200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Chồi biếc (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Dưới hai hàng cây Tay ấm trong tay Cùng anh sóng bước

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

CHỒI BIẾC

Dưới hai hàng cây

Tay ấm trong tay

Cùng anh sóng bước

Nắng đùa mái tóc

Chồi biếc trên cây

Lá vàng bay bay

Như ngàn cánh bướm

(Lá vàng rụng xuống

Cho đất thêm mầu

Có mất đi đâu

Nhựa lên chồi biếc)

Này anh, em biết

Rồi sẽ có ngày

Dưới hàng cây đây

Ta không còn bước

Như người lính gác

Đã hết phiên mình

Như lá vàng rụng

Cho trời thêm xanh

Và đời mai sau

Trên đường này nhỉ

Những đôi tri kỷ

Sóng bước qua đây

Lá vàng vẫn bay

Chồi non lại biếc

(Tinh hoa thơ Việt, tr241,242, NXB Hội nhà văn, 2012)

Câu 1

Xác định thể thơ của bài thơ trên?

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các thể thơ

- Xác định đặc điểm hình thức của văn bản: số chữ trong dòng thơ, cách gieo vần, ngắt nhịp, số câu trong khổ.

Lời giải chi tiết

Bài thơ được viết theo thể thơ 4 chữ.

Giải thích:

Mỗi dòng thơ đều có 4 tiếng.

Mở rộng

- Thơ bốn chữ hay còn gọi là thơ tứ ngôn, đây được xem là loại thơ đơn giản nhất trong các thể loại thơ bởi luật bằng trắc chỉ được áp dụng cho chữ thứ 2 và thứ 4 trong câu thơ

- Mỗi câu thơ có 4 tiếng, nhịp phổ biến là nhịp 2/2 hoặc 1/3, 3/1, quy tắc gieo vần khá đơn giản và linh hoạt, có thể hiệp vần chéo, vần bằng, vần liền, vần chân, vần lưng…

Link tham khảo:

Thơ bốn chữ là gì? Một số yếu tố của thơ bốn chữ

Câu 2

Nhan đề văn bản gợi những liên tưởng gì?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa trực tiếp của hình ảnh “chồi biếc” và đặt hình ảnh ấy trong mối quan hệ với “lá vàng”, “lá vàng rụng”, “chồi non lại biếc” để tìm liên tưởng.

Lời giải chi tiết

"Chồi biếc" gợi lên sức sống, sự sống đang dần chớm nở. Sự sống ấy mang theo tất thảy những gì tươi mới nhất, mơn mởn nhất.

Giải thích:

Chồi biếc là mầm non đang vươn lên từ cây, tượng trưng cho sự sống đang tiếp tục sinh sôi. Trong bài thơ, “lá vàng” rụng xuống để “nhựa lên chồi biếc”, vì thế chồi biếc còn biểu tượng cho thế hệ sau được nuôi dưỡng từ sự cống hiến của thế hệ trước.

Mở rộng

Nhan đề là tên của văn bản, thường do tác giả đặt. Có những nhan đề có ý nghĩa gắn với chủ đề của văn bản, gợi mở cho người đọc nhiều suy nghĩ,…

Link tham khảo: Nhan đề và cách đặt nhan đề văn bản văn học

Câu 3

Nhận xét về đặc điểm hình thức và nội dung của khổ thơ thứ hai.

Xem lời giải

Câu 4

Bài thơ sử dụng cặp hình ảnh tương phản nào?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm những hình ảnh có sự khác biệt rõ nét về màu sắc, trạng thái và ý nghĩa biểu tượng.

Lời giải chi tiết

Cặp hình ảnh tương phản lá vàng - chồi non.

Giải thích:

“Lá vàng” gợi sự già nua, kết thúc và sự ra đi, còn “chồi biếc” gợi tuổi trẻ, sự sống mới và tương lai. Sự tương phản này làm nổi bật quy luật tự nhiên: cái cũ lùi lại để cái mới tiếp tục sinh sôi, qua đó thể hiện tư tưởng về sự tiếp nối giữa các thế hệ.

Mở rộng

- Đối: là biện pháp tu từ, theo đó người viết (người nói) xếp đặt những từ ngữ hoặc câu có đặc điểm ngữ âm, ngữ nghĩa, ngữ pháp tương tự hoặc tương phản nhau ở những vị trí đối xứng trong câu hoặc trong văn bản để gợi ra một nội dung hoàn chỉnh, làm nổi bật một ý nghĩa nhất định

- Tác dụng: tạo nên vẻ đẹp cân xứng, hài hoà cho lời thơ, câu văn

Link tham khảo: Khái niệm biện pháp tu từ đối và tác dụng

Câu 5

Có ý kiến cho rằng: "Sự ra đi hay hy sinh của một cá nhân để nhường chỗ cho thế hệ tương lai là một sự thiệt thòi và bi kịch." Bằng trải nghiệm định hình cuộc sống và sự thấu hiểu bài thơ Chồi biếc, anh/chị có đồng tình với ý kiến trên không? Vì sao?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định quan điểm đối với ý kiến, sau đó dùng hình ảnh “lá vàng - chồi biếc” trong bài thơ để lí giải và mở rộng thành nhận thức về ý nghĩa của sự hi sinh, cống hiến cho thế hệ sau.

Lời giải chi tiết

- Không đồng tình. Vì:

+ Giống như "lá vàng rụng xuống" để "cho đất thêm mầu", nuôi dưỡng "nhựa lên chồi biếc", sự lùi lại của thế hệ trước là bệ phóng, là sự chuẩn bị dưỡng chất cho thế hệ sau phát triển.

+ Sự hy sinh đó mang giá trị tự nguyện, đầy thanh thản ("Như người lính gác / Đã hết phiên mình"), giúp cuộc đời chung tiếp diễn và tươi đẹp hơn ("Cho trời thêm xanh"). Vì vậy, đó là sự dâng hiến cao cả, là sự tiếp nối bất tử của sự sống chứ không phải thiệt thòi.

Đoạn văn tham khảo:

Tôi không đồng tình với quan điểm "Sự ra đi hay hy sinh của một cá nhân để nhường chỗ cho thế hệ tương lai là một sự thiệt thòi và bi kịch.". Giống như hình ảnh “lá vàng rụng xuống” để “cho đất thêm màu”, sự lùi lại của thế hệ trước chính là nền tảng nuôi dưỡng và tạo điều kiện cho thế hệ sau trưởng thành, phát triển. Những cống hiến ấy không hề mất đi mà được hóa thành “nhựa lên chồi biếc”, góp phần làm cho cuộc sống tiếp diễn tốt đẹp hơn. Đặc biệt, sự hy sinh đó diễn ra một cách tự nguyện và thanh thản, như “người lính gác / đã hết phiên mình”, thể hiện trách nhiệm và tình yêu đối với cuộc đời. Nhờ có những con người biết âm thầm dâng hiến, xã hội mới ngày càng tươi đẹp, “cho trời thêm xanh”. Vì vậy, đó là sự tiếp nối cao cả và bất tử của sự sống chứ không phải một sự mất mát hay thiệt thòi.

Giải thích:

Hình ảnh “lá vàng rụng xuống” nhưng “nhựa lên chồi biếc” cho thấy sự ra đi của thế hệ trước không phải là mất đi hoàn toàn mà trở thành nguồn sống cho thế hệ sau. Hình ảnh “người lính gác / Đã hết phiên mình” diễn tả sự lùi lại một cách bình thản, tự nguyện sau khi đã hoàn thành trách nhiệm. Vì thế, sự hi sinh ấy góp phần làm “cho trời thêm xanh”, mang ý nghĩa cao đẹp và tạo nên sự tiếp nối của sự sống.