200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Tây Tiến (Quang Dũng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

“…Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc Quân xanh màu lá dữ oai hùm Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TÂY TIẾN

…Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới

Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm

Rải rác biên cương mồ viễn xứ

Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh

Áo bào thay chiếu anh về đất

Sông Mã gầm lên khúc độc hành…

(Trích Tây Tiến, Quang Dũng)

Câu 1

Văn bản trên được viết theo thể thơ gì?

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ.

- Căn cứ vào số dòng, số chữ, niêm luật, vần, nhịp, bố cục,...

Lời giải chi tiết

Văn bản trên được viết theo thể thơ 7 chữ.

Giải thích:

Mỗi dòng thơ trong đoạn trích đều có 7 tiếng

Mở rộng

- Thơ bảy chữ là thể thơ mỗi dòng có bảy chữ. Mỗi bài gồm nhiều khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng thơ và có cách gieo vần, ngắt nhịp đa dạng.

- Thơ bảy chữ thường gieo vần chân hoặc vần cách

- Các dòng trong bài thơ thường ngắt nhịp 4/3, cũng có khi ngắt nhịp 3/4.

Link tham khảo: Thơ bảy chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bảy chữ

Câu 2

Nêu nội dung cơ bản của văn bản

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn thơ.

- Căn cứ vào nhan đề, chủ đề, sự kiện, …

Lời giải chi tiết

Văn bản tập trung khắc họa chân dung người chiến binh Tây Tiến (ngoại hình, tâm hồn, lí tưởng, sự hi sinh)

Giải thích:

Hình ảnh “dữ oai hùm”, “chẳng tiếc đời xanh” thể hiện vẻ đẹp kiên cường, bất khuất; còn “Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm” cho thấy tâm hồn hào hoa, lãng mạn. Những câu thơ về sự hi sinh làm nổi bật vẻ đẹp bi tráng của người lính.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 3

Văn bản có sử dụng rất nhiều từ Hán Việt, anh/ chị hãy liệt kê những từ ngữ đó và nêu tác dụng của chúng.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm các từ có yếu tố Hán Việt và phân tích sắc thái biểu đạt của chúng trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Những từ Hán Việt được sử dụng là: "đoàn binh, biên giới, chiến trường, biên cương, viễn xứ, áo bào, độc hành". Việc sử dụng những từ Hán Việt ở đây đã tạo ra sắc thái trang trọng, mang ý nghĩa khái quát, làm tôn thêm vẻ đẹp của người lính Tây Tiến, góp phần tạo ra vẻ đẹp hào hùng cho hình tượng.

Giải thích:

Những từ “biên cương”, “viễn xứ”, “áo bào”, “độc hành” gợi không khí xa xôi, cổ kính, khiến sự hi sinh của người lính mang dáng dấp của những tráng sĩ xưa. Nhờ đó, cái chết được nâng lên thành một sự hi sinh thiêng liêng, hào hùng.

Mở rộng

- Trong tiếng Việt có một số lượng lớn các yếu tố Hán Việt có khả năng cấu tạo nên rất nhiều từ khác nhau.

- Các yếu tố cấu tạo từ Hán Việt thường không có khả năng dùng như một từ đơn để tạo câu như các yếu tố thuần Việt cùng nghĩa.

- Cách xác định nghĩa của những từ có yếu tố Hán Việt:

+ Khi gặp một từ có các yếu tố Hán Việt thông dụng, trước hết, có thể tách từ đó ra thành các yếu tố riêng biệt để xem xét.

+ Tiếp đó, tập hợp những từ đã biết có một trong các yếu tố của từ được tách ở trên và xếp chúng vào các nhóm khác nhau

+ Dựa vào nghĩa chung của một vài từ đã biết trong mỗi nhóm để suy ra nghĩa của từng yếu tố, từ đó, bước đầu xác định nghĩa của từ có yếu tố Hán Việt muốn tìm hiểu.

Link tham khảo: Yếu tố Hán Việt

Câu 4

Chỉ ra phép tu từ nói giảm được sử dụng trong văn bản và nêu tác dụng của phép tu từ đó.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm cách diễn đạt thay thế cho từ ngữ chỉ cái chết trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Phép tu từ nói giảm được thể hiện trong câu thơ: “Áo bào thay chiếu anh về đất”. Cụm từ “về đất” được thay thế cho sự chết chóc, hi sinh. Phép tu từ này có tác dụng làm giảm sắc thái bi thương cho cái chết của người lính Tây Tiến. Người lính Tây Tiến ngã xuống thật thanh thản, nhẹ nhàng.

Giải thích:

Thay vì nói trực tiếp người lính “chết”, Quang Dũng dùng cách nói “về đất”, gợi cảm giác người lính trở về với đất mẹ một cách thanh thản. Vì vậy, cái chết hiện lên bi thương mà không bi lụy, đau đớn mà vẫn hào hùng.

Mở rộng

- Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển để tránh gây cảm giác quá đau buồn, ghê sợ, nặng nề hoặc tránh thô tục, thiếu lịch sự.

- Tác dụng của nói giảm, nói tránh: giúp cách diễn đạt của mỗi cá nhân được lịch sự, nhẹ nhàng bớt phần nào hơn.

Một số link tham khảo:

Nói giảm nói tránh là gì? Tác dụng của nói giảm nói tránh

Bài tập trắc nghiệm tìm hiểu biện pháp Nói giảm nói tránh

Câu 5

Anh/ chị hãy viết 1 bài văn trình bày cảm nhận của mình về vẻ đẹp của những người lính trong thời đại xưa và nay.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Làm rõ vẻ đẹp của người lính qua hai thời đại, từ đó khẳng định sự tiếp nối của truyền thống yêu nước và trách nhiệm với Tổ quốc.

Lời giải chi tiết

- Vẻ đẹp bi tráng của người lính Tây Tiến:

+ Hình tượng người lính Tây Tiến mang vẻ đẹp hào hùng, có bóng dáng của các tráng sĩ thời xưa: Ý chí chiến đấu quên mình, tình yêu mãnh liệt với quê hương đất nước, tình yêu cuộc sống .

+ Vẻ đẹp của người lính không tách rời nỗi đau của chiến tranh ác liệt. Sự hi sinh gian khổ của người lính được biểu hiện bằng những hình ảnh bi thương nhưng không bi luỵ

- Vẻ đẹp tâm hồn hào hoa, lãng mạn:

+ Không chỉ ở dáng vẻ “oai hùm” phóng túng mà luôn thăng hoa trong tâm hồn, trong từng giai điệu cảm xúc của người lính giữa cảnh tàn khốc của chiến tranh.

+ Chất lãng mạn và chất anh hùng không tách rời mà hòa nhập vào nhau tạo nên một vẻ đẹp vừa lí tưởng vừa hiện thực của hình tượng thơ.

- Về vẻ đẹp của người lính trong thời đại ngày nay: dũng cảm ,ngày đêm chiến đấu quên mình để bảo vệ biển đảo quê hương ( dẫn chứng ), đó là những phẩm chất cao đẹp đã trở thành truyền thống của anh bộ đội cụ Hồ.Người lính vẫn mang trong mình lòng yêu nước thiết tha cháy bỏng, lòng căm thù giặc sâu sắc và tinh thần sẵn sàng xả thân vì tổ quốc…

Đoạn văn tham khảo:

Hình ảnh người lính Việt Nam qua các thời kỳ luôn là biểu tượng cao đẹp cho ý chí, bản lĩnh và tâm hồn của dân tộc. Ở thời kỳ kháng chiến chống Pháp, người lính Tây Tiến hiện lên với vẻ đẹp vừa bi tráng vừa lãng mạn. Đó là những tráng sĩ mang trong mình hoài hoài hoài hoài hoài đại lớn, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc với tinh thần "Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh". Vẻ đẹp của họ không chỉ ở ý chí kiên cường, dũng cảm đối mặt với sự gian khổ, khốc liệt của chiến tranh mà còn ở tâm hồn hào hoa, bay bổng, luôn đắm say trước vẻ đẹp của thiên nhiên và tình người. Bước sang thời đại ngày nay, vẻ đẹp ấy lại được tiếp nối và phát huy rực rỡ ở hình ảnh người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam. Trên những tuyến đầu sóng gió, người lính hôm nay vẫn ngày đêm kiên cường giữ vững tay súng, dũng cảm bảo vệ vững chắc chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Họ sẵn sàng gác lại những hạnh phúc riêng tư, xả thân trong thiên tai, lũ lụt để bảo vệ bình yên cho nhân dân. Dù ở bất kỳ thời đại nào, lòng yêu nước thiết tha, tinh thần sẵn sàng hy sinh và phẩm chất cao quý của "Bộ đội Cụ Hồ" vẫn mãi là ngọn lửa cháy sáng, trở thành nguồn cảm hứng và bài học sâu sắc cho thế hệ trẻ hôm nay về trách nhiệm đối với quê hương, đất nước.

Giải thích:

Người lính Tây Tiến sẵn sàng “chẳng tiếc đời xanh” vì Tổ quốc; người lính hôm nay tiếp tục thực hiện nhiệm vụ bảo vệ đất nước và phục vụ nhân dân trong những hoàn cảnh mới. Sự khác biệt về thời đại không làm mất đi những giá trị cốt lõi của hình tượng người lính.