200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Đôi mắt biết nói (Bảo Ngọc) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Lược đoạn đầu: Bé Hoa sinh ra trong một ngôi làng nhỏ, chưa bao giờ đi xa khỏi lũy tre vi vút gió. Rồi bé Hoa được lên tận vùng trung du nơi đơn vị bố đóng quân. Nơi đây, Hoa gặp Thiên – một cậu bé không may bị loà, không nhìn được gì.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

ĐÔI MẮT BIẾT NÓI

(Bảo Ngọc)

        (Lược đoạn đầu: Bé Hoa sinh ra trong một ngôi làng nhỏ, chưa bao giờ đi xa khỏi lũy tre vi vút gió. Rồi bé Hoa được lên tận vùng trung du nơi đơn vị bố đóng quân. Nơi đây, Hoa gặp Thiên – một cậu bé không may bị loà, không nhìn được gì.)

        [...] Mải chơi mấy hôm, bé Hoa bỗng để ý đến một cậu bạn thường lẳng lặng ngồi một mình mãi tận phía xa.

        - Sao cậu không ra chơi cùng? – Bé Hoa đến gần và hỏi.

        Im lặng. Cậu bạn cúi mặt. Em để ý kĩ và chợt khựng lại bối rối. Đôi mắt cậu ấy là một khoảng tối sẫm. Mãi sau em mới hỏi tiếp: “Bạn có muốn tớ ngồi cùng và kể chuyện cho bạn nghe không?”

        Gương mặt cậu bạn vui hơn một chút. Thế là các buổi chiều sau bé Hoa trở thành “đôi mắt” của Thiên – tên cậu bạn ấy. Bé Hoa kể về những đám mây chuyển màu khi hoàng hôn dần buông. Em kể về những cánh chim chiều đang dần bay về tổ. Em kể về những đàn cừu trắng muốt đang bay cùng những đám mây. Và ngay ở nơi hai đứa ngồi, dưới chân đôi bạn là đồi cỏ xanh mướt mát... Có lần nghe em kể say sưa quá, Thiên buột miệng kêu lên:      

        - Cậu kể chuyện hay quá! Mình chưa bao giờ được thấy những câu chuyện đẹp như thế này!

        - À, tại mình được học từ cô giáo đấy.

        Nghe nhắc đến cô giáo, gương mặt Thiên buồn hẳn:

        - Ừ, mình thì chưa biết chữ, chưa bao giờ có cô giáo của mình để khoe...

        Rồi một lần khác, khi nghe bé Hoa kể về những bông hoa dại bé xíu, cánh hoa trắng ngần điểm chút nhụy vàng như chiếc cúc áo xinh, Thiên chợt ngắt lời:

        - Những bông hoa cỏ đẹp quá! Tớ ước được nhìn thấy chúng. Đôi mắt bạn nói bao điều hay.

        - Đôi mắt biết nói ư? Thích quá! Cảm ơn bạn nhé! – Bé Hoa reo lên.

        Thời gian thấm thoắt trôi. Bé Hoa không biết giải thích thế nào cho bạn đỡ buồn khi ngày chia tay đang đến gần. Hôm ấy, em ngỏ lời muốn đưa cậu bạn về tận nhà, tất nhiên có bố đi cùng.

        Căn nhà lợp mái lá và cánh cửa có tấm liếp che tạm. Cụ ông đang quét dọn. Cụ bà lui cui trong bếp. Thấy cháu về cùng khách lạ, cụ ông buông chổi hồ hởi:

        - Ồ! Thằng cu Thiên có việc gì mà bắt chú bộ đội và cháu gái đưa về nhà vậy?

        Qua câu chuyện ông kể, bố mẹ Thiên đi làm ăn dưới xuôi. Bố mẹ cậu còn mang theo một em nhỏ nữa. Bố mẹ đang cố dành dụm tiền để chữa mắt cho Thiên. Cậu bé sinh ra vốn có đôi mắt trong lành, thế mà sau một trận sốt cao, mắt Thiên yếu dần rồi mờ hẳn.

        Từ nhà Thiên trở về, bé Hoa thấy bố có vẻ trầm tư. Em băn khoăn: “Bố ơi, có cách nào làm mắt Thiên sáng lại được không?”, bố lại càng đăm chiêu hơn. Tối hôm ấy, gương mặt bố chợt vui lên. Kéo con gái vào lòng, bố hỏi nhỏ: “Đố con biết bố có món quà đặc biệt gì tặng cho con và Thiên nhỉ?”

        - Tặng con và Thiên? – Bé Hoa háo hức. Quả thực, em còn chưa biết xin bố quà gì tặng Thiên để cậu ấy bớt buồn. Em có mỗi con búp bê tóc xoăn nhưng chẳng lẽ lại tặng con trai búp bê thì chán chết. Vậy mà bố lại chuẩn bị quà đặc biệt cho hai đứa mới oách chứ!

        Sáng hôm sau, bố cùng hai chú ở đơn vị dắt bé Hoa sang thăm nhà Thiên. Nghe tiếng bước chân của em, Thiên đã bước ngay ra hiên, gương mặt sáng lên:

        - Sao hôm nay cậu được đi chơi sớm thế?

        - Ừ, có bố tớ với hai chú nữa đi cùng. Hôm nay hai đứa mình sẽ có quà đặc biệt đấy! – Em thì thầm.

        Cuối cùng, cái giây phút hai đứa nhóc mong đợi sau khi người lớn uống nước, chào hỏi lâu ơi là lâu cũng đến. Không bao giờ bé Hoa quên được khoảnh khắc ấy. Khoảnh khắc mà ánh sáng như bừng chiếu căn nhà, sáng trên gương mặt mọi người. Từ sự quyên góp một ngày lương của cả đơn vị bố, một khoản tiền tiết kiệm để dành chữa mắt sáng cho Thiên. Đó cũng là lần đầu tiên em biết, người lớn khóc cả khi vui. Đôi tay bà Thiên cầm tập tiền cứ run lên.

Vậy là bé Hoa biết thêm một miền quê mới. Em có thêm những người bạn mới. Mỗi khi nhớ đến cậu bạn của mình, em lại nhủ thầm: Cảm ơn bạn nhé! Nhờ có bạn mà đôi mắt mình biết nhìn rộng và xa hơn. Nhờ có bạn mà từ ấy mình có “đôi mắt biết nói”!

                   (Trích Đôi mắt biết nói - Bảo Ngọc - In trong Lớp học thung mây - NXB Hội Nhà văn, 2020)

Câu 1

Xác định ngôi kể của truyện ngắn Đôi mắt biết nói.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Chú ý lời của người kể chuyện

- Quan sát lời kể có xuất hiện đại từ “tôi/chúng tôi” hay không.

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ ba

Giải thích:

Câu chuyện được kể bằng lời người kể chuyện (người kể giấu mình, đứng ngoài quan sát), không có lời xưng “tôi”.

Câu 2

Ghi lại những từ ngữ miêu tả tâm trạng của bố Hoa trong đoạn văn in đậm. Vì sao bố Hoa có tâm trạng đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định vị trí của đoạn văn được in đậm

Xác định các từ ngữ miêu tả tâm trạng của bố Hoa

Lời giải chi tiết

Những từ ngữ miêu tả tâm trạng của bố Hoa trong đoạn văn in đậm: “trầm tư, đăm chiêu, vui lên”

Giải thích:

- Ban đầu “trầm tư, đăm chiêu” (lo nghĩ cho hoàn cảnh của Thiên).

- Sau đó “vui lên“ khi đã tìm ra cách giúp bạn nhỏ.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp điệp ngữ trong đoạn văn:
“Mỗi khi nhớ đến cậu bạn của mình, em lại nhủ thầm: Cảm ơn bạn nhé! Nhờ có bạn mà đôi mắt mình biết nhìn rộng và xa hơn. Nhờ có bạn mà từ ấy mình có đôi mắt biết nói!”

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định từ/cụm từ được lặp lại.

- Nêu tác dụng về nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp điệp ngữ: “Nhờ có bạn mà”

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh vai trò quan trọng của Thiên đối với Hoa.

+ Thể hiện lòng biết ơn, sự trân trọng tình bạn chân thành.

+ Làm cảm xúc đoạn văn sâu lắng, giàu ý nghĩa.

Giải thích:

Trong đoạn văn, cụm từ “Nhờ có bạn mà” được lặp lại hai lần => đây là biện pháp điệp ngữ. Việc lặp lại cụm từ này nhằm nhấn mạnh vai trò của Thiên đối với sự thay đổi trong suy nghĩ và cảm nhận của bé Hoa. Qua đó, tác giả làm nổi bật lòng biết ơn chân thành của Hoa và tình bạn trong sáng giữa hai bạn nhỏ.

Câu 4

Theo em, nhan đề Đôi mắt biết nói có ý nghĩa gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ nội dung văn bản, liên hệ với nhan đề

Giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng, nghĩa biểu tượng

Lời giải chi tiết

Nhan đề Đôi mắt biết nói là hình ảnh ẩn dụ, chỉ sự cảm thông, yêu thương và thấu hiểu giữa con người với con người. Qua đó, nhan đề thể hiện sự trưởng thành trong nhận thức của bé Hoa khi biết nhìn cuộc sống bằng trái tim, đồng thời làm nổi bật ý nghĩa nhân văn của câu chuyện.

Giải thích:

- Trong truyện, bé Hoa không chỉ “nhìn” bằng đôi mắt của mình mà còn dùng sự quan tâm để giúp Thiên – cậu bé bị mù – cảm nhận được thế giới xung quanh.

- “Đôi mắt biết nói” vì thế không mang nghĩa tả thực mà là hình ảnh ẩn dụ, nói về khả năng nhìn bằng tấm lòng, sự cảm thông và yêu thương.

- Cuối truyện, Hoa nhận ra mình “biết nhìn rộng và xa hơn”, cho thấy em đã trưởng thành trong nhận thức, biết quan tâm đến người khác.

Câu 5

Câu chuyện trong văn bản trên gửi đến em thông điệp gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Rút ra bài học từ nội dung truyện.

Lời giải chi tiết

Câu chuyện gửi gắm thông điệp về lòng yêu thương và sự sẻ chia giữa con người với con người.

Giải thích:

Biểu hiện của lòng yêu thương và sự sẻ chia giữa con người với con người được thể hiện qua hành động của các nhân vật:

- Biết quan tâm, giúp đỡ những người kém may mắn.

- Tình bạn chân thành có thể mang lại niềm vui, hi vọng cho người khác.

- Hạnh phúc đến từ việc cho đi và yêu thương.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...