200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Những dòng sông (Bế Kiến Quốc) | Luyện đề đọc hiểu văn 12

Sinh ra ở đâu, mà ai cũng anh hùng? Tất cả trả lời: Sinh bên một dòng sông Chẳng phải sông Đà, sông Mã, sông Hồng đôi bờ cát mênh mông,

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

NHỮNG DÒNG SÔNG

Sinh ra ở đâu, mà ai cũng anh hùng?

Tất cả trả lời: Sinh bên một dòng sông

Chẳng phải sông Đà, sông Mã, sông Hồng đôi bờ cát mênh mông,

Thì cũng sông Trà, sông Hương, sông Cửu Long uốn chín đầu rồng

Chẳng phải rộng xa một tầm cò vỗ cánh,

Cũng xinh xinh vài sải chèo quẫy mạnh

Quê hương Việt Nam mườn mượt những cánh đồng

Mỗi con người gắn bó một dòng sông

Khi ta bé dòng sông nào cũng rộng

Chiếc thuyền giấy gửi tuổi thơ theo sóng

Một cánh cò vỗ lả xuống lòng ta

Từ nguồn nào, sông cũng nặng phù sa

Đời ông cha từng cuốc đất, dựng nhà.

Khơi tưởng tượng, những chuyện xưa mẹ kể

Tuổi thơ ngây ngỡ dòng sông nhỏ bé

Cửa quê mình Trần Quốc Toản từng qua

Rồi biết nghe chuyện anh, chuyện cha

Biết tự hào: Sông đã từng đánh Pháp

Nước lấp mặt những ca nô tan xác

Bãi lau già chuyển cán bộ qua sông

(Trích Những dòng sông, Bế Kiến Quốc)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.

Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về thể thơ.

- Quan sát số câu, số chữ trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ có độ dài khác nhau.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Nêu các hình ảnh gắn với tuổi thơ được tác giả thể hiện trong những dòng thơ sau:

"Khi ta bé, dòng sông nào cũng rộng,

Chiếc thuyền giấy giữ tuổi thơ theo sông

Một cánh cò vỗ lá xuống lòng ta."

Xem lời giải

Phương pháp giải

Đọc kĩ các dòng thơ, xác định những sự vật, hình ảnh trực tiếp gợi nhớ đến tuổi thơ.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh gắn với tuổi thơ là: dòng sông rộng, chiếc thuyền giấy, cánh cò.

Giải thích:

Đây đều là những hình ảnh quen thuộc của làng quê và đời sống trẻ thơ. Hình ảnh “chiếc thuyền giấy” gợi trò chơi hồn nhiên, còn “cánh cò” gợi không gian quê nhà, qua đó làm hiện lên những kỉ niệm tuổi thơ trong trẻo, thân thương.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ liệt kê trong những dòng thơ sau:

"Chẳng phải sông Đà, sông Mã, sông Hồng

đôi bờ cát mênh mông.

Thì cũng sông Trà, sông Hương, sông Cửu Long

uốn chín đầu rồng"

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định các đối tượng được liệt kê, sau đó phân tích tác dụng của phép liệt kê đối với việc thể hiện nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Các dòng thơ đã liệt kê hàng loạt tên sông: sông Đà, sông Mã, sông Hồng, sông Trà, sông Hương, sông Cửu Long.

+ Gợi ra hình ảnh nhiều dòng sông trải dài trên khắp mọi miền đất nước.

+ Làm nổi bật sự phong phú, rộng lớn, đa dạng của non sông Việt Nam.

+ Cho thấy dù con người sinh ra ở miền nào, gắn với dòng sông nào, thì cũng đều mang trong mình tình yêu quê hương, đất nước.

+ Góp phần khẳng định: các dòng sông không chỉ là yếu tố địa lí mà còn là biểu tượng của cội nguồn, của truyền thống, của tâm hồn dân tộc.

+ Tạo âm điệu thơ dồn dập, giàu cảm xúc, gợi niềm tự hào về đất nước.

Giải thích:

Việc liên tiếp gọi tên nhiều dòng sông từ Bắc vào Nam giúp bức tranh đất nước được mở rộng về không gian. Những dòng sông ấy gắn với đời sống, lịch sử và kí ức của con người, vì thế làm nổi bật sự gắn bó giữa mỗi cá nhân với quê hương và khơi dậy niềm tự hào dân tộc.

Mở rộng

Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê

Câu 4

Anh/Chị hiểu nội dung những dòng thơ sau như thế nào?

"Sinh ở đâu, mà ai cũng anh hùng?

Tất cả trả lời: Sinh bên một dòng sông."

Xem lời giải

Câu 5

Từ suy ngẫm của tác giả về Những dòng sông trong đoạn trích, anh/chị hãy rút ra một bài học có ý nghĩa cho bản thân.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Từ ý nghĩa của hình tượng dòng sông và mối quan hệ giữa dòng sông với quê hương, xác định một bài học phù hợp.

Lời giải chi tiết

Bài học rút ra: phải biết trân trọng cội nguồn, yêu quê hương, sống có trách nhiệm và nỗ lực rèn luyện bản thân để đóng góp cho gia đình, quê hương, đất nước.

Đoạn văn tham khảo:

Từ đoạn trích, em rút ra bài học rằng mỗi người cần trân trọng cội nguồn, yêu quê hương và biết ơn những gì đã nuôi dưỡng mình khôn lớn. Quê hương không chỉ cho ta nơi sinh ra mà còn bồi đắp nhân cách, tâm hồn, truyền thống sống. Vì vậy, bản thân em cần sống có trách nhiệm hơn với gia đình, quê hương, đất nước; không quên nguồn cội; cố gắng học tập, rèn luyện đạo đức, sống tử tế và cống hiến những điều tốt đẹp cho cộng đồng.

Giải thích:

Những dòng sông trong bài thơ gắn với tuổi thơ, với lịch sử đấu tranh và với sự hình thành tâm hồn mỗi con người. Vì vậy, trân trọng dòng sông cũng chính là trân trọng quê hương, cội nguồn.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?