200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Tự do (Nguyễn Khoa Điềm) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tôi chẳng bao giờ là nhà thơ tên tuổi cả Danh hiệu đó xin nhường cho người khác Tôi chỉ mong mình tự do Để được là mình

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Tôi chẳng bao giờ là nhà thơ tên tuổi cả

Danh hiệu đó xin nhường cho người khác

Tôi chỉ mong mình tự do

Để được là mình

Viết điều mình mong ước

Giữa cái thời sống là đeo đuổi

Danh hiệu, bạc tiền, ghế cao, nhà rộng

Tôi chọn tự do

Thi sĩ

Tự do trước hết là chính mình

Không chiều lụy mình

Ngỏng cổ nghe lời khen tặng

Với tôi

Sự ân thưởng một câu nói vui bạn bè

Chiếc lá xanh bên đường

Chân mây chiều rạng rỡ

Tự do là tất cả

Những ràng buộc trong sạch

Giữa con người và con người

Con người cùng ngoại vật

Không ngã giá

Thật bình dị

Tự do làm tâm hồn ta lớn lên

Trong chiều kích vũ trụ

(Tự do, Nguyễn Khoa Điềm, Tạp chí Sông Hương, số 292, tháng 6/2013)

Câu 1

Xác định nội dung chính của đoạn thơ.

Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn thơ

- Dựa vào mạch cảm xúc, chủ đề, nhân vật trữ tình,... để xác định.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ thể hiện quan niệm của Nguyễn Khoa Điềm về tự do: tự do là được sống đúng với chính mình, không chạy theo danh lợi, đồng thời biết xây dựng những mối quan hệ trong sáng, tự nhiên; nhờ đó tâm hồn con người trở nên rộng lớn và phong phú hơn.

Giải thích:

Tác giả đối lập lựa chọn “tự do” với “danh hiệu, bạc tiền, ghế cao, nhà rộng”, đồng thời khẳng định tự do là “chính mình” và những “ràng buộc trong sạch”. Qua đó, tự do được nhìn nhận như một giá trị tinh thần cao đẹp.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 2

Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào?

Xem lời giải

Câu 3

Chỉ ra và phân tích tác dụng nghệ thuật của biện pháp tu từ nổi bật nhất mà tác giả sử dụng trong văn bản.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm những từ ngữ được lặp lại có chủ ý và phân tích tác dụng trong việc thể hiện chủ đề.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ nổi bật nhất mà tác giả sử dụng trong văn bản là phép điệp từ: "Tôi", "Tự do".

- Tác dụng: Nhấn mạnh, làm rõ ý niệm về tự do của người nghệ sĩ; đồng thời thể hiện niềm khát khao, ý thức vươn tới để đạt được sự tự do không chỉ trong sáng tạo nghệ thuật của người nghệ sĩ nói riêng, mà còn trong tâm hồn, trong cuộc sống của con người nói chung.

Giải thích:

Từ “Tự do” xuất hiện ở những vị trí quan trọng như “Tôi chọn tự do”, “Tự do trước hết là chính mình”, “Tự do là tất cả”, “Tự do làm tâm hồn ta lớn lên”. Sự lặp lại liên tục khiến “tự do” trở thành từ khóa trung tâm, quy tụ toàn bộ suy tư và cảm xúc của bài thơ.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Anh/chị hiểu thế nào về hai câu thơ: "Tự do làm tâm hồn ta lớn lên/ Trong chiều kích vũ trụ"?

Xem lời giải

Câu 5

Căn cứ vào nội dung văn bản, anh/chị hãy giải thích nhan đề Tự do theo quan niệm của Nguyễn Khoa Điềm.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào những biểu hiện của tự do được tác giả nêu trong bài để làm rõ ý nghĩa nhan đề.

Lời giải chi tiết

Giải thích nhan đề "Tự do" theo quan niệm của tác giả Nguyễn Khoa Điềm:

- Trước hết, với người nghệ sĩ, tự do là được chính mình, được sáng tạo và viết điều mình mong ước; tự do là không bị ràng buộc bởi vật chất, danh lợi, lời khen - chê của dư luận… Tự do cũng có thể là tất cả những "ràng buộc trong sạch" trong những mối quan hệ vô tư, tự nhiên, đẹp đẽ và cao thượng...

- Đây không chỉ là quan niệm của người nghệ sĩ về tự do trong sáng tạo nghệ thuật nói riêng, mà cũng là một quan niệm, nhận thức về vấn đề tự do cho cuộc sống của con người nói chung.

Đoạn văn tham khảo:

Nhan đề "Tự do" trong bài thơ của Nguyễn Khoa Điềm thể hiện một triết lý sống và sáng tạo nghệ thuật vô cùng sâu sắc. Trước hết, với người nghệ sĩ, tự do là quyền được là chính mình, được tự do tư duy và viết lên những điều bản thân hằng mong ước mà không bị ràng buộc bởi danh lợi, tiền tài, địa vị hay lời khen chê từ dư luận. Bên cạnh đó, tự do không đồng nghĩa với sự cô lập hay buông thả, mà là sự gắn kết bằng những "ràng buộc trong sạch", những mối quan hệ vô tư, bình dị, tự nhiên và cao thượng giữa con người với con người, giữa con người với vũ trụ xung quanh. Qua đó, nhan đề không chỉ gửi gắm quan niệm nghệ thuật chân chính của người sáng tác mà còn gợi mở một lối sống thanh cao, tự chủ và giàu giá trị cho tất cả mọi người.

Giải thích:

Nhan đề “Tự do” là từ khóa bao quát toàn bộ bài thơ. Từ việc “Tôi chọn tự do” đến quan niệm “Tự do trước hết là chính mình” và “Tự do làm tâm hồn ta lớn lên”, tác giả từng bước làm rõ tự do vừa là quyền được sống chân thật, vừa là một trạng thái tinh thần cao đẹp giúp con người trưởng thành.

Mở rộng

Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…

Link tham khảo: Nhan đề và cách đặt nhan đề văn bản văn học