200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Sóng (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Con sóng dưới lòng sâu, Con sóng trên mặt nước, Ôi con sóng nhớ bờ,

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Con sóng dưới lòng sâu,

Con sóng trên mặt nước,

Ôi con sóng nhớ bờ,

Ngày đêm không ngủ được,

Lòng em nhớ đến anh,

Cả trong mơ còn thức.

Dẫu xuôi về phương bắc,

Dẫu ngược về phương nam

Nơi nào em cũng nghĩ,

Hướng về anh - một phương.

(Trích Sóng, Xuân Quỳnh)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn trích.

Phương pháp giải

Đếm số tiếng trong mỗi dòng thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Thể thơ 5 chữ.

Giải thích:

Mỗi dòng thơ trong đoạn trích đều có năm tiếng.

Mở rộng

- Thơ 5 chữ còn được biết đến với tên gọi thơ ngũ ngôn, là một thể thơ quen thuộc và phổ biến trong văn học Việt Nam. Mỗi câu thơ đều có năm chữ (âm tiết), kết hợp nhịp nhàng với vần và nhịp điệu, tạo nên cảm giác gần gũi, dễ đọc và dễ sáng tác.

- Thơ 5 chữ có thể viết về nhiều chủ đề khác nhau, từ tình cảm, con người, thiên nhiên đến các sự kiện xã hội

- Thơ 5 chữ thường ngắt nhịp 1/4 hoặc 4/1, 3/2 hoặc 2/3 và sử dụng vần lưng

Link tham khảo: Thơ năm chữ là gì? Một số yếu tố của thơ năm chữ

Câu 2

Nêu ý chính của đoạn thơ.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Khái quát nội dung nổi bật được thể hiện qua hình ảnh, cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Đoạn thơ trên thể hiện hình ảnh một người phụ nữ đang yêu với tình yêu mãnh liệt, tấm lòng thủy chung son sắc và nỗi nhớ người yêu tha thiết.

Giải thích:

Nỗi nhớ được diễn tả qua hình ảnh “con sóng nhớ bờ”, kéo dài “ngày đêm” và hiện diện “cả trong mơ”. Dù ở bất cứ phương nào, nhân vật trữ tình vẫn “hướng về anh”, qua đó cho thấy tình yêu sâu đậm và thủy chung.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 3

Nêu hiệu quả nghệ thuật của phép điệp cấu trúc “Con sóng ” trong đoạn thơ?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại, sau đó phân tích tác dụng về nội dung và nhịp điệu.

Lời giải chi tiết

Hiệu quả nghệ thuật của phép điệp cấu trúc “Con sóng ” trong đoạn thơ là: Được tác giả sử dụng 3 lần như điệp khúc bản tình ca, con sóng ngoài biển khơi ẩn dụ cho thi sĩ để bày tỏ nỗi nhớ, sự mãnh liệt của tình yêu. Đó là một ẩn dụ nghệ thuật tâm hồn trào dâng của người phụ nữ đang yêu, sóng là hình ảnh hóa thân cái tôi trữ tình của Xuân Quỳnh.

Giải thích:

“Con sóng” vừa xuất hiện trên nhiều trạng thái, không gian khác nhau, vừa được lặp lại như một điệp khúc. Sự lặp lại ấy khiến hình ảnh sóng trở nên ám ảnh và giúp diễn tả nỗi nhớ luôn trào dâng, không ngừng trong trái tim người đang yêu.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Hành trình dẫu ngược...dẫu xuôi của con sóng trong đoạn thơ có gì lạ? Nêu hiệu quả nghệ thuật của hành trình đó.

Xem lời giải

Câu 5

Qua đoạn trích, anh/ chị có nhận xét gì về tình cảm mà nhân vật trữ tình dành cho người yêu của mình?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào các biểu hiện của nỗi nhớ và sự hướng về người yêu trong đoạn thơ để nhận xét về tình cảm của nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

- Nỗi nhớ da diết, bao trùm cả không gian và thời gian.

- Sự thủy chung, son sắt kiên định.

- Sự chủ động và dũng cảm trong tình yêu.

Đoạn văn tham khảo:

Qua hai khổ thơ trong đoạn trích, ta nhận thấy tình cảm của nhân vật trữ tình "em" dành cho người yêu là một tình yêu mãnh liệt, da diết và vô cùng thủy chung. Bằng nghệ thuật ẩn dụ hình tượng "sóng", Xuân Quỳnh đã cụ thể hóa nỗi nhớ thương thành một thực thể có chiều sâu ("dưới lòng sâu") và chiều rộng ("trên mặt nước"), phủ kín cả thời gian "ngày đêm" và chạm tới cả bờ cõi của giấc mơ. Nỗi nhớ ấy vừa cuộn trào vừa bền bỉ, là biểu hiện của một trái tim đang yêu say đắm. Đặc biệt, tình cảm ấy gắn liền với lời thề thủy chung son sắt. Dù cuộc đời có nhiều đổi thay, trắc trở qua cách nói ngược "xuôi về phương bắc / dẫu ngược về phương nam", thì tâm trí của người con gái vẫn chỉ hướng về một phương duy nhất – "phương anh". Đó là một tình yêu chân thành, vừa mang nét truyền thống dịu dàng, vừa có sự chủ động, mãnh liệt của người phụ nữ hiện đại.

Giải thích:

Nỗi nhớ được mở rộng từ “dưới lòng sâu” đến “trên mặt nước”, kéo dài “ngày đêm” và đến cả “trong mơ”, cho thấy tình cảm luôn thường trực, không ngơi nghỉ. Đặc biệt, dù “xuôi” hay “ngược”, “em” vẫn “hướng về anh - một phương”, chứng tỏ sự lựa chọn tình yêu dứt khoát và lòng thủy chung.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ