200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Tiếng ve ran (Vũ Tú Nam) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Sáng sớm chủ nhật, sau trận mưa rào đêm trước, đám trẻ con tụ họp chơi đá cầu trên bãi cỏ vườn hoa. Chúng trông thấy một con ve bay mệt mỏi và bắt được nó thật dễ dàng. Khi cầm nó trên tay, lũ trẻ nhận ra nó không có đuôi…

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

TIẾNG VE RAN

(Vũ Tú Nam)

(Lược: Sáng sớm chủ nhật, sau trận mưa rào đêm trước, đám trẻ con tụ họp chơi đá cầu trên bãi cỏ vườn hoa. Chúng trông thấy một con ve bay mệt mỏi và bắt được nó thật dễ dàng. Khi cầm nó trên tay, lũ trẻ nhận ra nó không có đuôi…)

Lũ trẻ ồn ào tranh cãi, chẳng đứa nào chịu đứa nào. Tôi cầm con ve trên tay. Đó là một con ve cái, không biết kêu. Cánh nó xơ xác, râu đã xoăn, mệt mỏi đến độ không buồn cựa quậy khi tôi nhấc một bên càng nó. Cái đốt đuôi cuối cùng của con ve đã rụng đâu mất. Bụng nó rỗng không, quanh thành bụng chỉ là một màng da mỏng trong veo.

Thật lạ lùng, mấy ngày sau, lũ trẻ liên tiếp bắt được những con ve như thế, “những con ve cuối mùa” chậm chạp, im lặng bay chuyền rất thấp từ gốc cây này sang gốc cây kia, đến đứa trẻ lên ba cũng có thể chộp được dễ dàng.

Tôi không sao hiểu nổi về loại ve cụt đuôi ấy. Tôi quyết định đi hỏi bác Tư già coi vườn. Bác trông nom vườn hoa này đã hàng chục năm nay, chuyên tỉa cây, xén cỏ, điều gì mà bác chẳng biết.

Thoạt nhìn thấy con ve tôi chìa ra, bác đã chép miệng:

- Tội nghiệp, con ve rạc! Chú đặt xuống cỏ cho kiến nó rước đi... Ve rạc là sắp sang thu đấy!

Rồi bác giảng giải:

- Đây là con ve mẹ, chú hiểu chửa? Sau những ngày hè quần tụ, ve đực chết hết, những con ve cái nặng bụng trứng bay đi tìm chỗ đẻ. Chúng thường chọn những lúc mới tạnh mưa, tìm chỗ đất mềm gần các gốc cây, dùng mũi nhọn ở cuối đuôi đào lỗ, đẻ trứng xuống đó. Mấy ngày liền chúng không ăn không uống, chỉ bay quấn bay quanh lo đẻ trứng. Đẻ hết bụng trứng thì người cũng rạc hết, đốt đuôi rụng theo với lứa trứng cuối cùng. Thế là ve mẹ đã làm xong phận sự. Đến mùa hè sang năm, ve con lột ra hàng đàn, các chú lại tha hồ nghe tiếng ve ngân.

Tôi ngẫm nghĩ mãi về câu chuyện con ve mẹ của bác Tư. Thế ra con ve thầm lặng hi sinh ấy là mẹ của những tiếng ve ran, mẹ của những tiếng ca rạng rỡ suốt cả các mùa hè! Khác nào im lặng là mẹ các âm thanh diệu kì.

Quả là tôi dốt nát và vô tình quá! Tôi đã bắt và chơi đủ thứ ve: ve kim, cồ cộ, ve giọng trầm, ve tí xíu mình đỏ cánh đen, vòi voi, ve cánh lụa đốm hoa... Thế nhưng đây là lần đầu tôi hiểu về con ve rạc.

Vâng, nhất định như thế, chắc chắn là như thế, các bạn cứ lắng nghe mà xem. Những đêm hè thật yên tĩnh, trong lành, tiếng bầy ve đồng thanh cất lên trang nghiêm và xúc động - chúng tưởng nhớ tới mẹ ve đã sinh ra chúng cùng giọng hát đầy tài năng của chúng đấy.

Tháng 12/1976

(Trích “Những truyện hay viết cho thiếu nhi – Vũ Tú Nam”, tác giả Vũ Tú Nam, NXB Kim Đồng, tr226 – 228)

Chú thích: Nhà văn Vũ Tú Nam (1929 – 2020) quê tại Vụ Bản, Nam Định. Ông rất thành công trong việc sáng tác cho thiếu nhi với hai đề tài chính là thiên nhiên và con người. Giọng văn của ông trong trẻo, dịu dàng, giàu tình cảm, có khả năng gợi mở trí tưởng tượng của con người và có tính giáo dục cao.

Câu 1

Xác định ngôi kể của người kể chuyện.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chú ý lời của người kể chuyện

- Quan sát lời kể có xuất hiện đại từ “tôi/chúng tôi” hay không.

Lời giải chi tiết

Người kể chuyện ngôi thứ nhất (xưng “tôi” kể lại toàn bộ câu chuyện).

Giải thích:

Người kể trực tiếp tham gia vào câu chuyện, chứng kiến và bộc lộ suy nghĩ, cảm xúc của mình

Câu 2

Liệt kê một số từ ngữ, hình ảnh miêu tả con ve rạc trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định đoạn văn miêu tả ngoại hình, trạng thái của con ve.

- Quan sát những từ ngữ, hình ảnh cụ thể nói về hình dáng, sức sống của ve.

Lời giải chi tiết

Một số từ ngữ, hình ảnh miêu tả con ve rạc:

- Một con ve cái, không biết kêu.

- Cánh nó xơ xác, râu đã xoăn, […]

- Cái đốt đuôi cuối cùng của con ve đã rụng đâu mất.

- Bụng nó rỗng không, quanh thành bụng chỉ là một màng da mỏng trong veo.

Giải thích:

Các chi tiết này cho thấy con ve kiệt sức, tàn tạ, đang ở chặng cuối của vòng đời.

Câu 3

Xác định và nêu tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong câu văn sau:

“Thế ra con ve thầm lặng hi sinh ấy là mẹ của những tiếng ve ran, mẹ của những tiếng ca rạng rỡ suốt cả các mùa hè!”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ gán đặc điểm của con người cho sự vật, con vật.

Lời giải chi tiết

- BPTT nhân hóa: “con ve thầm lặng hi sinh”.

- Tác dụng:

+ Câu văn có cách diễn đạt hấp dẫn, sinh động, thú vị....

+ Làm cho hình ảnh con ve trở nên gần gũi và có chiều sâu hơn; nó như mang trong mình một linh hồn riêng, biết sống và cống hiến hết mình cho cuộc đời, hi sinh thầm lặng không cần bất kì ai vinh danh.

+ Thể hiện tình cảm trân trọng, ngưỡng mộ… của “tôi” với loài ve nói riêng và những con người có đức tính hi sinh thầm lặng, sống cống hiến hết mình trong cuộc sống nói chung.

Giải thích:

Nhân hóa khiến con ve mang phẩm chất cao đẹp như con người. Qua hình ảnh ve mẹ, tác giả ca ngợi những hi sinh không ồn ào nhưng vô cùng lớn lao trong cuộc sống.

Câu 4

Em có đồng tình với quan điểm của tác giả: “im lặng là mẹ các âm thanh diệu kì” không? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh, nêu suy nghĩ của mình

Lời giải chi tiết

- Đồng tình với quan điểm của tác giả: “im lặng là mẹ các âm thanh diệu kì”.

- Vì:

+ Sự im lặng mệt mỏi của ve mẹ trước khi nó chết đi là nguồn gốc; nền tảng của những âm thanh ve ran vào mùa hè năm sau.

+ Im lặng và âm thanh là hai mặt của sự sống: Những tiếng ve ngân vang suốt mùa hè là sản phẩm của sự im lặng trước đó. Im lặng là sự chuẩn bị, là điều kiện cần thiết để âm thanh có thể vang xa, lắng đọng.

+ Những điều đẹp đẽ và kỳ diệu không chỉ xuất hiện từ sự ồn ào, mà đôi khi, nó được sinh ra từ sự lắng đọng, im lặng của cuộc sống và thiên nhiên.

Giải thích:

Đồng tình với quan điểm: “im lặng là mẹ các âm thanh diệu kì” vì im lặng không vô nghĩa, mà là nền tảng của cái đẹp.

Câu 5

Theo em, hình ảnh “con ve mẹ” trong văn bản là biểu trưng cho đức tính nào của con người? Trong xã hội hiện đại, đức tính đó còn cần thiết không? Vì sao? (trả lời bằng đoạn văn khoảng 3 – 5 câu)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh trung tâm: con ve mẹ.

Liên hệ hình ảnh đó với phẩm chất con người.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh “con ve mẹ” trong văn bản biểu trưng cho đức hi sinh và sự cống hiến thầm lặng của con người. Nó sẵn sàng dâng hiến cả cuộc đời mình để tạo nên những điều tốt đẹp cho thế hệ sau. Trong xã hội hiện đại, đức tính này vẫn vô cùng cần thiết vì giúp con người sống nhân ái, biết nghĩ cho người khác. Chính sự hi sinh lặng thầm ấy góp phần làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp và bền vững hơn.

Giải thích:

- Hình ảnh “con ve mẹ” trong văn bản biểu trưng cho đức hi sinh và sự cống hiến thầm lặng của con người.

- Trong xã hội hiện đại, những đức tính này vẫn vô cùng quan trọng, bởi:

+ Giúp con người hoàn thiện nhân cách.

+ Lan tỏa những giá trị tích cực.

+ Duy trì sự ổn định và phát triển bền vững cho cộng đồng; góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...