200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Sóng (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh Cả trong mơ còn thức

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Con sóng dưới lòng sâu

Con sóng trên mặt nước

Ôi con sóng nhớ bờ

Ngày đêm không ngủ được

Lòng em nhớ đến anh

Cả trong mơ còn thức

Câu 1

Chỉ ra chủ thể trữ tình trong đoạn trích.

Phương pháp giải

Tìm người trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Chủ thể trữ tình: Nhân vật “em” (Xuân Quỳnh)

Giải thích:

Nhân vật “em” trực tiếp bộc lộ nỗi nhớ qua câu thơ “Lòng em nhớ đến anh”, qua đó thể hiện tiếng lòng của người phụ nữ trong tình yêu.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 2

Giới thiệu vài nét về cấu trúc hình tượng độc đáo trong bài thơ “sóng” - Xuân Quỳnh.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định mối quan hệ giữa các hình tượng được xây dựng trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Cấu trúc hình tượng “Sóng” được thể hiện độc đáo. Bài thơ xây dựng hình ảnh “em” và "sóng" hòa hợp vào nhau. Hình ảnh "sóng" ẩn dụ cho tình yêu mãnh liệt, nỗi nhớ da diết trào dâng của một người phụ nữ đang xa người yêu. Trước những phát hiện về sóng, biển khơi người phụ nữ ấy lại liên tưởng đến tình yêu, tấm lòng son sắc, sự thủy chung của mình. Có thể nói sóng là sự hóa thân cái tôi trữ tình của Xuân Quỳnh. “Sóng” và “em” tưởng rằng không liên quan nhưng lại hòa vào một, có lúc phân chia, lúc lại hòa nhập, phức tạp nhiều khi mâu thuẫn nhưng lại chuyển hóa sang nhau thống nhất trong tâm hồn người phụ nữ đang yêu.

Giải thích:

“Sóng” trong thế giới tự nhiên có những trạng thái, cung bậc khác nhau cũng giống như tâm hồn người phụ nữ khi yêu. Vì vậy, qua hình tượng sóng, những cung bậc của tình yêu như khát khao, nhớ thương, thủy chung được biểu hiện cụ thể và sinh động.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Nêu nội dung chính của đoạn thơ

Xem lời giải

Phương pháp giải

Khái quát những cảm xúc, tình cảm được thể hiện trực tiếp trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Nội dung chính của đoạn thơ là bày tỏ nỗi nhớ người yêu da diết ở nơi phương xa, tình yêu mãnh liệt, tấm lòng chung thủy sắc son của người phụ nữ đang yêu.

Giải thích:

Nỗi nhớ được thể hiện qua hình ảnh “sóng nhớ bờ”, kéo dài “ngày đêm”, thậm chí hiện diện “cả trong mơ”. Những biểu hiện ấy cho thấy nỗi nhớ luôn thường trực và mãnh liệt trong tâm hồn nhân vật “em”.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 4

Toàn bộ bài thơ Sóng, các khổ thơ đều có 4 câu, duy chỉ có khổ 5 là có 6 câu? Điều đó có ý nghĩa gì trong việc bộc lộ cảm xúc của nhân vật trữ tình.

Xem lời giải

Câu 5

Nêu nét đặc sắc nghệ thuật của đoạn thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định những đặc điểm nghệ thuật nổi bật về hình tượng, kết cấu, từ ngữ và nhịp điệu; gắn mỗi đặc điểm với tác dụng biểu đạt.

Lời giải chi tiết

Nét nghệ thuật đặc sắc của đoạn thơ trên là: Với kết cấu song hành "sóng nhớ bờ/em nhớ anh" Xuân Quỳnh đã phát hiện con sóng nhớ bờ tha thiết cũng như cũng như nỗi nhớ tha thiết trong tâm hồn người con gái đang yêu. Cùng với sự kết hợp của phép điệp “con sóng”, “nhớ” thể hiện nỗi nhớ cồn cào da diết, khiến câu thơ mang âm hưởng của tiếng sóng. Sóng trong lòng thi sĩ cũng cuồn cuộn dạt dào như những con sóng biển triền miên vô tận. Nỗi nhớ còn len lỏi vào trong tiềm thức, trái tim thổn thức ngủ không yên và xâm nhập cả vào trong giấc mơ. Tất cả đã tạo nên một bản tình ca da diết, sâu đắm.

Giải thích:

Hình tượng “sóng” giúp cụ thể hóa những trạng thái khó nắm bắt của tâm hồn người phụ nữ đang yêu. Kết cấu “sóng nhớ bờ / em nhớ anh” tạo sự tương ứng giữa nỗi nhớ của sóng và nỗi nhớ của người, còn sự lặp lại của “con sóng”, “nhớ” tạo nhịp điệu dồn dập, gợi cảm giác nỗi nhớ liên tục trào dâng. Đặc biệt, hình ảnh “cả trong mơ còn thức” cho thấy nỗi nhớ đã trở thành trạng thái thường trực, bao trùm cả ý thức và giấc mơ.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ