200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Những bức tường (Trương Đăng Dung) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Có những bức tường ta xây và ta phá, có những bức tường ta không xây,

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

NHỮNG BỨC TƯỜNG

Có những bức tường ta xây

và ta phá,

có những bức tường ta không xây,

và không nhìn thấy.

Anh và em đi trên mặt đất này

giữa những bức tường ta xây và phá

nhưng tất cả đều bị bao quanh

bởi những bức tường không nhìn thấy

Giữa những cái bắt tay

có một bức tường,

giữa em và người em thấy trong gương

có một bức tường,

giữa hai chiếc gối nằm kề nhau

có một bức tường.

Khi ta ngước mắt nhìn trời xanh

trên mặt đất đã có những bức

tường, khi ta cúi xuống nhìn mặt đất

xung quanh ta đã có những bức tường

khi ta nghĩ đến những miền xa

phía trước ta đã có những bức tường.

Những bức tường, những bức tường, những bức tường

có mặt khắp nơi,

trong những lời vui đoàn tụ

trong những lời buồn chia tay,

những bức tường ta không xây

những bức tường không thể phá…

Đêm đêm anh vẫn nghe lũ quạ

cười nói huyên thuyên trên những bức tường này.

(Trương Đăng Dung, Những bức tường, dẫn theo https://www.thivien.net)

Câu 1

Bài Những bức tường được viết theo thể thơ nào?

Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng trong các dòng thơ và cách tổ chức dòng thơ.

Lời giải chi tiết

Số chữ trong các dòng không bằng nhau là dấu hiệu để xác định thể thơ tự do của văn bản.

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng dài ngắn khác nhau, không bị ràng buộc bởi số câu, số tiếng hay cách gieo vần cố định.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Anh/Chị hãy xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào đại từ xưng hô và người trực tiếp bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình là “anh”.

Giải thích:

Nhân vật “anh” trực tiếp xuất hiện ở câu thơ cuối: “Đêm đêm anh vẫn nghe…”, đồng thời những suy ngẫm về “những bức tường” được triển khai từ trải nghiệm của “anh và em”. Đại từ “ta” mở rộng suy tư từ cá nhân đến con người nói chung.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Phân tích hiệu quả của phép điệp trong đoạn thơ sau:

“Những bức tường, những bức tường, những bức tường

có mặt khắp nơi,

trong những lời vui đoàn tụ

trong những lời buồn chia tay,”

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại, sau đó phân tích tác dụng về nội dung, nhịp điệu và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Phép điệp cụm từ những bức tường.

-Hiệu quả:

+ Nhấn mạnh ý nghĩa biểu tượng của những bức tường. Những bức tường không chỉ là ranh giới vật lý mà còn là hình ảnh ẩn dụ cho những giới hạn vô hình: sự ngăn cách, cô lập trong tâm hồn, mối quan hệ, và cả trong nhận thức của con người.

+ Nhấn mạnh rằng những rào cản không chỉ giới hạn ở một không gian hay thời điểm cụ thể mà tồn tại ở mọi nơi, mọi hoàn cảnh.

+ Góp phần tạo nhịp điệu dồn dập, qua đó, tác giả khơi gợi sự suy ngẫm, trăn trở về những rào cản vô hình trong cuộc sống mà ai cũng từng đối diện.

Giải thích:

Việc lặp lại liên tiếp “những bức tường” khiến hình ảnh này trở nên nổi bật, ám ảnh, đồng thời nhấn mạnh rằng những rào cản ấy “có mặt khắp nơi”, ngay cả trong những khoảnh khắc tưởng như gần gũi nhất của con người.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Anh/Chị hãy giải thích ý nghĩa của hình ảnh bức tường trong bài thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Giải nghĩa hình ảnh bức tường qua 2 tầng ý nghĩa.

- Rút ra thông điệp, ý nghĩa tác giả gửi gắm nhắn nhủ thông qua hình ảnh.

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa của âm thanh lũ quạ trong hai câu thơ cuối:

- Gợi sự chế giễu, bất lực trước những bức tường vô hình tồn tại khắp nơi trong cuộc sống và mối quan hệ con người.

- Khơi gợi sự trăn trở về cách vượt qua những rào cản vô hình này.

Giải thích:

“Bức tường” xuất hiện giữa “những cái bắt tay”, giữa “em và người em thấy trong gương”, giữa “hai chiếc gối nằm kề nhau”. Vì thế, đó không chỉ là khoảng cách vật chất mà còn là khoảng cách trong tâm hồn, tình cảm và nhận thức. Hình ảnh này gợi con người suy ngẫm về những rào cản vô hình đang khiến chúng ta dù ở rất gần nhau vẫn có thể trở nên xa cách.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 5

Trình bày về một thông điệp ý nghĩa nhất với anh/chị khi đọc Những bức tường.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Liên hệ nội dung văn bản và rút ra thông điệp bài học.

Lời giải chi tiết

Những bức tường vô hình đang tồn tại trong xã hội ngày nay có thể là: Sự thiếu thấu hiểu trong mối quan hệ gia đình, khoảng cách thế hệ, sự cạnh tranh và đố kị trong công việc, định kiến xã hội, và sự cô lập do công nghệ khiến con người ít giao tiếp trực tiếp.

Đoạn văn tham khảo:

Qua tác phẩm Những bức tường, thông điệp ý nghĩa nhất đối với em là lời nhắc nhở về việc nhận diện và chủ động phá bỏ những "bức tường vô hình" đang ngăn cách con người trong xã hội hiện đại. Đó có thể là rào cản từ khoảng cách thế hệ, sự thiếu thấu hiểu giữa các thành viên trong gia đình, hay chính là định kiến và sự đố kị trong cuộc sống thường nhật. Những bức tường tâm lý ấy nếu cứ tiếp tục tồn tại sẽ khiến con người dần trở nên cô độc, ích kỷ và đánh mất đi khả năng kết nối đích thực. Để vượt qua rào cản này, mỗi chúng ta cần học cách mở lòng, lắng nghe bằng sự chân thành và dùng tình yêu thương để thấu hiểu những người xung quanh. Việc dũng cảm đập tan những định kiến và sự cô lập chính là chìa khóa cốt lõi để kéo con người lại gần nhau hơn, kiến tạo một cuộc sống gắn kết và nhân văn.

Giải thích:

Thông điệp xuất phát trực tiếp từ hình ảnh “những bức tường ta không xây / những bức tường không thể phá”. Bài thơ gợi người đọc suy ngẫm về cách con người vượt qua chúng để tìm được sự kết nối và thấu hiểu.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?