200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Cỏ lau (Nguyễn Minh Châu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CỎ LAU (Nguyễn Minh Châu) (1) Trời lại mưa rồi, quê tôi là vậy, hai mùa mưa nắng rõ ràng. Mùa nắng thì dù cho đốt núi cũng đừng mong có mưa, mùa mưa thì không cần lập đàn cầu thì cũng như trút nước. Lại nói đến làng tôi gọi là làng Lau, bởi vì cách làng không xa là một ngọn đồi nhỏ, trên đó không có cây cối gì cả mà chỉ toàn lau là lau.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CỎ LAU

Nguyễn Minh Châu

(1) Trời lại mưa rồi, quê tôi là vậy, hai mùa mưa nắng rõ ràng. Mùa nắng thì dù cho đốt núi cũng đừng mong có mưa, mùa mưa thì không cần lập đàn cầu thì cũng như trút nước. Lại nói đến làng tôi gọi là làng Lau, bởi vì cách làng không xa là một ngọn đồi nhỏ, trên đó không có cây cối gì cả mà chỉ toàn lau là lau. Nếu không phải trong sách sử nói Đinh Tiên Hoàng ở Hoa Lư thì biết đâu lại có người nhầm làng tôi là quê hương của ông mất.

Ngoài sân mưa vẫn trút xuống xối xả làm tắm ướt con đường đất thịt, mưa như một tấm vải trắng ngăn cách tầm mắt của mọi người. Tôi nghĩ rằng trời mưa thế này dân làng cũng chẳng đi ra ngoài đâu, ai lại dại dột ra ngoài khi thời tiết thế này. À, mà không, có một người vẫn ở ngoài đó, là thằng Cỏ – bạn tôi. Nó khi trước vốn được nhặt ở trên đồi cỏ Lau nên ông nội (nuôi) của nó đặt tên là Cỏ. Nó lớn lên cũng bình thường như bao đứa trẻ khác nhưng lại hay trầm mặc, ít nói. Đến khi ông nội nó mất thì nó càng sống khép kín hơn. Mười hai năm học nó chỉ có một mình tôi là bạn… à, còn một người nữa, người con gái nó yêu tha thiết.

Mưa rơi thưa lại rồi tạnh hẳn đi, nhưng bầu trời vẫn chỉ là một màu xám xịt, cuối con đường đất đỏ trước nhà tôi bỗng có một thân ảnh thê lương mà cô độc bước đi. Là thằng Cỏ, cả người nó ướt sũng, mái tóc hơi dài ướt nhẹp phủ xuống che đi một con mắt trái âm u. Nhìn nó trong khung cảnh này thật là lãng tử. Tôi chắc rằng nếu có ông họa sĩ nào ở đây chắc chắn sẽ lấy bút ra mà vẽ nó và mời nó về làm người mẫu mất. Nhìn nó rảo bước về nhà tôi gọi nó:

– Lát tao qua nhà mày đó, tắm rửa sạch sẽ, trải thảm đón anh mày. Nó ngẩng đầu lên nhìn tôi chợt nở ra nụ cười nhẹ đáp.

– Biết rồi, chổi nhà tao nhiều lắm, không sợ gãy hết đâu. Nói rồi nó lại lầm lũi bước về nhà. Tôi cũng quay vào nhà lấy đôi dép rồi chạy theo nó. Nhà của thằng Cỏ là căn nhà mà ông nội nó để lại, nhà gạch, nhưng đã cũ rồi, được xây từ thế kỷ trước. Ông nội nó khi trước vừa làm trưởng ấp cho quân Ngụy, vừa làm du kích, hai con trai của ông đều đi thoát li rồi hi sinh ở chiến trường K, vợ ông cũng mất sớm và ông sống một mình như thế cho đến khi nhặt được thằng Cỏ. Trong nhà mọi thứ đều rất đơn sơ, mọi thứ đều đã cũ, chỉ có những bằng khen, huy chương treo trên tường là lúc nào cũng sáng bóng.

– Sao mày cứ dầm mưa như thế, thế nào mày cũng chết sớm cho mà xem.

Nhìn đứa bạn ướt sũng cả người tôi hơi trách móc nó, nói vậy thôi chứ tôi biết vì sao nó dầm mưa, quả nhiên nó chỉ nhẹ nhàng nói.

– Mưa là lạnh, nhưng lòng tao ấm, mưa buồn nhưng có thể xoa dịu lòng tao, mày biết mà cứ hỏi tào lao.

(2) “Li…la…li…la…”.

Một ngày không mưa hiếm thấy tôi và nó liền dạo lên quả đồi lau, nó mang theo cây đàn guitar, ngồi trên đám cỏ, trên miệng còn ngậm một cọng cỏ lau non. Nó nói cỏ lau non thơm mùi sữa lắm. Thằng Cỏ là một nghệ sĩ, ít nhất trong mắt tôi nó là như vậy, nhưng nó chỉ đánh những bản nhạc hàn lâm buồn mà nghe ngai ngái sao đấy, nhiều khi nghe tôi còn muốn đấm vỡ mặt của nó. Ngứa tai nhưng không hiểu sao tôi lại thích nhìn nó đánh đàn, khi tiếng đàn cất lên có vẻ như lòng nó cũng nhẹ nhàng hơn.

Chơi xong một hai bài gì đấy thằng Cỏ nằm lăn ra, miệng ngậm cọng cỏ non, hai chân bắt chéo vào nhau, nó hít hà vài hơi nói.

– Sau này tao muốn làm giáo viên, về quê dạy học, tao thấy muốn thay đổi cuộc đời thì phải có tri thức, phải có hiểu biết mày ạ, làng mình còn thiếu tri thức nhiều quá, đa số tụi nhỏ đều nghỉ học đi làm ở cấp hai cả rồi. Sau này tao sẽ về đây, ngửi hương thơm đất trời, gây sự nghiệp trồng người. Ha ha.

Cả hai chúng tôi đều có ước mơ làm giáo viên, nhưng tôi khác nó, Tôi muốn sau này được vào thành phố dạy học, ở đó có đầy đủ tiện nghi, có thể kiếm nhiều tiền qua dạy thêm, dạy kèm, chứ ở cái vùng đất khỉ ho cò gáy này biết bao giờ mới đổi đời được. Chắc chỉ có tâm hồn nghệ sĩ như nó mới nói đất thơm thôi.

(3) Tôi ngồi trên bãi cỏ lau sau mùa mưa, trên miệng ngậm một cọng cỏ non hút vào cái chất dịch đắng chát của nó, nhưng tôi lại cảm thấy nó ngọt ngào và thơm mùi sữa. Thằng Cỏ nói đúng, nó thơm và ngọt thật, đó là mùi vị của quê hương. Phía dưới chân đồi là làng của tôi, qua mấy năm đã từ từ thay đổi, có lẽ chỉ có cái ngọn đồi lau này là không có gì đổi khác thôi, vẫn những ngọn cỏ lau đọng nước, mùi đất hoa thơm lừng sau trận mưa.

– Thầy ơi!

Bỗng có tiếng gọi, thì ra là mấy đứa học trò đi dạo trên đồi lau. Hôm nay tụi nó họp lớp thì phải, đâu đó trong gió thoảng qua tiếng đàn “li…la…li…la”. Tôi cười cười rồi đứng dậy đi về phía chúng nó, sau lưng tôi là một đám đất cao, bên trên lơ thơ mọc vài ngọn cỏ lau cao đến đầu gối người, một viên đá rõ ràng viết: “Nguyễn Văn Cỏ (1983 – 2005)''

(Nguyễn Minh Châu, theo https://dehoctot.edu.vn/truyen-ngan-co-lau-nguyen-minh-chau)

Câu 1

Xác định đề tài của truyện.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản, xác định nội dung chính mà tác giả muốn thể hiện qua các nhân vật, sự việc và cảm xúc trong truyện.

Lời giải chi tiết

Đề tài: Tình bạn.

Giải thích:
Tác phẩm xoay quanh tình bạn sâu sắc giữa nhân vật “tôi” và Cỏ – một chàng trai giàu tình cảm, sống nội tâm, yêu quê hương tha thiết và mang trong mình ước mơ cống hiến cho quê nhà.

Câu 2

Xác định bối cảnh được khắc hoạ trong đoạn 1.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định bối cảnh

Đọc đoạn (1), chú ý các chi tiết miêu tả không gian, thời tiết và khung cảnh làng quê để xác định bối cảnh của truyện.

Lời giải chi tiết

Bối cảnh được khắc hoạ trong đoạn 1: Bối cảnh mưa lạnh

Giải thích:
Khung cảnh mưa lạnh không chỉ miêu tả thiên nhiên mà còn góp phần thể hiện tâm trạng cô đơn, trầm lặng của nhân vật Cỏ.

Câu 3

Trong văn bản, Nguyễn Minh Châu sử dụng nhiều câu văn miêu tả giàu chất thơ. Anh/ chị hãy nêu hiệu quả của việc sử dụng những câu văn này.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các câu văn giàu hình ảnh, cảm xúc và chất thơ trong văn bản, sau đó phân tích hiệu quả nghệ thuật mà chúng mang lại.

Lời giải chi tiết

- Những câu văn miêu tả đầy chất thơ:

+ Ngoài sân mưa vẫn trút xuống xối xả làm tắm ướt con đường đất thịt, mưa như một tấm vải trắng ngăn cách tầm mắt của mọi người

+ Mưa rơi thưa lại rồi tạnh hẳn đi, nhưng bầu trời vẫn chỉ là một màu xám xịt, cuối con đường đất đỏ trước nhà tôi bỗng có một thân ảnh thê lương mà cô độc bước đi…

- Hiệu quả của việc sử dụng những câu văn giàu chất thơ:

+ Khắc hoạ bối cảnh lạnh giá hoặc những bãi cỏ lau – đặc trưng của vùng quê tác giả từng gắn bó. Từ đó, góp phần gợi tả lên hình ảnh thê lương, cô độc nhưng cũng rất lãng tử của Cỏ.

+ Những câu văn giàu hình ảnh, chất thơ làm câu chuyện nhẹ nhàng, dễ đi vào tâm hồn người đọc.

+ Cho thấy tâm hồn tinh tế, nhạy cảm của nhà văn.

Giải thích:
Những hình ảnh miêu tả thiên nhiên không chỉ đơn thuần tái hiện cảnh vật mà còn phản chiếu thế giới nội tâm của nhân vật.

Câu 4

Lí giải những ý nghĩa của hình ảnh cỏ lau trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc và xác định hình ảnh cỏ lau trong văn bản

Phân tích hình ảnh “cỏ lau” xuất hiện xuyên suốt tác phẩm và liên hệ với cuộc đời, tâm hồn của nhân vật Cỏ để rút ra ý nghĩa biểu tượng.

Lời giải chi tiết

- Ý nghĩa của hình ảnh cỏ lau trong văn bản:

+ Hình ảnh gắn liền với hoàn cảnh sống của nhân vật Cỏ: Đồi cỏ lau là hình ảnh mở đầu câu chuyện dẫn dắt vào hoàn cảnh đáng thương của cậu bé được nhặt về trên đồi lau và được đặt tên là Cỏ.

+ Hình ảnh tượng trưng cho niềm tin, sức sống của nhân vật Cỏ: Mặc dù trải qua những khổ đau, mất mát nhưng Cỏ vẫn tìm cách xoa dịu trong những cơn mưa để sưởi ấm, vượt qua; để sống và mộng tưởng.

+ Hình ảnh tượng trưng cho sự chắp cánh của tâm hồn nghệ sĩ, ước mơ, tình yêu quê hương của Cỏ.

+ Hình ảnh tượng trưng cho sự vĩnh cửu, mở ra hình ảnh của một thế giới tâm tinh huyền ảo: Không gian cỏ lau cuối truyện kéo nhân vật “tôi” về những kỉ niệm thuở xưa với người bạn Cỏ: “Tôi ngồi trên bãi cỏ lau sau mùa mưa… Thằng Cỏ nói đúng, nó thơm và ngọt thật, đó là mùi vị của quê hương.”

Giải thích:
Cỏ lau là hình ảnh mang tính biểu tượng xuyên suốt tác phẩm, vừa gắn với thiên nhiên vừa gắn với số phận con người.

Câu 5

Cùng ước mơ trở thành giáo viên nhưng tư tưởng của nhân vật Cỏ và tôi không giống nhau. Anh/Chị có cùng tư tưởng với nhân vật Cỏ hay tôi trong ước mơ đó? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu suy nghĩ của bản thân

Nêu rõ lựa chọn của bản thân giữa tư tưởng của nhân vật Cỏ và nhân vật “tôi”, sau đó lí giải bằng suy nghĩ và quan điểm cá nhân một cách hợp lí, thuyết phục.

Lời giải chi tiết

“Cỏ muốn làm giáo viên, về quê dạy học… về đây, ngửi hương thơm đất trời, gây sự nghiệp trồng người” còn tôi “muốn sau này được vào thành phố dạy học, ở đó có đầy đủ tiện nghi, có thể kiếm nhiều tiền qua dạy thêm, dạy kèm, chứ ở cái vùng đất khỉ ho cò gáy này biết bao giờ mới đổi đời được”.

Giải thích:
Câu trả lời thể hiện quan điểm cá nhân nhưng cần phù hợp với nội dung tác phẩm và có lí lẽ rõ ràng.

Câu 6

Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào người kể chuyện và cách người kể xưng hô trong văn bản để xác định ngôi kể.

Lời giải chi tiết

Ngôi kể: thứ nhất (người kể chuyện xưng “tôi”).

Giải thích:

Người kể chuyện trực tiếp xưng “tôi” và tham gia vào các sự việc được kể, đồng thời là bạn của nhân vật Cỏ. Vì vậy, văn bản sử dụng ngôi kể thứ nhất.

Câu 7

Tìm những chi tiết miêu tả về tính cách của nhân vật Cỏ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các chi tiết trực tiếp hoặc gián tiếp thể hiện tính cách, sở thích, suy nghĩ và ước mơ của nhân vật Cỏ. 

Lời giải chi tiết

Nhân vật Cỏ hiện lên qua các chi tiết sau: “trầm mặc, ít nói”, “sống khép kín hơn”, thích mưa (“mưa buồn nhưng có thể xoa dịu lòng tao”), hay mang đàn guitar lên đồi cỏ, miệng ngậm cỏ lau, thích những bản nhạc hàn lâm buồn, ước mơ làm giáo viên để “thay đổi cuộc đời”, “gây sự nghiệp trồng người” ngay tại quê hương nghèo khó.

Giải thích:

Những chi tiết trên cho thấy Cỏ là một người trầm lặng, sống nội tâm, cô đơn nhưng có tâm hồn nhạy cảm, giàu chất nghệ sĩ. Đặc biệt, ước mơ trở thành giáo viên cho thấy Cỏ còn là người giàu tình yêu quê hương, có lí tưởng sống đẹp và mong muốn cống hiến cho quê hương.

Câu 8

Tìm những chi tiết miêu tả về tính cách của nhân vật Cỏ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các chi tiết trực tiếp hoặc gián tiếp thể hiện tính cách, sở thích, suy nghĩ và ước mơ của nhân vật Cỏ. 

Lời giải chi tiết

Nhân vật Cỏ hiện lên qua các chi tiết sau: “trầm mặc, ít nói”, “sống khép kín hơn”, thích mưa (“mưa buồn nhưng có thể xoa dịu lòng tao”), hay mang đàn guitar lên đồi cỏ, miệng ngậm cỏ lau, thích những bản nhạc hàn lâm buồn, ước mơ làm giáo viên để “thay đổi cuộc đời”, “gây sự nghiệp trồng người” ngay tại quê hương nghèo khó.

Giải thích:

Những chi tiết trên cho thấy Cỏ là một người trầm lặng, sống nội tâm, cô đơn nhưng có tâm hồn nhạy cảm, giàu chất nghệ sĩ. Đặc biệt, ước mơ trở thành giáo viên cho thấy Cỏ còn là người giàu tình yêu quê hương, có lí tưởng sống đẹp và mong muốn cống hiến cho quê hương.

Câu 9

Nhận xét cách kết thúc truyện được thể hiện trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý chi tiết cuối truyện, xem sự việc được hé lộ như thế nào và chi tiết kết thúc có tác động gì đến nội dung, cảm xúc của người đọc. 

Lời giải chi tiết

- Kết thúc truyện mang lại dư ba và giàu ý nghĩa nhân văn:

+ Sự thật đau lòng được hé lộ trọn vẹn ở dòng cuối cùng qua tấm bia mộ: “Nguyễn Văn Cỏ (1983 – 2005)”. Nhân vật chính đầy hoài bão đã ra đi khi tuổi đời còn quá trẻ (22 tuổi).

+ Dù Cỏ đã mất, nhưng ước mơ và tình yêu quê hương của cậu đã “thấm” vào nhân vật “tôi”. Trước kia "tôi" chê quê hương, muốn thoát ly, nhưng nay “tôi” đã cảm nhận được vị ngọt của cỏ lau, vị thơm của đất và trở thành “thầy”.

+ Kết thúc bằng hình ảnh đồi cỏ lau và tiếng đàn trong gió, gợi sự vĩnh hằng. Cỏ đã hóa thân vào đất trời, sống mãi trong ký ức người ở lại.

Giải thích:

Đến gần cuối truyện, người đọc mới nhận ra Cỏ đã mất từ năm 2005, trong khi trước đó câu chuyện vẫn được kể như những hồi ức đang diễn ra. Chi tiết tấm bia vì thế tạo nên sự bất ngờ và nỗi xót xa. Đồng thời, hình ảnh nhân vật “tôi” trở thành “thầy”, cùng với tiếng đàn và đồi cỏ lau, cho thấy Cỏ tuy không còn nhưng ước mơ và tình yêu quê hương của Cỏ vẫn sống trong kí ức và cuộc đời của người ở lại.

Câu 10

 Hai ngữ liệu sau có sự tương đồng nào trong ý nghĩa?

- “Tôi ngồi trên bãi cỏ lau sau mùa mưa, trên miệng ngậm một cọng cỏ non hút vào cái chất dịch đắng chát của nó, nhưng tôi lại cảm thấy nó ngọt ngào và thơm mùi sữa. Thằng Cỏ nói đúng, nó thơm và ngọt thật, đó là mùi vị của quê hương.”

(Cỏ lau, Nguyễn Minh Châu)

- “Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói 

Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

(Tây Tiến, Quang Dũng)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh, cảm giác và tình cảm được thể hiện trong hai ngữ liệu, từ đó tìm điểm tương đồng về ý nghĩa. 

Lời giải chi tiết

- Hai đoạn văn có sự tương đồng về cảm thức quê hương qua trải nghiệm giác quan:

+ Cả hai đều dùng khứu giác và vị giác để cảm nhận linh hồn của vùng đất.

+ Cả hai ngữ liệu đều khẳng định rằng tình yêu quê hương, đất nước thường neo đậu ở những hương vị mộc mạc, đơn sơ nhất, nhưng lại có sức lay động và ám ảnh tâm trí con người sâu sắc nhất.

Giải thích:

Cả hai ngữ liệu đều không nói trực tiếp, khái quát về tình yêu quê hương mà gợi tình cảm ấy qua những cảm nhận rất cụ thể của giác quan, đặc biệt là mùi và vị. Những hình ảnh, hương vị bình dị ấy trở thành dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn con người, qua đó cho thấy quê hương thường được lưu giữ từ những điều gần gũi, thân thuộc nhất.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
  • Đọc hiểu Câu chuyện về những hạt muối | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: CÂU CHUYỆN VỀ NHỮNG HẠT MUỐI Một chàng trai trẻ đến xin học một ông giáo già với tâm trạng bi quan và chỉ trích phàn nàn. Đối với anh, cuộc sống là một chuỗi ngày buồn chán, không có gì thú vị. Một lần, khi chàng trai than phiền về việc mình học mãi mà không tiến bộ, người thầy im lặng lắng nghe rồi đưa cho anh một thìa muối thật đầy và một cốc nước nhỏ.

  • Đọc hiểu Hương hoa hoàng lan (Khuê Phan) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Những chồi xuân lặng lẽ nhú lên từ cành cây khô cằn. Chỉ mấy ngày sau, cả cây hoàng lan đã khoác trên mình một màu xanh nõn nà. Một chiếc áo được dệt tỉa hàng vạn, vạn chồi non. Trông cây hoàng lan thật đẹp nhưng cũng vô cùng gầy đi. Hà đẩy cổng gỗ nặng trịch để bước vào vườn với bà. Cô bé ngước nhìn cây hoàng lan, nó như một cậu anh cả trong vườn, to lớn, vững chắc...

  • Đọc hiểu Tình mẹ (Vũ Thị Thu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: TÌNH MẸ (Vũ Thị Thu) Một cậu bé mời mẹ tham dự buổi họp phụ huynh đầu tiên ở trường tiểu học. Điều cậu sợ đã thành sự thật, mẹ cậu nhận lời. Đây là lần đầu tiên giáo viên chủ nhiệm và bạn bè gặp mẹ cậu nhưng cậu lại rất xấu hổ vì ngoại hình của mẹ mình.

  • Đọc hiểu Quà muộn (Nguyên Hương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Tóm lược: Ba mẹ ly hôn, nhân vật tôi và em Thu phải mỗi người sống một nơi. Tôi luôn than trách mẹ vì nghĩ mẹ yêu em Thu hơn. Để hiểu được lời mẹ nói, nhân vật tôi phải trải một thời gian dài với quá trình chung sống với người dì ghẻ chỉ hơn có 8 tuổi. Từ chỗ không tìm được điểm chung và sự yêu thương đến chỗ cảm thông chia sẻ cho người dì ghẻ, nhân vật tôi thay đổi cách đối xử khi dì ghẻ đẻ em bé mà “tôi” thấy sao nó giống Thu – cô em gái yếu ớt cùng cha cùng mẹ đến vậy

  • Đọc hiểu Lụm Còi (Nguyễn Ngọc Tư) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9

    Tôi quyết định rồi, tôi sẽ bỏ nhà đi bụi đời […]. Chạng vạng, tôi xếp đồ bỏ vô túi quẩy đi. Mới đầu tôi tính đi xa thiệt là xa kìa, nhưng nghĩ lại tôi đi xa thì ba mẹ tôi làm sao kiếm gặp. Ba mẹ tôi dứt khoát phải suy nghĩ về thái độ quá khắt khe của mình khi thấy thằng con quý tử đang lăn lóc vỉa hè. Tôi quyết định đến ngã tư chỗ rẽ về nhà ngoại, thể nào lúc ba mẹ cuống cuồng chạy đi tìm cũng qua đây […] Ở đó, tôi gặp thằng Lụm.

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...