một lẽ sống cao đẹp: đặt tình yêu quê hương, hòa bình và cộng đồng lên trên lợi ích cá nhân.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 4

Chỉ ra phép tu từ và phân tích hiệu quả thẩm mĩ của phép tu từ được dùng trong đoạn thơ ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định những từ ngữ, cấu trúc được lặp lại và các sự vật được kể ra; sau đó phân tích tác dụng.

Lời giải chi tiết

Điệp cấu trúc: Nếu là… tôi sẽ

Liệt kê: chim, hoa, mây, người,

Tác dụng: nhấn mạnh, tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời thơ, làm câu thơ trở nên sinh động, giàu giá trị biểu đạt. Cho thấy khát khao thật đẹp và thật ý nghĩa của nhân vật trữ tình. Lời thơ qua đó trở thành lời bày tỏ sâu sắc tình cảm với quê hương, đất nước.

Giải thích:

Cấu trúc được lặp lại liên tục khiến các ước nguyện nối tiếp nhau, từ những hình ảnh của thiên nhiên đến “là người”. Qua đó, khát vọng cống hiến được đẩy lên cao nhất ở lời nguyện “chết cho quê hương”, thể hiện lí tưởng sống mạnh mẽ và cao đẹp.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

- Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê

Câu 5

Viết một đoạn văn từ 7 – 10 dòng, trình bày suy nghĩ của anh/chị khát vọng hòa bình.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Giải thích khái niệm hòa bình, nêu ý nghĩa của hòa bình, từ đó xác định trách nhiệm của mỗi người.

Lời giải chi tiết

- Hòa bình là trạng thái không có chiến tranh, xung đột, là cuộc sống bình yên, hạnh phúc và tự do. Khát vọng hòa bình là mong muốn, khao khát cháy bỏng về một thế giới ổn định, tràn ngập tình yêu thương.

- Hòa bình mang lại sự sống, tạo điều kiện cho xã hội phát triển, con người được hạnh phúc; trong quá khứ, nhân dân ta đã hy sinh xương máu để đổi lấy hòa bình ngày hôm nay.

- Trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay (ra sức học tập, rèn luyện, lan tỏa thông điệp yêu thương, bảo vệ độc lập dân tộc). Phê phán những hành vi bạo lực, tư tưởng ích kỷ gây chia rẽ.

Đoạn văn tham khảo:

Từ những giai điệu đầy chất lý tưởng của bài hát Tự nguyện, ta nhận thức sâu sắc về giá trị vô giá của khát vọng hòa bình trong cuộc sống hôm nay. Hòa bình không chỉ là trạng thái không có chiến tranh, mà còn là nền tảng cho sự bình yên, tự do và hạnh phúc của mỗi con người. Khát vọng hòa bình chính là ngọn hải đăng soi sáng, kết nối muôn trái tim xích lại gần nhau bằng tình yêu thương và sự thấu hiểu. Để đổi lấy nền độc lập, hòa bình như ngày hôm nay, cha ông ta đã phải đánh đổi bằng bao xương máu và nước mắt; chính vì vậy, thế hệ trẻ không được phép lãng quên hay sống thờ ơ. Mỗi chúng ta cần nuôi dưỡng khát vọng ấy bằng những hành động thiết thực: ra sức học tập, rèn luyện đạo đức, kiên quyết bài trừ bạo lực học đường và tích cực lan tỏa những thông điệp tích cực đến cộng đồng. Khi mỗi cá nhân biết sống cống hiến, biết "nở tình yêu ban sớm", chúng ta sẽ cùng nhau gìn giữ và dựng xây một thế giới hòa bình, phát triển bền vững.

Giải thích:

Đoạn thơ hướng đến hòa bình và tình yêu thương, vì vậy khát vọng hòa bình là mong muốn không có chiến tranh, muốn con người được sống trong một thế giới yên bình, đoàn kết và nhân ái.