200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện truyền kì - Luyện đề đọc hiểu Vă..

Đọc hiểu Chuyện Từ Thức lấy vợ tiên (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Trong năm Quang Thái đời nhà Trần, người ở Hóa Châu tên là Từ Thức, vì có phụ ấm được bổ làm Tri huyện Tiên Du. Bên cạnh huyện có một tòa chùa danh tiếng, trong chùa trồng một cây mẫu đơn, đến kỳ hoa nở thì người các nơi đến xem đông rộn rịp, thành một đám hội xem hoa tưng bừng lắm. Tháng 2 Bính tý, người ta thấy có cô con gái, tuổi độ 15, 16 phấn son điểm phớt, nhan sắc xinh đẹp tuyệt vời, đến hội ấy xem hoa.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

CHUYỆN TỪ THỨC LẤY VỢ TIÊN

(Trích)

Trong năm Quang Thái đời nhà Trần, người ở Hóa Châu tên là Từ Thức, vì có phụ ấm được bổ làm Tri huyện Tiên Du. Bên cạnh huyện có một tòa chùa danh tiếng, trong chùa trồng một cây mẫu đơn, đến kỳ hoa nở thì người các nơi đến xem đông rộn rịp, thành một đám hội xem hoa tưng bừng lắm. Tháng 2 Bính tý, người ta thấy có cô con gái, tuổi độ 15, 16 phấn son điểm phớt, nhan sắc xinh đẹp tuyệt vời, đến hội ấy xem hoa. Cô gái vin một cành hoa, không may cành giòn mà gãy khấc, bị người coi hoa bắt giữ lại, ngày đã sắp tối vẫn không ai đến nhận. Từ Thức cũng có mặt ở đám hội, thấy vậy động lòng thương, nhân cởi tấm áo cừu gấm trắng, đưa vào tăng phòng để chuộc lỗi cho người con gái ấy. Mọi người đều khen quan huyện là một người hiền đức.

Song Từ Thức vốn tính hay rượu, thích đàn, ham thơ, mến cảnh, việc sổ sách bỏ ùn cả lại thường bị quan trên quở trách rằng:

- Thân phụ thầy làm đến Đại thần mà thầy không làm nổi một chức Tri huyện hay sao!

Từ than rằng:

- Ta không thể vì số lượng năm đẩu gạo đỏ mà buộc mình trong áng lợi danh. Âᴜ là một mái chèo về, nước biếc non xanh vốn chẳng phụ gì ta đâu vậy.

Bèn cởi trả ấn tín, bỏ quan mà về. Vốn yêu cảnh hang động ở huyện Tống Sơn, nhân làm nhà tại đấy để ở. Thường dùng một thằng nhỏ đem một bầu rượu, một cây đàn đi theo, mình thì mang mấy quyển thơ của Đào Uyên Minh, hễ gặp chỗ nào thích ý thì hí hửng ngả rượu ra uống. Phàm những nơi nước tú non kỳ như núi Chích Trợ, động Lục Vân, sông Lãi, cửa Nga, không đâu không từng có những thơ đề vịnh

(Lược một đoạn: Từ Thức trong một lần ngao du lạc vào động tiên, gặp lại người con gái vin gãy mẫu đơn năm nào, thì ra đó là nàng tiên Giáng Hương. Hai người nên duyên sống hạnh phúc ở cõi tiên nhưng Từ Thức thương nhớ quê hương muốn về thăm quê cũ. Dù Giáng Hương lưu luyến nhưng chàng vẫn quyết dứt áo ra đi.

Chàng đi chỉ thoắt chốc đã về đến nhà, thì thấy vật đổi sao dời, thành quách nhân gian, hết thảy đều không như trước nữa, duy có những cảnh núi khe là vẫn không thay đổi sắc biếc mầu xanh thủa nọ. Bèn đem tên họ mình hỏi thăm những người già cả thì thấy có người nói:

- Thuở bé tôi nghe nói ông cụ tam đại nhà tôi cũng cùng tên họ như ông, đi vào núi mất đến nay đã hơn 80 năm, nay đã là năm thứ 5 niên hiệu Diên Ninh là đời ông vua thứ ba của triều Lê rồi.

Chàng bấy giờ mới hậm hực bùi ngùi; muốn lại lên xe mây để đi, nhưng xe đã hóa làm một con chim loan mà bay mất. Mở thư ra đọc, thấy có câu: "Kết lứa phượng ở trong mây, duyên xưa đã hết, tìm non tiên ở trên bể dịp khác còn đâu!" mới biết là Giáng Hương đã nói trước với mình những lời ly biệt. Chàng bèn mặc áo cừu nhẹ, đội nón lá ngắn, vào núi Hoành Sơn, rồi sau không biết đi đâu mất.

(Chuyện Từ Thức lấy vợ tiên, trong Truyền kì mạn lục, Nguyễn Dữ, NXB Hội Nhà văn, 2018, tr.112-113)

Câu 1

Chỉ ra các yếu tố kì ảo trong đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những chi tiết gắn với thế giới thần tiên, thời gian và không gian kì lạ.

Lời giải chi tiết

- Từ Thức lạc vào động tiên, kết duyên với nàng Giáng Hương.

- Từ Thức chỉ ở động tiên một thời gian ngắn, nhưng về thăm quê thì quê hương đã thay đổi, qua mất 80 năm và không còn dấu tích xưa cũ.

Giải thích:

Các yếu tố kì ảo trong đoạn trích gồm: Từ Thức lạc vào động tiên, gặp và kết duyên với nàng tiên Giáng Hương; thời gian ở cõi tiên và nhân gian có sự chênh lệch kì lạ; Từ Thức trở về nhân gian sau một thời gian ngắn nhưng đã hơn 80 năm trôi qua; chiếc xe mây hóa thành chim loan bay mất; Giáng Hương gửi thư báo trước sự chia lìa; cuối cùng Từ Thức vào núi rồi mất tích không rõ tung tích.

Câu 2

Xác định thành ngữ trong câu: “Chàng đi thoắt đã về đến nhà, thì thấy vật đổi sao dời, thành quách nhân gian, hết thảy không còn như trước nữa”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm cụm từ có cấu tạo cố định, mang nghĩa khái quát và không chỉ hiểu theo nghĩa đen.

Lời giải chi tiết

Thành ngữ được sử dụng là "Vật đổi sao dời", mang ý nghĩa chỉ sự biến đổi mạnh mẽ, sâu sắc của cảnh vật cũng như cuộc sống theo sự trôi chảy của thời gian.

Giải thích:

“Vật đổi sao dời” chỉ sự thay đổi lớn lao của cảnh vật, cuộc sống theo sự trôi chảy của thời gian. Trong văn bản, thành ngữ này diễn tả sự biến đổi của quê hương Từ Thức sau hơn 80 năm chàng rời xa nhân gian.

Câu 3

Nêu ý nghĩa những sự thay đổi của quê hương mà Từ Thức nhận thấy khi trở về nhân gian.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ những thay đổi của quê hương → chỉ ra tác động đối với Từ Thức → khái quát ý nghĩa tư tưởng.

Lời giải chi tiết

Khi trở về nhân gian, Từ thức nhận thấy mọi thứ đã thay đổi. Ngôi làng xưa không còn, con người và cảnh vật đều khác xa so với những gì mà trước đây chàng từng được biết. Những người thân thuộc với chàng đã qua đời và không còn ai nhận ra chàng. Từ Thức mới ngậm ngùi nhận ra thời gian ở cõi trần rất ngắn ngủi, và trôi qua rất nhanh so với cõi tiên. Sự thay đổi này mang lại cho Từ Thức cảm giác mất mát, cô độc và nhận thức được cái sự vô thường của cuộc đời nơi trần thế. Đây cũng chính là hậu quả của từ bỏ những giá trị thường để chạy theo những mơ ước hưởng lạc, thoát tục.

Giải thích:

Từ Thức chỉ cảm thấy mình “đi thoắt” trở về nhưng thực tế nhân gian đã trải qua hơn 80 năm. Những người chàng gặp chỉ biết về chàng qua lời kể của “ông cụ tam đại”, chứng tỏ mọi dấu vết về cuộc sống trước kia của chàng đã trở nên xa xôi. Sự đối lập giữa cảm nhận thời gian ngắn ngủi của Từ Thức và hơn 80 năm đã trôi qua ở nhân gian làm nổi bật sự vô thường của cuộc sống và nỗi đau khi con người trở về nhưng không còn tìm thấy thế giới quen thuộc của mình.

Câu 4

Chỉ ra thái độ của tác giả đối với nhân vật Từ Thức trong tác phẩm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào cách tác giả xây dựng nhân vật, lựa chọn chi tiết và kết thúc câu chuyện để xác định thái độ.

Lời giải chi tiết

Tác giả đề cao những phẩm chất của nhân vật: hiền đức, không ham vinh hoa phú quý, đồng thời đánh giá cao ở Từ Thức những điều tốt đẹp: chàng lấy vợ tiên, sống ở cõi tiên. Ở cuối đoạn trích, tác giả bày tỏ nỗi niềm tiếc nuối cho kết cục của Từ Thức lỡ dở ở đường đời, vừa không thể ở lại nhân gian, vừa không thể trở về cõi tiên.

Giải thích:

Ngay từ đầu tác phẩm, Từ Thức được khắc họa là người “động lòng thương” cô gái gặp nạn và sẵn sàng bỏ tiền, cởi áo để chuộc lỗi cho nàng; mọi người đều khen chàng “hiền đức”. Chàng cũng không muốn vì “năm đẩu gạo đỏ” mà bị ràng buộc bởi lợi danh. Tuy nhiên, cuối truyện, chàng phải đối diện với cảnh quê hương đổi thay, người xưa không còn, xe mây biến mất và Giáng Hương chia biệt. Cách kết thúc ấy cho thấy sự xót xa, tiếc nuối của tác giả trước số phận Từ Thức.

Câu 5

Viết 5-7 dòng nêu suy nghĩ của em về câu nói của nhân vật Từ Thức: "Ta không thể vì số lượng năm đẩu gạo đỏ mà buộc mình trong áng lợi danh".

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa câu nói → nêu quan điểm → rút ra bài học về cách lựa chọn và sống.

Lời giải chi tiết

Gợi ý: Câu nói của Từ Thức thể hiện quan niệm không muốn vì danh lợi mà đánh mất tự do và những giá trị mình theo đuổi. Theo em, con người cần biết trân trọng những giá trị tinh thần, không nên chạy theo vật chất bằng mọi giá. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là phủ nhận hoàn toàn công danh hay giá trị của tiền bạc, vật chất đối với mỗi người. Chúng ta cần biết cân bằng giữa khát vọng cá nhân, nhu cầu vật chất và trách nhiệm với bản thân, gia đình, xã hội.

Giải thích:

“Năm đẩu gạo đỏ” là hình ảnh chỉ bổng lộc, lợi ích vật chất, còn “áng lợi danh” chỉ vòng danh lợi ràng buộc con người. Vì không muốn bị danh lợi chi phối, Từ Thức quyết định từ quan để sống theo sở thích và lí tưởng của mình. Câu nói vì thế thể hiện khát vọng sống tự do, không lệ thuộc vào vật chất.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...