200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Văn bản nghị luận - Luyện đề đọc hiể..

Đọc hiểu Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc (Nguyễn Huy Phòng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi: (1) Toàn cầu hóa đã và đang tạo nên xu thế hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, giúp các dân tộc, quốc gia xích lại gần nhau để hợp tác, trao đổi, giao lưu, học hỏi, cùng nhau phát triển

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

(1) Toàn cầu hóa đã và đang tạo nên xu thế hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, giúp các dân tộc, quốc gia xích lại gần nhau để hợp tác, trao đổi, giao lưu, học hỏi, cùng nhau phát triển.

(2) Tuy nhiên, phát triển trong bối cảnh quốc tế mới với những diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường, văn hóa dân tộc cũng chịu những tác động trái chiều, rõ nhất là mặt trái của quá trình toàn cầu hóa, kinh tế thị trường và sự lấn át của các phương tiện truyền thông mới, Internet, mạng xã hội. Biên cương văn hóa tư tưởng của quốc gia cũng chịu nhiều thách thức trước sự xâm lấn của các nền tảng xuyên biên giới.

(3) Từ thực tiễn cho thấy trong quá trình toàn cầu hóa, nhất là với lĩnh vực văn hoá, nếu không có bộ lọc đủ mạnh, thiếu bản lĩnh và tính sáng tạo sẽ nguy cơ dẫn tới tiếp thu một cách thụ động, vội vã, ổ ạt. Từ đó rất dễ dẫn đến tình trạng nguồn lực, sức mạnh nội sinh trong nước bị những yếu tố ngoại sinh lấn át, chi phối; từ đó làm triệt tiêu tính đa dạng văn hóa dân tộc, tự đánh mất bản sắc, cội rễ và truyền thống văn hóa của dân tộc mình. Không thể phủ nhận cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 là bước phát triển nhảy vọt của văn minh nhân loại, mở ra những không gian mới, mang lại những loại hình dịch vụ, giải trí tiện lợi cho con người, hướng tới sự phát triển toàn diện.

(4) Tuy nhiên, mặt trái của những sản phẩm công nghệ đã và đang chi phối không nhỏ đến nhận thức, hành động của con người cũng như sự vận động, phát triển của nền văn hóa. Đã có những thanh, thiếu niên ban đầu tò mò, thích khám phá công nghệ để rồi dần dần bị lệ thuộc, nghiện Internet và mải mê trong thế giới ảo, làm mất đi những mối quan hệ, giao tiếp đời thường, tính đoàn kết, chia sẻ mờ dần, nhiều người rơi vào trạng thái cô đơn, trầm cảm, chối bỏ những giao tiếp trực tiếp của cuộc sống hiện thực. Không ít thanh, thiếu niên bị các đối tượng xấu dụ dỗ, sa vào tệ nạn xã hội, dẫn đến những hành vi ứng xử lệch lạc, để lại những hậu quả tai hại cho bản thân, gia đình và xã hội. [...]

(5) Cần nhận thức rằng việc tiếp thu văn hóa thế giới phải có sự chọn lọc trên cơ sở các giá trị truyền thống, bản lĩnh văn hóa dân tộc. Phải tạo sức đề kháng văn hóa với những bộ lọc, vách ngăn cần thiết để đẩy lùi và chống lại sự xâm lấn của những trào lưu phản văn hóa, các luồng tư tưởng có nội dung xấu độc. Công tác quảng bá, lan toa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam đến với bạn bè quốc tế cần được đẩy mạnh.

(Nguyễn Huy Phòng, Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, dẫn theo nhandan.vn, 25-07-2023)

Câu 1

Xác định nội dung chính trong đoạn (2).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ nội dung đoạn (2)

Lời giải chi tiết

Nội dung chính trong đoạn (2) là: văn hoá dân tộc cũng chịu những tác động trái chiều của quá trình toàn cầu hóa và kinh tế thị trường.

Giải thích:

Đoạn (2) tập trung chỉ ra những tác động trái chiều đối với văn hóa dân tộc trong bối cảnh quốc tế mới. Trong đó, tác giả nhấn mạnh mặt trái của toàn cầu hóa, kinh tế thị trường, Internet, mạng xã hội và các nền tảng xuyên biên giới, từ đó cho thấy văn hóa dân tộc đang phải đối mặt với nhiều thách thức.

Câu 2

Mục đích tác giả viết đoạn (4) là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra mục đích

Lời giải chi tiết

Mục đích tác giả viết đoạn (4) là: chỉ ra và cảnh báo mặt trái của những sản phẩm công nghệ đã và đang chi phối không nhỏ đến nhận thức, hành động của con người.

Giải thích:

Đoạn (4) đưa ra hàng loạt biểu hiện như nghiện Internet, mải mê trong thế giới ảo, mất đi các mối quan hệ đời thường, cô đơn, trầm cảm, sa vào tệ nạn xã hội và có hành vi ứng xử lệch lạc. Những biểu hiện đó nhằm làm rõ mặt trái của công nghệ và cảnh báo con người về những hậu quả có thể xảy ra nếu sử dụng công nghệ thiếu kiểm soát.

Câu 3

Nêu hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: “Phải tạo sức đề kháng văn hóa với những bộ lọc, vách ngăn cần thiết để đẩy lùi và chống lại sự xâm lấn của những trào lưu phản văn hóa, các luồng tư tưởng có nội dung xấu độc.”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ ẩn dụ

Lời giải chi tiết

– Trong câu văn đã sử dụng biện pháp ẩn dụ, vì các từ: sức đề kháng, bộ lọc, vách ngăn được sử dụng với một tầng nghĩa hoàn toàn mới. Ngoài ra, có một sự so sánh ngầm: “trào lưu phản văn hóa, các luồng tư tưởng có nội dung xấu độc” giống như một bệnh dịch đặc biệt nguy hiểm.

– Hiệu quả:

+ Cách diễn đạt hình ảnh, mới mẻ, ấn tượng, làm tăng sức gợi hình gợi cảm cho câu văn.

+ Làm nổi bật thông điệp: cần phải có ý thức tự giác và những hành động cụ thể để bảo vệ giữ gìn những giá trị truyền thống trước tác động mạnh mẽ, lấn át của quá trình toàn cầu hóa, các sản phẩm công nghệ và nền kinh tế thị trường.

Giải thích:

Các từ “sức đề kháng”, “bộ lọc”, “vách ngăn” vốn thường dùng để chỉ khả năng chống lại tác nhân gây hại hoặc vật có tác dụng ngăn cách, nhưng ở đây được dùng để nói về khả năng tự bảo vệ của văn hóa dân tộc. Cách ẩn dụ này giúp người đọc hình dung rõ hơn rằng trước những ảnh hưởng tiêu cực từ bên ngoài, văn hóa dân tộc cần có “bộ lọc” để chọn lọc và “vách ngăn” để ngăn chặn những yếu tố xấu độc, qua đó làm nổi bật thông điệp bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc.

Câu 4

Nhận xét ngắn gọn mối quan hệ giữa luận điểm, lí lẽ và bằng chứng ở đoạn (4).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định luận điểm, lí lẽ và bằng chứng

Lời giải chi tiết

– Quan hệ chặt chẽ, lô gích, khoa học: luận điểm nêu nên một khía cạnh của vấn đề bàn luận: mặt trái của những sản phẩm công nghệ; lí lẽ nêu nên quan điểm góc nhìn, đánh giá: đã và đang chi phối không nhỏ đến nhận thức, hành động của con người cũng như sự vận động, phát triển của nền văn hoá; bằng chứng nêu ra các dẫn chứng để minh họa: Đã có những thanh, thiếu niên ban đầu tò mò, thích khám phá công nghệ để rồi dần dần bị lệ thuộc, nghiện Internet và mải mê trong thế giới ảo...

– Tác dụng của mối quan hệ: làm tăng sức thuyết phục của nghệ thuật lập luận.

Giải thích:

Luận điểm đưa ra ý kiến khái quát, lí lẽ giúp phân tích và làm sáng tỏ ý kiến, còn bằng chứng cung cấp những trường hợp thực tế để chứng minh cho lí lẽ. Vì vậy, ba yếu tố bổ sung cho nhau, giúp người đọc hiểu rõ mặt trái của công nghệ và tin tưởng hơn vào nhận định của tác giả.

 

Câu 5

Anh / Chị có suy nghĩ gì trước ý kiến của người viết: “Biên cương văn hóa tư tưởng của quốc gia cũng chịu nhiều thách thức trước sự xâm lấn của các nền tảng xuyên biên giới?”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nêu suy nghĩ của mình

Lời giải chi tiết

– Biên cương văn hóa tư tưởng của quốc gia – chỉ bản sắc tư tưởng, văn hóa của mỗi dân tộc đang đứng trước nhiều khó khăn thách thức, hoặc có dấu hiệu bị mai một trước sự xâm lấn, lấn át bởi các nền tảng xuyên biên giới (các nền văn hóa mới theo xu thế toàn cầu hoá) trong bối cảnh toàn cầu hóa,...

– Tuy nhiên, bản sắc văn hóa dân tộc mang những nét đặc trưng đã được trải qua quá trình thử thách của lịch sử nên các nền văn hóá mới cũng khó có thể lấn át, xâm chiếm, hoặc làm nó trở nên mờ nhạt, yếu thế,...

Giải thích:

“Biên cương văn hóa tư tưởng” có thể hiểu là những giá trị văn hóa, tư tưởng tạo nên bản sắc và nền tảng tinh thần của một quốc gia. “Sự xâm lấn của các nền tảng xuyên biên giới” cho thấy những nội dung văn hóa, tư tưởng từ bên ngoài có thể lan truyền nhanh chóng và tác động mạnh đến nhận thức, lối sống của con người. Vì thế, ý kiến của tác giả là lời cảnh báo về nguy cơ bản sắc văn hóa bị ảnh hưởng, mai một nếu thiếu khả năng chọn lọc và sức đề kháng văn hóa. Tuy nhiên, bảo vệ bản sắc không có nghĩa là khép mình trước thế giới mà cần hội nhập có chọn lọc, tiếp thu cái tiến bộ và loại bỏ những yếu tố tiêu cực.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...