200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Đất nước (Nguyễn Đình Thi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Mùa thu nay khác rồi Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi Gió thổi rừng tre phấp phới

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

ĐẤT NƯỚC

Nguyễn Đình Thi

Mùa thu nay khác rồi

Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi

Gió thổi rừng tre phấp phới

Trời thu thay áo mới

Trong biếc nói cười thiết tha

Trời xanh đây là của chúng ta

Núi rừng đây là của chúng ta

Những cánh đồng thơm mát

Những ngả đường bát ngát

Những dòng sông đỏ nặng phù sa

Nước chúng ta, nước những người chưa bao giờ khuất

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất

Những buổi ngày xưa vọng nói về.

Câu 1

Nêu nội dung đoạn thơ?

Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn thơ.

- Chỉ ra nội dung đoạn thơ, có thể căn cứ vào: sự kiện, cảm hứng chủ đạo, mạch cảm xúc…

Lời giải chi tiết

Nội dung đoạn thơ: Thể hiện niềm vui sướng hân hoan khi mùa thu cách mạng tháng 8/1945 thành công Việt Bắc cái nôi của Cách mạng Việt nam được giải phóng.

Giải thích:

Các hình ảnh “trời xanh”, “núi rừng”, “cánh đồng”, “ngả đường”, “dòng sông” đều hiện lên tươi đẹp, rộng lớn trong niềm vui của con người được làm chủ đất nước.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 2

Trong ba dòng thơ “Gió thổi rừng tre phấp phới/ Trời thu thay áo mới/ Trong biếc nói cười thiết tha”, tác giả đã sử dụng biện pháp tu từ gì ? Hãy nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định những từ ngữ miêu tả cảnh vật nhưng mang đặc điểm của con người.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ nhân hóa, thể hiện qua các hình ảnh: “Trời thu thay áo mới”, “Trong biếc nói cười thiết tha”.

- Tác dụng: Làm cho thiên nhiên mùa thu trở nên sống động, có tâm hồn và tràn đầy niềm vui; qua đó thể hiện niềm vui, sự phấn chấn của con người trước sự đổi thay của đất nước.

Giải thích:

“Thay áo”, “nói cười” vốn là những hoạt động, trạng thái của con người được gán cho cảnh vật, khiến thiên nhiên như cùng con người hòa chung niềm vui của mùa thu độc lập.

Mở rộng

Nhân hóa là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

Link tham khảo: Khái niệm nhân hóa

Câu 3

Đoạn thơ từ câu “Trời xanh đây là của chúng ta” đến câu “Những buổi ngày xưa vọng nói về” có sử dụng biện pháp tu từ nào. Hãy nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm những từ ngữ, cấu trúc được lặp lại và xác định ý nghĩa được nhấn mạnh.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ từ câu “Trời xanh đây là của chúng ta” đến câu “Những buổi ngày xưa vọng nói về” có sử dụng biện pháp tu từ là: Điệp ngữ

- Tác dụng của biện pháp tu từ đó là: : cụm từ “của chúng ta”, “chúng ta” được nhắc lại nhiều lần trong đoạn thơ nhằm khẳng định, nhấn mạnh quyền làm chủ đất nước của dân tộc ta

Giải thích:

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Cả đoạn thơ cho ở đề bài tập trung miêu tả hình ảnh gì? Hình ảnh đó hiện ra như thế nào ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định hình ảnh trung tâm của đoạn thơ và khái quát các đặc điểm được thể hiện qua hình ảnh ấy.

Lời giải chi tiết

Cả đoạn thơ cho ở đề bài tập trung miêu tả hình ảnh đất nước.

- Qua đoạn thơ, hình ảnh đất nước hiện ra sinh động, chân thực, gần gũi. Đó là một đất nước tươi đẹp, rộng lớn, màu mỡ, phì nhiêu, tràn đầy sức sống.

Giải thích:

Tác giả không chỉ khắc họa vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn đặt đất nước trong mối quan hệ với lịch sử và con người. Vì thế, hình ảnh đất nước vừa gần gũi, giàu sức sống vừa mang chiều sâu lịch sử và truyền thống dân tộc.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Chữ “khuất” trong câu thơ “Nước chúng ta, nước những người chưa bao giờ khuất” có ý nghĩa gì ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Giải thích nghĩa của từ “khuất” trong mối liên hệ với hình ảnh người Việt Nam và lịch sử dân tộc.

Lời giải chi tiết

Chữ “khuất” trong câu thơ “Nước chúng ta, nước những người chưa bao giờ khuất” có ý nghĩa là: mất đi, là khuất lấp. Với ý nghĩa như vậy, câu thơ ngợi ca những người đã ngã xuống dâng hiến cuộc đời cho đất nước sẽ ngàn năm vẫn sống mãi với quê hương. Chữ “khuất” còn được hiểu là bất khuất, kiên cường. Với ý nghĩa này, câu thơ thể hiện thái độ tự hào về dân tộc. Dân tộc Việt Nam bất khuất, kiên cường, chưa bao giờ khuất phục trước kẻ thù.

Đoạn văn tham khảo:

Trong bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi, chữ “khuất” trong câu thơ “Nước chúng ta, nước những người chưa bao giờ khuất” đã đọng lại nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc và chứa chan niềm tự hào dân tộc. Trước hết, “khuất” có thể hiểu là sự khuất lấp, mất đi. Khi đặt trong chỉnh thể câu thơ, từ “khuất” là lời tri ân sâu sắc gửi đến biết bao thế hệ đi trước đã ngã xuống, dâng hiến trọn vẹn tuổi xuân cho độc lập, tự do. Dù họ đã đi xa nhưng sự hy sinh ấy không hề bị lãng quên mà vẫn sống mãi, hóa thân vào từng tấc đất, dòng sông của quê hương. Mặt khác, “khuất” còn nằm trong nét nghĩa của sự “bất khuất”. Nó khẳng định bản lĩnh kiên cường, chí khí quật cường của nhân dân ta qua suốt nghìn năm lịch sử - một dân tộc chưa bao giờ chịu cúi đầu hay khuất phục trước bất kỳ kẻ thù xâm lược nào. Bằng việc sử dụng từ “khuất” đầy gợi cảm, Nguyễn Đình Thi không chỉ khắc họa vóc dáng của một Đất Nước đau thương nhưng anh hùng mà còn khơi dậy trong lòng người đọc niềm tự hào mãnh liệt về truyền thống bất khuất của dân tộc.

Giải thích:

Cách dùng từ “khuất” vừa gợi sự mất mát của những thế hệ đã hi sinh, vừa phủ định sự khuất phục trước kẻ thù. Vì vậy, câu thơ vừa chứa đựng lòng biết ơn đối với người đã khuất, vừa thể hiện niềm tự hào về truyền thống bất khuất của dân tộc.

Mở rộng

Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ