200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Đất nước (Nguyễn Khoa Điềm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình Phải biết gắn bó và san sẻ Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Khoa Điềm

Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình

Phải biết gắn bó và san sẻ

Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở

Làm nên Đất Nước muôn đời...

(Nguyễn Khoa Điềm, trích Đất Nước, Ngữ văn 12)

Câu 1

Trình bày ngắn gọn nội dung đoạn thơ trên.

Phương pháp giải

Dựa vào những hình ảnh, lời nhắn nhủ nổi bật để khái quát nội dung đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ khẳng định Đất Nước gắn bó máu thịt với mỗi con người, từ đó nhắn nhủ mỗi người cần biết gắn bó, sẻ chia và cống hiến để góp phần xây dựng Đất Nước trường tồn.

Giải thích:

Các từ ngữ “máu xương”, “gắn bó”, “san sẻ”, “hóa thân” nhấn mạnh mối quan hệ mật thiết giữa cá nhân với Đất Nước và trách nhiệm của mỗi người đối với Đất Nước.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 2

Hãy lí giải ngắn gọn vì sao nhà thơ viết "Đất Nước là máu xương của mình"?

Xem lời giải

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng 01 biện pháp tu từ xuất hiện trong đoạn thơ trên.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định từ ngữ so sánh và phân tích tác dụng của hình ảnh được so sánh.

Lời giải chi tiết

- Ẩn dụ trong câu "Đất Nước là máu xương của mình" (coi Đất Nước như "máu xương").

- Tác dụng:

+ Thể hiện quan niệm sâu sắc về Đất Nước: Đất Nước không phải là khái niệm xa xôi mà gắn liền với phần cơ thể, sự sống quý giá nhất của mỗi con người.

+ Giúp câu thơ trở nên sinh động, giàu hình ảnh và chạm đến cảm xúc thiêng liêng của người đọc.

Giải thích:

“Đất Nước” được so sánh với “máu xương”, những gì tạo nên sự sống và cơ thể con người. Qua đó, nhà thơ khẳng định Đất Nước không xa xôi mà hiện diện trong chính mỗi người, vì vậy mỗi người cần có trách nhiệm với Đất Nước.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Từ "hóa thân" trong đoạn thơ trên có ý nghĩa gì?

Xem lời giải

Câu 5

Từ cảm nhận về đoạn thơ, hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 8 đến 10 câu) nói về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay với đất nước.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định những việc làm thiết thực mà thế hệ trẻ cần thực hiện để xây dựng và bảo vệ Đất Nước.

Lời giải chi tiết

- Có thể làm bài dựa theo các ý sau:

+ Tích cực học tập, rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, nhân cách;

+ Tham gia các hoạt động ngoại khóa, phát triển lành mạnh về thể chất, tinh thần;

+ Tích cực lao động, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc;

+ Phát huy văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc;

+ Sẵn sàng chiến đấu, hi sinh vì độc lập, chủ quyền quốc gia dân tộc khi Tổ quốc cần,..

Đoạn văn tham khảo:

Đoạn thơ trên của Nguyễn Khoa Điềm đã khơi gợi về trách nhiệm thiêng liêng của thế hệ trẻ hôm nay đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đất nước không phải là điều gì xa xôi mà chính là "máu xương", là một phần sự sống quý giá gắn liền với mỗi con người. Nhận thức được điều đó, tuổi trẻ thời đại mới trước hết cần tích cực học tập, rèn luyện tri thức và tu dưỡng đạo đức, nhân cách để trở thành những công dân có ích. Bên cạnh việc trau dồi tri thức, thanh niên cũng cần chủ động tham gia các hoạt động ngoại khóa, rèn luyện thể chất và tinh thần lành mạnh để có đủ sức khỏe, bản lĩnh cống hiến. Trên mặt trận lao động, thế hệ trẻ phải luôn hăng hái, sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ để góp phần phát triển kinh tế và làm giàu cho quê hương. Đồng thời, việc giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong thời kỳ hội nhập quốc tế cũng là nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Đặc biệt, khi đất nước cần, tuổi trẻ phải luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ. Ý thức được vai trò của mình, mỗi trẻ em, thanh niên hôm nay hãy biến tình yêu Tổ quốc thành những hành động cụ thể, thiết thực hằng ngày. Làm tốt những điều ấy chính là chúng ta đang chung tay "làm nên Đất Nước muôn đời" như lời nhắn nhủ tha thiết của nhà thơ.

Giải thích:

Đoạn văn tập trung vào những trách nhiệm thiết thực của tuổi trẻ để cống hiến, bảo vệ đất nước.