200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Nơi dựa (Nguyễn Đình Thi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

“Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia? Khuôn mặt trẻ đẹp chìm vào những miền xa nào.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia?

Khuôn mặt trẻ đẹp chìm vào những miền xa nào.

Đứa bé đang lẫm chẫm muốn chạy lên, hai chân nó cứ ném về phía trước, bàn tay hoa hoa một điệu múa kì lạ.

Và cái miệng líu lo không thành lời, hát một bài hát chưa từng có.

Ai biết đâu, đứa bé bước còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống.

Người chiến sĩ nào đỡ bà cụ trên đường kia?

Đôi mắt anh có cái ánh riêng của đôi mắt đã nhiều lần nhìn vào cái chết.

Bà cụ lưng còng tựa trên cánh tay anh bước từng bước run rẩy.

Trên khuôn mặt già nua, không biết bao nhiêu nếp nhăn đan vào nhau, mỗi nếp nhăn chứa đựng bao nỗi cực nhọc gắng gỏi một đời.

Ai biết đâu, bà cụ bước không còn vững lại chính là nơi dựa cho người chiến sĩ kia đi qua những thử thách.

(Nơi dựa, Nguyễn Đình Thi, Tia nắng, NXB Văn học 1983)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản?

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ.

- Căn cứ vào số chữ, số dòng, niêm luật, vần, nhịp, …

Lời giải chi tiết

Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, cách ngắt nhịp linh hoạt.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Theo văn bản, “nơi dựa” là đối tượng cụ thể nào, “nơi dựa” đó dành cho ai?

Xem lời giải

Câu 3

Chỉ ra nghịch lí trong hai câu: “đứa bé bước còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống”, “bà cụ bước không còn vững lại chính là nơi dựa cho người chiến sĩ kia đi qua những thử thách”.

Xem lời giải

Câu 4

Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của phép điệp được sử dụng trong văn bản.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm những cấu trúc được lặp lại giữa hai đoạn và xác định tác dụng đối với nội dung, hình thức.

Lời giải chi tiết

- Phép điệp được sử dụng trong văn bản: điệp kết cấu/ cấu trúc trong hai đoạn thơ:

“Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia?... Ai biết đâu, đứa bé bước còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống.”

“Người chiến sĩ nào đỡ bà cụ trên đường kia?... Ai biết đâu, bà cụ bước không còn vững lại chính là nơi dựa cho người chiến sĩ kia đi qua những thử thách.”

- Hiệu quả nghệ thuật của phép điệp:

+ Tạo sự cân xứng, nhịp nhàng và sự liên kết giữa hai đoạn thơ.

+ Nhấn mạnh, khẳng định nơi dựa đích thực của mỗi người không phải là sức mạnh thể chất, là giá trị vật chất mà là sức mạnh tinh thần, là những giá trị tinh thần đáng trân trọng.

Giải thích:

Hai đoạn thơ có kết cấu gần như song song nhưng thay đổi đối tượng, tạo thành hai trường hợp tương ứng. Cách lặp này khiến ý tưởng về “nơi dựa” được nhấn mạnh và mở rộng: ai cũng có thể vừa cần một nơi dựa, vừa trở thành nơi dựa cho người khác.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 5

Nội dung đoạn trích trên mang đến cho anh/chị thông điệp nào sâu sắc nhất? Vì sao?

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Nơi dựa tinh thần và tình yêu thương có sức mạnh to lớn, giúp con người vượt qua nghịch cảnh và có thêm niềm tin, nghị lực để sống.

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp sâu sắc nhất mà đoạn trích mang lại chính là: Nơi dựa thực sự và vững chắc nhất của con người không nằm ở sức mạnh thể chất hay giá trị vật chất, mà chính là sức mạnh tinh thần và tình yêu thương giữa người với người. Trong đoạn trích, ở góc độ thể xác, đứa trẻ ngây thơ cần sự dắt díu của người mẹ, bà cụ còng lưng cần sự nâng đỡ của người chiến sĩ trẻ. Tuy nhiên, ở góc độ tinh thần, sự hồn nhiên của đứa con lại là nguồn sống, là lý do để người mẹ vững vàng bước tiếp; sự từng trải cùng tình thương của bà cụ lại trở thành chỗ dựa tâm hồn, tiếp thêm sức mạnh cho người chiến sĩ đi qua những gian nan, thử thách. Như vậy, khi biết trao đi yêu thương và tìm thấy điểm tựa tinh thần ở người khác, con người sẽ có thêm nghị lực vượt qua muôn vàn khó khăn trong cuộc đời.

Giải thích:

Đứa bé và bà cụ đều yếu về thể chất nhưng lại là nguồn sống, niềm tin và sức mạnh tinh thần cho người mẹ, người chiến sĩ. Điều đó cho thấy một người có thể không mạnh mẽ về thể chất nhưng vẫn có khả năng đem đến cho người khác sự động viên và nghị lực lớn lao.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?