200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Chiều xuân (Anh Thơ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Mưa đổ bụi êm êm trên bến vắng Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi; Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

CHIỀU XUÂN

(Anh Thơ)

Mưa đổ bụi êm êm trên bến vắng

Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi;

Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng

Bên chòm xoan hoa tím rụng tơi bời

Ngoài đường đê cỏ non tràn biếc cỏ,

Đàn sáo đen sà xuống mổ vu vơ;

Mấy cánh bướm rập rờn trôi trước gió,

Những trâu bò thong thả cúi ăn mưa.

Trong đồng lúa xanh rờn và ướt lặng,

Lũ cò con chốc chốc vụt bay ra,

Làm giật mình một cô nàng yếm thắm

Cúi cuốc cào cỏ ruộng sắp ra hoa.

(In trong Thi nhân Việt Nam, Hoài Thanh, Hoài Chân, NXB Văn học, 1998, tr 197-198)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản.

Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ: 8 chữ

Giải thích:

Mỗi dòng thơ trong văn bản đều có tám tiếng.

Mở rộng

- Thơ tám chữ là thể thơ trong đó mỗi dòng thơ có tám chữ (tiếng), thường được sử dụng để diễn đạt tình cảm, miêu tả cảnh vật, hoặc kể chuyện, mang tính nhạc và dễ nhớ.

- Đặc điểm thơ tám chữ:

+ Mỗi dòng thơ có 8 chữ.

+ Không giới hạn số câu trong một bài thơ.

+ Thường gieo vần chân (vần ở cuối câu), nhưng cũng có thể gieo vần ở các vị trí khác trong câu.

+ Nhịp điệu có thể thay đổi, đa dạng, nhưng thường có nhịp 3/3/2, hoặc 4/4

Một số link tham khảo:

Thơ tám chữ là gì?

Đặc điểm thơ tám chữ

Câu 2

Tìm những từ ngữ, hình ảnh chỉ bức tranh mùa xuân ở khổ 1?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Đọc kĩ văn bản, chỉ ra các từ ngữ hình ảnh thể hiện bức tranh mùa xuân.

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ, hình ảnh chỉ bức tranh mùa xuân ở khổ 1: "Bến vắng, con đò, quán tranh, chòm xoan, mưa xuân".

Giải thích:

Các hình ảnh trên tái hiện những nét quen thuộc của làng quê vào chiều xuân: mưa bụi nhẹ, bến đò vắng, quán tranh tĩnh lặng và hoa xoan tím rơi, qua đó tạo nên một bức tranh mùa xuân êm đềm, vắng lặng và thơ mộng.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong hai câu thơ:

"Đò biếng lười nằm mặc nước sông trôi;

Quán tranh đứng im lìm trong vắng lặng"

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định từ ngữ mang đặc điểm của con người được dùng để miêu tả sự vật, sau đó nêu tác dụng về hình ảnh và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Nhân hóa: “đò biếng lười”, “quán tranh im lìm”.

- Hiệu quả: Bức tranh quê được cảm nhận sinh động, có linh hồn, gợi hình gợi cảm và tăng giá trị biểu đạt cho câu thơ.

Giải thích:

“Biếng lười”, “nằm mặc” vốn dùng để chỉ trạng thái, hành động của con người nhưng được dùng để tả con đò; “đứng im lìm” khiến quán tranh như một con người đang lặng yên. Cách diễn đạt ấy làm cảnh vật có hồn hơn, đồng thời nhấn mạnh nhịp sống chậm rãi, thanh bình của không gian chiều xuân.

Mở rộng

Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

Link tham khảo: Khái niệm nhân hóa

Câu 4

Anh (chị) có nhận xét gì về tình cảm của tác giả trong bài thơ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào những hình ảnh thiên nhiên, cảnh vật và cách tác giả quan sát, miêu tả để nhận xét tình cảm được thể hiện.

Lời giải chi tiết

Nhận xét về tình cảm của tác giả trong bài thơ:

- Niềm mến yêu cảnh sắc thiên nhiên gần gũi, thân thuộc.

- Sự gắn bó tha thiết với quê hương.

Giải thích:

Những hình ảnh rất đỗi quen thuộc như bến đò, quán tranh, hoa xoan, cánh bướm, trâu bò, đồng lúa, cô gái làm ruộng được quan sát tinh tế và miêu tả đầy sức gợi. Điều đó cho thấy tác giả có sự quan tâm, yêu mến và gắn bó mật thiết với cảnh sắc, cuộc sống quê hương.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Thông điệp có ý nghĩa nhất với anh/ chị từ bài thơ trên? Vì sao?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định bài học nổi bật được gợi ra từ bức tranh thiên nhiên và cuộc sống trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

- Thông điệp:

+ Tình yêu thiên nhiên, tình yêu quê hương đất nước

+ Trân trọng vẻ đẹp bình dị xung quanh mình.

+ Tận hưởng vẻ đẹp thanh bình, thơ mộng của mùa xuân…

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em qua bài thơ trên là bài học về việc biết trân trọng và nâng niu những vẻ đẹp bình dị, thanh bình của cuộc sống quanh mình. Cuộc sống hiện đại dẫu có hối hả, bận rộn nhưng thiên nhiên, quê hương luôn dành tặng cho con người những khoảnh khắc mùa xuân vô cùng thơ mộng và dịu êm. Nhận thức được điều đó giúp em thêm yêu mến, gắn bó với mảnh đất quê hương, đồng thời biết sống chậm lại để cảm nhận trọn vẹn từng giá trị tốt đẹp thường nhật.

Giải thích:

Bài thơ không miêu tả những cảnh vật lớn lao mà tập trung vào những hình ảnh rất gần gũi như mưa bụi, hoa xoan, cánh bướm, đồng lúa, đàn trâu bò. Qua đó, tác giả cho thấy vẻ đẹp của cuộc sống có thể hiện diện ngay trong những điều giản dị thường ngày. Vì vậy, mỗi người cần biết sống chậm lại, quan sát và trân trọng những giá trị bình dị quanh mình.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?