200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Bên kia sông Đuống (Hoàng Cầm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Bên kia sông Đuống Mẹ già nua còm cõi gánh hàng rong

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Bên kia sông Đuống

Mẹ già nua còm cõi gánh hàng rong

Dăm miếng cau khô

Mấy lọ phẩm hồng

Vài thếp giấy đầm hoen sương sớm

Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn

Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo

Xì xồ cướp bóc

Tan phiên chợ nghèo

Lá đa lác đác trước lều

Vài ba vết máu loang chiều mùa đông

(Trích Bên kia sông Đuống, Hoàng Cầm)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn thơ trên?

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ.

- Căn cứ vào: số dòng, số chữ, niêm luật, nhịp điệu, vần, …

Lời giải chi tiết

Thể thơ: tự do

Giải thích:

Số tiếng ở các dòng thơ không đều, cách ngắt nhịp và gieo vần linh hoạt.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Trong đoạn thơ, hình ảnh người mẹ được hiện lên bằng những từ ngữ nào?

Xem lời giải

Câu 3

Xác định nội dung của những câu thơ sau:

"Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn

Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo

Xì xồ cướp bóc

Tan phiên chợ nghèo

Lá đa lác đác trước lều

Vài ba vết máu loang chiều mùa đông"

Xem lời giải

Câu 4

Phân tích tác dụng của phép tu từ ẩn dụ trong hai câu câu thơ

"Chợt lũ quỷ mắt xanh trừng trợn

Khua giầy đinh đạp gẫy quán gầy teo"

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định hình ảnh ẩn dụ và phân tích nét tương đồng giữa hình ảnh đó với đối tượng được nói đến.

Lời giải chi tiết

- Nghệ thuật được sử dụng: ẩn dụ (lũ quỷ- bọn giặc; quán gầy teo: quán hàng nhỏ, liêu xiêu)

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh tội ác khủng khiếp của giặc đã cướp bóc, tàn phá, đốt cháy những giá trị tốt đẹp nhất của quê hương. Đồng thời còn góp phần thể hiện thái độ căm phẫn của tác giả trước bọn giặc cướp nước

+ Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

Giải thích:

Gọi giặc là “lũ quỷ” nhằm miêu tả vẻ hung dữ mà, từ đó lên án bản chất tàn bạo, phi nhân tính của chúng. Đặt hình ảnh ấy bên “quán gầy teo” càng làm nổi bật sự đối lập giữa kẻ xâm lược hung bạo và cuộc sống dân quê nhỏ bé, bình dị.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 5

Qua đoạn thơ, tác giả muốn bày tỏ thái độ, tình cảm gì?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào hình ảnh quê hương và hành động của kẻ thù để xác định những tình cảm nổi bật của tác giả.

Lời giải chi tiết

Thái độ, tình cảm của tác giả thể hiện trong đoạn thơ:

- Tác giả thể hiện lòng căm phẫn tột độ trước những tội ác của giặc đã tàn phá, cướp bóc trên quê hương mình.

- Đoạn thơ còn cho thấy nỗi đau đớn, xót xa của tác giả trước tình cảnh của quê hương.

Đoạn văn tham khảo:

Qua đoạn thơ, tác giả đã thể hiện một cách sâu sắc và mãnh liệt những cảm xúc, thái độ trước cảnh tượng đau thương của quê hương. Trước hết, đó là nỗi đau đớn, xót xa khôn cùng khi phải chứng kiến quê hương bị tàn phá, xóm làng tiêu điều và cuộc sống của người dân rơi vào cảnh lầm than. Từng dòng thơ không chỉ lắng đọng xót thương mà còn bùng lên lòng căm phẫn tột độ trước những tội ác dã man, sự cướp bóc và tàn sát dã dưới của kẻ thù giặc xâm lược. Qua đó, đoạn thơ phản ánh tình yêu quê hương, đất nước tha thiết, gắn liền với tinh thần sẻ chia và trách nhiệm đối với vận mệnh dân tộc trong thời kỳ gian lao, thử thách.

Giải thích:

Những hình ảnh “mẹ già nua còm cõi”, “chợ nghèo”, “cướp bóc”, “tan phiên chợ”, “vết máu loang” cho thấy quê hương vốn bình dị, thân thuộc đã bị chiến tranh hủy hoại. Chính vì yêu thương quê hương và con người nơi đây, tác giả càng đau xót trước mất mát và căm phẫn trước tội ác của kẻ thù.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ