200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Mùa xuân về trên mộ hai lính trận (Chử Văn Long) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Mùa xuân về trên mộ hai người lính Một phía bên kia, một phía bên này

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

MÙA XUÂN VỀ TRÊN MỘ HAI LÍNH TRẬN

Chử Văn Long

Mùa xuân về trên mộ hai người lính

Một phía bên kia, một phía bên này

Những sợi cỏ gà bò lan chầm chậm

Như những bàn tay tìm gặp bàn tay

Dường như tất cả đã xóa nhòa đi mọi điều thù hận

Ai nỡ phân chia ranh giới ở nơi này!

Hoa đồng nở bừng lên quanh hai nấm mộ

Cánh bướm ngây thơ cũng tới vẽ vòng,

Cả tiếng sáo tận bờ tre êm ả

Ru vọng về giấc ngủ ngàn năm…

(Thơ hay Việt Nam thế kỉ XX, NXB Văn hóa thông tin, 2006, tr. 253)

Câu 1

Xác định thể thơ của văn bản.

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức đã học về các thể thơ.

- Căn cứ vào: số dòng, số chữ, số đoạn, cấu tứ, niêm luật, vần, nhịp điệu,...

Lời giải chi tiết

Thể thơ: Tự do

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, cách ngắt nhịp linh hoạt.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Bức tranh mùa xuân về trên mộ hai người lính đã được gợi tả qua những chi tiết nào?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm các hình ảnh thiên nhiên xuất hiện quanh hai ngôi mộ.

Lời giải chi tiết

Bức tranh mùa xuân về trên mộ hai người lính được tác giả gợi tả qua các chi tiết: “những sợi cỏ gà bò lan chầm chầm” giữa hai ngôi mộ; “hoa đồng nở bừng lên quanh hai nấm mộ”, “cánh bướm ngây thơ cũng tới vẽ vòng”, tiếng sáo êm ả "ru vọng về giấc ngủ ngàn năm".

Giải thích:

Những hình ảnh cỏ cây, hoa, bướm, tiếng sáo tạo nên một không gian mùa xuân tươi sáng, thanh bình, giàu sức sống, bao phủ và xoa dịu những mất mát của chiến tranh.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong hai câu thơ:

“Những sợi cỏ gà bò lan chầm chậm

Như những bàn tay tìm gặp bàn tay”

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào từ ngữ so sánh để xác định biện pháp tu từ và ý nghĩa của hình ảnh.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong hai dòng thơ: Hình ảnh "sợi cỏ bò lan từ nấm mộ của hai người lính thuộc hai bên chiến tuyến" đã được so sánh với hình ảnh của "những bàn tay tìm gặp bàn tay" giữa họ.

- Tác dụng:

+ Gợi hình ảnh gặp gỡ, chia sẻ, đồng cảm, bước qua ranh giới hận thù giữa hai người lính của hai chiến tuyến đã nằm xuống trong cuộc chiến tranh vừa qua. Nhành cỏ bò lan chầm chậm giữa hai ngôi mộ trở thành cảm nhận về những đôi bàn tay của họ, vượt qua đau thương, hận thù để hàn gắn, yêu thương, băng lại vết thương quá khứ.

+ Gợi cảm: Lời thơ gợi ra cảm xúc chân thành, xúc động trong trái tim những người lính đã nằm xuống, Họ không phải là đồng đội của nhau. Họ từng ở hai chiến tuyến khác nhau, từng là kẻ thù của nhau. Nhưng giờ đây, khi đã cùng nằm xuống trên quê hương đất mẹ, khi cuộc chiến đã lùi xa, đất nước đã nối liền, họ đã bao dung, tha thứ cho nhau,… Lời thơ cũng gợi ra cảm xúc yêu thương, chia sẻ, đồng cảm, trân trọng,… của nhân vật trữ tình.

+ Giúp ý thơ được truyền tải một cách cụ thể và giúp câu thơ trở nên sinh động, gợi cảm

Giải thích:

Những sợi cỏ vốn vô tri nhưng qua liên tưởng “bàn tay tìm gặp bàn tay” lại mang dáng dấp của con người. Hình ảnh ấy khiến hai nấm mộ không còn bị ngăn cách bởi “bên này” và “bên kia”, mà trở thành một không gian chung của sự bình yên và hòa giải.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Anh/chị hiểu thế nào về 2 câu thơ?

“Dường như tất cả đã xóa đi mọi điều thù hận

Ai nỡ phân chia ranh giới ở nơi này!”

Xem lời giải

Câu 5

Thông điệp cuộc sống anh/chị nhận được qua văn bản là gì? Hãy chia sẻ về thông điệp ấy trong khoảng 10 dòng.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Thông điệp người đọc nhận được qua văn bản là: Đừng khoét thêm hố sâu ngăn cách hận thù, hãy hàn gắn quá khứ bằng yêu thương, bao dung, tha thứ,…/ Hoặc: Sau tất cả, còn lại là sự bao dung.

Đoạn văn tham khảo:

Bài thơ Mùa xuân về trên mộ hai lính trận gửi gắm đến người đọc một thông điệp nhân văn sâu sắc: hãy gác lại quá khứ, xóa bỏ thù hận và hàn gắn thương tổn bằng tình yêu thương, sự bao dung. Chiến tranh qua đi để lại vô vàn đau thương, mất mát, nhưng cái chết đã san bằng mọi đối lập, đưa hai người lính ở hai phía chiến tuyến trở về với cát bụi, nằm bên nhau dưới một khoảng trời bình yên. Những sợi cỏ gà bò lan như "những bàn tay tìm gặp bàn tay", cùng hoa đồng, tiếng sáo đã cho thấy thiên nhiên trân trọng và xoa dịu nỗi đau của con người. Sự bao dung chính là chiếc cầu nối kỳ diệu nâng đỡ tâm hồn, giúp con người vượt qua nỗi đau lịch sử để hướng tới một tương lai hòa bình. Đứng trước những mất mát đã qua, chúng ta không nên khơi lại hận thù hay khoét sâu thêm ranh giới chia rẽ. Thay vào đó, mỗi người cần nuôi dưỡng tấm lòng vị tha, trân trọng giá trị của sự hòa hợp và sống nhân ái hơn mỗi ngày. Chiều sâu của tình yêu thương chính là liều thuốc duy nhất giúp quá khứ thực sự được xoa dịu và mỉm cười.

Giải thích:

Chiến tranh có thể tạo ra những ranh giới và mất mát, nhưng thời gian, tình yêu thương và lòng bao dung có thể hàn gắn những vết thương ấy. Vì vậy, con người cần biết khép lại hận thù, trân trọng hòa bình và sống nhân ái.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?