200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Hồi kí - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử (Võ Nguyên Giáp) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Khi đi thăm đường kéo pháo, tôi cảm thấy băn khoăn. Con đường kéo pháo khá dài, nằm trên địa bàn hiểm trở, nhiều dốc cao, vực sâu.

Câu hỏi

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:

(1)   Khi đi thăm đường kéo pháo, tôi cảm thấy băn khoăn. Con đường kéo pháo khá dài, nằm trên địa bàn hiểm trở, nhiều dốc cao, vực sâu. Tôi thấy rất khó để đưa pháo vào trận địa đúng thời gian dự kiến. Và việc tiếp đạn khi chiến đấu sẽ rất khó khăn.

(2)   Sau bảy đêm, pháo vẫn chưa tới vị trí quy định. Thời gian nổ súng dự định ngày 20 tháng 1 năm 1954, phải lui lại năm ngày. Chúng ta chưa lường hết trở ngại khi dùng sức người kéo những khối thép nặng hai tẫn, qua những dốc cao 30,40 độ, có chỗ lên tới 60 độ, lại bị máy bay và pháo đài địch cản trở. Trong những ngày qua, có những bản bộ, chiến sĩ đã hy sinh để cứu pháo khỏi lăn xuống vực sâu. Trước đó, xe chỉ chuyển pháo tới cửa rừng Nà Nham, đề phòng vào gần hơn địch phát hiện tiếng động cơ. Bộ chỉ huy chiến dịch buộc phải có một quyết định mới: cho 351 dùng xe ô tô đưa pháo vào khu vực Nà Ten, Nà Hy để giảm khoảng ba đêm kéo pháo bằng tay.

(3)   Từ hội nghị Thẩm Púa tới khi đưa pháo vào trận địa đối với tôi là một thời gian rất dài. Nhiều đêm thao thức. Suy tính, cân nhắc rất nhiều lần, vẫn chỉ tìm thấy rất ít yếu tố thắng lợi. Tôi căn dặn các phải viên đi nắm tình hình, thấy bất cứ điều gì đáng chú ý đều phải báo cáo kịp thời. Mọi người đều phản ánh tinh thần chuẩn bị chiến đấu rất cao của cán bộ, chiến sĩ. Đại đoàn trưởng 312 Lê Trọng Tấn nói với tôi trong quá trình chiến đấu, sẽ phải đột phá liên tục ba lần mới vào được trung tâm. Nhưng đấy chỉ là sự tính toán công việc phải làm. Đại đoàn trưởng 308 Vương Thừa Vũ, đảm nhiệm mũi chọc sâu, hoàn toàn giữ im lặng. Sang ngày thứ chín, hai ngày trước khi nổ súng, đồng chí Phạm Kiệt, Cục phó Cục Bảo vệ, theo dõi việc kéo pháo ở phía tây, đề nghị gặp tôi qua điện thoại. Anh Kiệt nhận xét: “Pháo của ta đều đặt trên trận địa dã chiến, địa hình rất trống trải, nếu bị phản pháo, hoặc máy bay đánh phá sẽ khó tránh tổn thất. Một số pháo vẫn chưa kéo được tới trận địa”. Đây là người ưu tiên, và cũng là duy nhất, phát hiện khó khăn.

(Trích hồi kí Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 2006).

Chú thích:

- Đoạn trích nằm trong cuốn hồi kí Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

- Toàn bộ phần này Đại tướng nói về việc thực hiện hai lệnh khác nhau của Đại tướng, cụ thể: Mặc dù phải bỏ biết bao công sức và cả tính mạng của chiến sĩ, mới kéo được pháo vào đến mặt trận Điện Biên Phủ, sẵn sàng trút đạn xuống đầu thù. Vậy mà để bảo đảm cho thắng lợi cuối cùng, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã ra lệnh “kéo pháo ra!” để chuyển từ phương châm "đánh nhanh, thắng nhanh”. sang “đánh chắc, tiến chắc”. Trong đoạn trích, đồng chí Phạm Kiệt, Cục phó Cục Bảo vệ là người duy nhất phát hiện và đánh giá được mức độ khó khăn nếu giữ nguyên pháo đài và thực hiện ý đồ trút pháo xuống kẻ thù. Đây cũng là nhận định của Đại tướng. Bởi vậy, giờ nổ súng của chiến dịch Điện Biên Phủ dự kiến vào đêm ngày 25/1/1954 lại phải hoãn lại.

Câu 1

Đoạn trích kể lại sự kiện gì? Xác định nhân vật chính trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định sự việc trung tâm được kể lại và nhân vật trực tiếp tham gia, suy nghĩ, đánh giá các sự việc trong đoạn trích.

Lời giải chi tiết

- Đoạn trích trên kể lại sự kiện thực hiện hai lệnh khác nhau của Đại Tướng: kéo pháo vào trận địa Điện Biên Phủ và kéo pháo ra khỏi trận địa.

- Nhân vật chính trong đoạn trích là: Đại tướng Võ Nguyên Giáp/Nhân vật tôi.

Giải thích:

Toàn bộ đoạn trích tập trung vào những khó khăn khi kéo pháo vào trận địa, tình hình chuẩn bị chiến đấu và đặc biệt là những suy nghĩ, trăn trở của người kể chuyện. Nhân vật “tôi” trực tiếp quan sát, chỉ đạo, suy tính và tiếp nhận báo cáo nên chính là Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Mở rộng

Hồi kí là thể loại thuộc loại hình kí, có giá trị tư liệu cao, kể lại từ điểm nhìn chủ quan về những sự kiện, biến cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả là nhân vật trung tâm hoặc là người tham dự, chứng kiến.

=> Nói cách khác, hồi kí là ghi lại những sự kiện đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả là người trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến.

Link tham khảo: Khái niệm thể loại hồi kí

Câu 2

Chỉ ra những thông tin tri thức mang tính hiện thực, khách quan ở đoạn (1) của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những chi tiết mang tính thông tin, có thể xác định trực tiếp từ thực tế, không chứa cảm xúc hay đánh giá chủ quan của người kể.

Lời giải chi tiết

Thông tin tri thức mang tính hiện thực, khách quan ở đoạn (1) là con đường kéo pháo khá dài, nằm trên địa bàn hiểm trở, nhiều dốc cao, vực sâu.

Giải thích:

Đây đều là những đặc điểm cụ thể về địa hình, được trình bày như những thông tin thực tế của con đường kéo pháo, không trực tiếp bộc lộ cảm xúc hay suy nghĩ riêng của người kể.

Mở rộng

Hồi kí kể về những sự kiện có thật, không hư cấu như tiểu thuyết hay truyện ngắn.

Link tham khảo: Đặc điểm của hồi kí

Câu 3

Xác định các câu văn thể hiện cách nhìn riêng, thái độ của Đại tướng ở đoạn (1).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận biết các từ ngữ thể hiện cảm xúc, thái độ, đánh giá cá nhân của người viết.

Lời giải chi tiết

Câu văn thể hiện cách nhìn riêng, thái độ của Đại tướng ở đoạn (1) là: Tôi cảm thấy băn khoăn. Tôi thấy rất khó để đưa pháo vào trận địa đúng thời gian dự kiến. Và việc tiếp đạn khi chiến đấu sẽ rất khó khăn.

Giải thích:

Các từ ngữ “băn khoăn”, “rất khó”, “rất khó khăn” trực tiếp thể hiện sự lo lắng, trăn trở và đánh giá của Đại tướng về những trở ngại của việc kéo pháo cũng như khả năng bảo đảm hậu cần khi chiến đấu.

Mở rộng

- Hình thức ghi chép và cách kể sự việc trong hồi kí: “ghi chép” hiểu theo cách thông thường, là việc chuẩn bị nguồn tư liệu về những điều có thật, đã xảy ra để viết nên tác phẩm. Tư liệu được “ghi chép” để viết hồi kí phải đảm bảo độc xác thực, tin cậy.

- Nhưng “ghi chép”, hiểu cách khác, cũng chính là viết, kể, sáng tác. Theo nghĩa này, người viết hồi kí không thể bê nguyên cái có thật, từng xảy ra ngoài đời vào văn bản mà phải ghi sao cho thành chuyện và kể sao cho hấp dẫn, sâu sắc.

Link tham khảo: Đặc điểm của hồi kí

Câu 4

Qua đoạn trích, anh/chị hãy cho biết những khó khăn, trở ngại chính trong việc kéo pháo vào trận địa. Việc đồng chí Phạm Kiệt là người "ưu tiên, và cũng là duy nhất, phát hiện khó khăn" nói lên điều gì về công tác chỉ huy và báo cáo trong chiến dịch?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liệt kê các chi tiết trong văn bản nói về khó khăn và đưa ra những đánh giá

Lời giải chi tiết

- Khó khăn: Địa hình hiểm trở, vũ khí nặng nề, sự cản trở của địch, thời gian kéo dài, tổn thất về người.

- Ý nghĩa việc chỉ có Phạm Kiệt phát hiện khó khăn: Phản ánh tinh thần quyết tâm rất cao của quân ta, nhưng cũng cho thấy một phần hạn chế: đôi khi sự lạc quan và ý chí có thể khiến người ta chưa nhìn nhận một cách toàn diện và khách quan nhất về những rủi ro, nguy cơ tiềm ẩn. Điều này càng làm nổi bật tầm quan trọng của những ý kiến đánh giá thực tế, dám nói lên sự thật như của đồng chí Phạm Kiệt.

Giải thích:

Đoạn trích cho thấy phần lớn cán bộ, chiến sĩ có tinh thần chuẩn bị chiến đấu rất cao, nhưng Phạm Kiệt lại nhìn thấy những bất cập cụ thể của trận địa và việc kéo pháo. Chi tiết này nhấn mạnh rằng quyết tâm chiến đấu phải đi cùng với đánh giá thực tế, khách quan và thông tin chính xác thì người chỉ huy mới có cơ sở đưa ra quyết định đúng đắn.

Câu 5

Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật "tôi" (Đại tướng Võ Nguyên Giáp) được thể hiện trong đoạn (3). Tâm trạng đó cho thấy phẩm chất nào của một vị tổng tư lệnh?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Theo dõi các từ ngữ chỉ suy nghĩ, cảm xúc và hành động của nhân vật “tôi”, từ đó khái quát phẩm chất của người chỉ huy.

Lời giải chi tiết

- Diễn biến tâm trạng: "nhiều đêm thao thức", "suy tính, cân nhắc rất nhiều lần", "vẫn chỉ tìm thấy rất ít yếu tố thắng lợi" -> thể hiện sự trăn trở, lo lắng, căng thẳng, thận trọng đến tột độ trước một quyết định hệ trọng.

- Đó là phẩm chất của một người chỉ huy tài ba: tính tỉnh táo, sự thận trọng, tinh thần trách nhiệm cao trước sinh mạng của bộ đội và vận mệnh của cả chiến dịch. Ông không chỉ hành động bằng nhiệt huyết mà còn bằng sự phân tích lý trí sắc sảo và cái nhìn sâu xa, toàn diện.

Giải thích:

Sự “thao thức”, “suy tính, cân nhắc” không phải biểu hiện của sự do dự mà cho thấy người chỉ huy ý thức rõ ràng về tính chất hệ trọng của quyết định quân sự. Ông luôn xem xét thực tế, tìm kiếm yếu tố bảo đảm cho thắng lợi.

Mở rộng

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện 

Câu 6

Từ câu chuyện về quyết định thay đổi phương châm tác chiến trong chiến dịch Điện Biên Phủ được gợi ra từ đoạn trích, anh/chị hãy rút ra bài học có ý nghĩa nhất đối với bản thân trong việc đưa ra những lựa chọn quan trọng của cuộc sống.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý:

- Bài học về sự linh hoạt, dám thay đổi

- Bài học về sự tỉnh táo và tầm nhìn xa

- Bài học về trách nhiệm

Lời giải chi tiết

Dựa vào quyết định thay đổi phương châm tác chiến của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, em rút ra bài học sâu sắc về sự dũng cảm từ bỏ và tầm nhìn xa trông rộng. Trong cuộc sống, đôi khi chúng ta đã đầu tư rất nhiều công sức, tâm huyết vào một kế hoạch, một lựa chọn chẳng hạn như việc kéo pháo vào. Thế nhưng, khi nhận thấy những rủi ro, bất cập và nguy cơ thất bại, điều quan trọng là phải đủ tỉnh táo và dũng khí để dừng lại, thay đổi hướng đi, dù điều đó có thể khiến ta tiếc nuối hoặc gặp khó khăn ban đầu. Quyết định "kéo pháo ra" dạy em rằng, thành công thực sự không đến từ sự cố chấp theo đuổi mục tiêu bằng mọi giá, mà đến từ sự linh hoạt, sáng suốt, biết hy sinh cái lợi trước mắt để hướng tới chiến thắng cuối cùng vững chắc và ý nghĩa hơn.

Giải thích:

Trong đoạn trích, dù đã bỏ nhiều công sức để kéo pháo vào trận địa, người chỉ huy vẫn không thể chỉ dựa vào những gì đã đầu tư mà bỏ qua những nguy cơ thực tế. Điều đó nhắc em rằng trong cuộc sống, không nên cố chấp với một lựa chọn chỉ vì đã dành nhiều thời gian và công sức cho nó. Khi hoàn cảnh thay đổi hoặc nhận ra rủi ro lớn, ta cần bình tĩnh xem xét lại, mạnh dạn điều chỉnh để hướng tới kết quả tốt hơn.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì? 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt