200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện thơ Nôm - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Tú Uyên - Giáng Kiều | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Lần trăng ngơ ngẩn ra về, Đèn thông khêu cạn, giấc hòe(1) chưa nên. Nỗi nàng canh cánh nào quên, Vẫn còn quanh quẩn người tiên khéo là!

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TÚ UYÊN - GIÁNG KIỀU

(Trích)

Lần trăng ngơ ngẩn ra về,

Đèn thông khêu cạn, giấc hòe(1) chưa nên.

Nỗi nàng canh cánh nào quên,

Vẫn còn quanh quẩn người tiên khéo là!

Bướm kia vương lấy sầu hoa,

Đoạn tương tư ấy nghĩ mà buồn tênh!

Có khi gảy khúc đàn tranh,

Nước non ngao ngán ra tình hoài nhân(2)

Cầu hoàng(3) tay lựa nên vần,

Tương Như lòng ấy, Văn Quân(4) lòng nào!

Có khi chuốc chén rượu đào,

Tiệc mời chưa cạn, ngọc giao(5) đã đầy.

Hơi men không nhấp mà say,

Như xông mùi nhớ, lại gây giọng tình.

Có khi ngồi suốt năm canh,

Mõ quyên(6) điểm nguyệt, chuông kình(7) nện sương.

Lặng nghe những tiếng đoạn trường,

Lửa tình dễ đốt, sông Tương(8) khôn hàn.

Có đêm ngắm bóng trăng tàn,

Tiếng chiêm hót sớm, trận nhàn(9) bay khuya.

Ngổn ngang cảnh nọ tình kia,

Nỗi riêng, riêng biết, dã dề(10) với ai!

Vui xuân chung cảnh một trời,

Sầu xuân riêng nặng một người tương tư.

(Bích Câu kỳ ngộ, NXB Hội Nhà văn, Hà Nội, 2015)

Chú thích:

(1) Giấc hoè: ở đây chỉ giấc mơ (dựa theo điển tích Thuần Vu Phần uống rượu say, nằm ngủ dưới gốc cây hoè, rồi mơ thấy mình ở nước Hoà An, được công danh phú quý rất mực vinh hiển, khi tỉnh dậy thì hoá ra đó là giấc mộng, thấy dưới cành hoè phía nam chỉ có một tổ kiến).

(2) Hoài nhân: nhớ người.

(3) Cầu hoàng: khúc đàn cầu hôn (tìm vợ) của Tư Mã Tương Như (bậc văn tài thời Hán, gảy đàn rất hay).

(4) Văn Quân: Trác Văn Quân là một cô gái đẹp góa chồng, nghe khúc Cầu hoàng của Tương Như, phải lòng đi theo.

(5) Ngọc giao: mời nhau rượu đựng trong chén ngọc để kết giao.

(6) Mõ quyên: mõ khắc hình chim đỗ quyên.

(7) Chuông kình: cái chuông có dùi làm thành hình con cá kình (cá voi).

(8) Sông Tương: chỉ nước mắt (Dựa theo điển tích vua Thuấn mất ở Thương Ngô, hai người vợ là Nga Hoàng và Nữ Anh cùng thương khóc thảm thiết ở trên sông Tương Giang, vì vậy, người ta dùng sông Tương hay mạch Tương, sóng Tương để ví với nước mắt).

(9) Trận nhàn: hàng chim nhạn. Xưa, chim hồng, chim nhạn thường được dùng để nói về tin tức.

(10) Dã dề: chuyện trò niềm nở, thân tình.

Tóm tắt tác phẩm: Chuyện kể về một thư sinh ở vào đời Lê Thánh Tông tên gọi Trần Tú Uyên. Cha mẹ mất sớm, chàng dựng nhà ở giữa hồ Bích Câu để chuyên tâm đèn sách. Trong một dịp tình cờ, khi đi hội ở chùa Ngọc Hồ, Tú Uyên gặp được một cô gái đẹp như tiên giáng trần, bèn đi theo thì nàng chợt biến mất không rõ tung tích, nên chàng mắc bệnh tương tư. Sau đó, Tú Uyên mua được một bức tranh vẽ hình mĩ nữ hệt như người chàng đã gặp, mang về treo trong nhà. Một thời gian sau, lúc nào từ trường về nhà, Tú Uyên cũng thấy cơm nước sẵn sàng. Chàng rình xem, thấy mĩ nhân trong tranh bước ra, vội chạy vào chào hỏi. Người con gái xưng là tiên nữ Giáng Kiều, nguyện cùng chàng kết nhân duyên. Hai người sống với nhau hạnh phúc được ba năm, song Tú Uyên dần trở nên nghiện rượu. Giáng Kiều khuyên chồng không được, bèn bỏ về tiên giới. Tú Uyên hối hận, sinh ra sầu não, đau ốm, định quyên sinh. Đúng lúc ấy, Giáng Kiều hiện ra, tha lỗi cho chồng, hai vợ chồng nối lại duyên xưa. Từ đó, Tú Uyên nghe lời vợ chuyên tâm tu đạo. Cuối cùng, có đôi chim hạc từ trên mây bay xuống đưa hai vợ chồng về cõi tiên.

Câu 1

Nêu thể loại của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào đặc điểm của tác phẩm và kiến thức về thể loại văn học trung đại.

Lời giải chi tiết

Văn bản thuộc thể loại truyện thơ Nôm.

Giải thích:

Bích Câu kỳ ngộ là một tác phẩm truyện thơ Nôm, kể chuyện bằng thơ, kết hợp yếu tố tự sự với miêu tả và biểu cảm.

Câu 2

Liệt kê những từ ngữ miêu tả cảm xúc của nhân vật Tú Uyên trong 4 câu thơ đầu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ bốn câu thơ đầu, tìm các từ ngữ trực tiếp thể hiện cảm xúc của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ miêu tả cảm xúc của Tú Uyên là: “ngơ ngẩn, canh cánh, quanh quẩn”

Giải thích:

Các từ ngữ trên diễn tả trạng thái nhớ nhung, lưu luyến của Tú Uyên.

Câu 3

Xác định biện pháp tu từ và trình bày hiệu quả của biện pháp tu từ đó trong các câu thơ sau:

“Có khi chuốc chén rượu đào,

Tiệc mời chưa cạn, ngọc giao đã đầy.

Hơi men không nhấp mà say,

Như xông mùi nhớ, lại gây giọng tình.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ được sử dụng và phân tích tác dụng đối với việc biểu đạt nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ:

+ So sánh: "Như xông mùi nhớ, lại gây giọng tình."

+ Nói quá: "Hơi men không nhấp mà say."

- Hiệu quả:

+ Nhấn mạnh nỗi nhớ và tình yêu mãnh liệt của Tú Uyên dành cho Giáng Kiều.

+ Diễn tả trạng thái say không phải vì rượu mà vì nỗi tương tư, nhớ thương da diết.

+ Làm cho cách diễn đạt giàu hình ảnh, giàu cảm xúc và tăng sức biểu cảm cho đoạn thơ.

Giải thích:

"Không nhấp mà say" là cách nói phóng đại nhằm khẳng định tình yêu đã chiếm trọn tâm hồn Tú Uyên. Phép so sánh giúp cụ thể hóa cảm giác nhớ thương như một làn hương thấm sâu vào lòng người.

Câu 4

Nhận xét về tình cảm, cảm xúc của nhân vật Tú Uyên được thể hiện trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các chi tiết, hình ảnh và từ ngữ thể hiện cảm xúc của nhân vật.

Lời giải chi tiết

Tú Uyên hiện lên là người yêu say đắm, nhớ thương da diết và luôn khắc khoải hướng về Giáng Kiều. Nỗi tương tư khiến chàng mất ăn mất ngủ, làm gì cũng chỉ nghĩ đến người mình yêu.

Giải thích:

Những chi tiết như gảy đàn nhớ người, uống rượu càng thêm say tình, thức suốt năm canh, ngắm trăng, nghe tiếng chim... đều cho thấy nỗi nhớ luôn thường trực, bao trùm mọi suy nghĩ và hành động của Tú Uyên.

Câu 5

Tâm trạng tương tư của Tú Uyên trong đoạn thơ:

“Lần trăng ngơ ngẩn ra về,

Đèn thông khêu cạn, giấc hòe chưa nên.

Nỗi nàng canh cánh nào quên,

Vẫn còn quanh quẩn người tiên khéo là!”

có gì khác với tâm trạng tương tư của Kim Trọng trong Truyện Kiều (Nguyễn Du)?

“Chàng Kim từ lại thư song

Nỗi nàng canh cánh bên lòng biếng khuây

Sầu đong càng lắc càng đầy,

Ba thu dọn lại một ngày dài ghê”

Xem lời giải
Phương pháp giải

So sánh tâm trạng của hai nhân vật dựa trên các chi tiết trong hai đoạn thơ và chỉ ra điểm khác nhau, lí giải ngắn gọn.

Lời giải chi tiết

- Tú Uyên: Tương tư vì người tiên gặp một lần rồi đột ngột biến mất; nỗi nhớ mang màu sắc huyền ảo, mộng tưởng, say mê và ám ảnh.

- Kim Trọng: Tương tư sau cuộc gặp gỡ và đã có sự gắn bó, hẹn ước với Thúy Kiều; nỗi nhớ chân thực, tha thiết, gắn với tình yêu đôi lứa trong đời thực.

- Tâm trạng của Tú Uyên thiên về tính chất mộng mị; còn Kim Trọng thiên về tính chất thực tế, nỗi nhớ day dứt hơn.

Giải thích:

Hai nhân vật đều yêu chân thành nhưng hoàn cảnh khác nhau. Tú Uyên nhớ một bóng hình mang màu sắc kì ảo nên cảm xúc có phần mê đắm, hư thực đan xen. Kim Trọng nhớ người yêu sau khi đã gặp gỡ và nảy sinh tình cảm sâu sắc nên nỗi tương tư gần gũi với đời sống thực tế, thể hiện sự thủy chung và khát vọng đoàn tụ.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Tham Gia Group Dành Cho Học Sinh Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store