200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

80+ Đề đọc hiểu Thơ - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Lời (Trần Quang Quý) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tôi không nói bằng chiếc lưỡi của người khác Chiếc lưỡi đi qua ngàn cơn bão từ vựng Chiếc lưỡi trồi sụt trên núi đồi thanh âm, trên thác ghềnh cú pháp

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

LỜI

Trần Quang Quý

Tôi không nói bằng chiếc lưỡi của người khác

Chiếc lưỡi đi qua ngàn cơn bão từ vựng

Chiếc lưỡi trồi sụt trên núi đồi thanh âm, trên thác ghềnh cú pháp

Chiếc lưỡi bị hành hình trong một tuyên ngôn

Tôi không nói bằng chiếc lưỡi của người khác

Cám dỗ xui nhiều điều dại dột

Đời cũng dạy ta không thể uốn cong

Dù phần thắng nhiều khi thuộc những bầy cơ hội

Trên chiếc lưỡi có lời tổ tiên

Trên chiếc lưỡi có vị đắng sự thật

Trên chiếc lưỡi có vị ngọt môi em

Trên chiếc lưỡi có lời thề nước mắt

Tôi không nói bằng chiếc lưỡi của người khác

Dẫu những lời em làm ta mềm lòng

Dẫu tình yêu em từng làm ta cứng lưỡi

Tôi không nói bằng chiếc lưỡi của người khác

Một chiếc lưỡi mang điều bí mật

Và điều này chỉ người biết mà thôi.

(Dẫn theo: nhavantphcm.com.vn)

Câu 1

Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ.

Phương pháp giải

Căn cứ vào số tiếng, số dòng và cách tổ chức nhịp điệu của bài thơ; đồng thời xác định phương thức nổi bật qua mục đích biểu đạt.

Lời giải chi tiết

- Thể thơ: Tự do

- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm.

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, cách ngắt nhịp và gieo vần linh hoạt nên bài thơ thuộc thể thơ tự do. Đồng thời, tác giả chủ yếu bộc lộ suy nghĩ, thái độ về lời nói, sự thật và cách sống của con người.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Theo bài thơ, để nói ra chiếc lưỡi phải trải qua những điều gì?

Xem lời giải

Câu 3

Xác định và nêu tác dụng của các dạng phép điệp được sử dụng trong những câu thơ sau:

“Trên chiếc lưỡi có lời tổ tiên

Trên chiếc lưỡi có vị đắng sự thật

Trên chiếc lưỡi có vị ngọt môi em

Trên chiếc lưỡi có lời thề nước mắt”

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định những từ ngữ, cấu trúc được lặp lại và nêu tác dụng về mặt nội dung, hình thức.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Điệp từ “Chiếc lưỡi”

- Tác dụng:

+ Giúp câu thơ giàu tính nhạc, tăng sức gợi hình, gợi cảm.

+ Nhắc nhở về sự thiêng liêng quý giá của lời nói.

+ Tác giả muốn nhắn nhủ hãy biết giữ gìn lời nói và luôn là chính mình.

Giải thích:

Cùng một cấu trúc “Trên chiếc lưỡi có…” nhưng mỗi dòng lại mở ra một nội dung khác nhau, từ đó làm nổi bật sự phong phú và ý nghĩa sâu xa của lời nói.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Em hiểu như thế nào về câu thơ “Tôi không nói bằng chiếc lưỡi của người khác”?

Xem lời giải

Câu 5

Thông điệp nào của văn bản trên có ý nghĩa nhất đối với em? Lí giải.

Xem lời giải

Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

- Hãy luôn cẩn trọng với lời nói của mình.

- Hãy suy nghĩ kĩ trước khi nói.

- Hãy luôn nói bằng sự thật

- Luôn giữ sự chân thật của lời nói.

- Luôn giữ sự chân thật của lòng mình….

Đoạn văn tham khảo:

Trong các bài học rút ra từ văn bản, thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em là: "Hãy luôn cẩn trọng và suy nghĩ kỹ trước khi cất lời". Lời nói một khi đã phát ra thì không thể thu lại được; một lời nói vô tình hay thiếu suy nghĩ có thể làm tổn thương tình cảm của người khác, gây nên những sứt mẻ khó hàn gắn trong các mối quan hệ. Ngược lại, những lời nói được cân nhắc kỹ lưỡng, chân thành và đúng lúc sẽ đem lại sự an ủi, niềm tin và kết nối con người lại gần nhau hơn. Bài học này nhắc nhở em phải luôn làm chủ cảm xúc, uốn lưỡi trước khi nói để mỗi lời mình thốt ra đều mang giá trị tích cực và sự tử tế.

Giải thích:

Bài thơ cho thấy lời nói phải trải qua “ngàn cơn bão từ vựng”, “thác ghềnh cú pháp”, đồng thời trên “chiếc lưỡi” còn có “vị đắng sự thật”, “lời thề nước mắt”. Vì vậy, lời nói không phải điều có thể tùy tiện cất lên mà cần được cân nhắc kĩ.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?