200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Lá cuối năm (Đặng Nguyễn Đông Vy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Đó là buổi chiều đẹp nhất của năm. Ông ngoại tôi bảo vậy. Chiều 30 Tết. Tất cả mọi công việc phải hoàn tất trước khi trời tối. Bánh chưng đã gói xong. Nhà cửa đã dọn dẹp sạch sẽ. Điều mà ngoại bắt buộc mọi người phải làm vào chiều cuối năm là gom hết lá khô vào một góc sân, đốt lên rồi cả gia đình ngồi quây quần quanh đó để…chẳng làm gì cả. Ngoại gọi đó là buổi chiều của những đứa con đi xa trở về, của những người đã khuất qua hồi ức người còn sống. Người lớn ngồi trầm ngâm.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

LÁ CUỐI NĂM

Đó là buổi chiều đẹp nhất của năm. Ông ngoại tôi bảo vậy. Chiều 30 Tết. Tất cả mọi công việc phải hoàn tất trước khi trời tối. Bánh chưng đã gói xong. Nhà cửa đã dọn dẹp sạch sẽ. Điều mà ngoại bắt buộc mọi người phải làm vào chiều cuối năm là gom hết lá khô vào một góc sân, đốt lên rồi cả gia đình ngồi quây quần quanh đó để…chẳng làm gì cả. Ngoại gọi đó là buổi chiều của những đứa con đi xa trở về, của những người đã khuất qua hồi ức người còn sống. Người lớn ngồi trầm ngâm. Bọn trẻ con bấm tay nhau cười khúc khích trước vẻ nghiêm trang mà theo chúng là rất vô lý.

Gió se se lạnh. Lửa ấm áp nổ lách tách. Khói thơm nồng mùi lá khô. Cái thú của chúng tôi là hít hà và đoán xem đó là mùi của lá nào. Lá xoài cháy hăng hăng. Lá ổi thơm nhẹ nhẹ…

Bao giờ cũng vậy, ngoại chỉ lên tán lá xanh trên đầu và hỏi một đứa cháu:

– Vòm cây không thay đổi nhưng những chiếc lá thì thay đổi. Trên đó không còn chiếc lá nào của năm trước, phải không cháu?

Sau đó thì chắc chắn là đến phần “nghi thức” của chiều cuối năm.

– Con đã làm được gì trong một năm qua? – Ông ngoại hỏi mẹ tôi.

– Con đi dạy một ngày hai buổi. – Mẹ nghiêm trang trả lời. – Học trò của con năm nay không có đứa nào cá biệt. Chúng chăm học và rất ngoan. Con cũng đã quét vôi lại ngôi mộ của mẹ.

– Vậy là tốt. – Ông nói rồi quay sang tôi. – Còn cháu?

Tôi khẽ khàng:

– Cháu chẳng làm gì cả. Cháu chỉ đi học thôi.

– Vậy là tốt. Cháu biết rằng cháu đang đi học. Thế là tốt…

Cứ thế, lần lượt từng người một nói cho ông biết mình đã làm được gì. Lúc nhỏ, tôi vẫn nghĩ những câu hỏi của ông thật buồn cười. Tôi cũng không hiểu lắm câu chuyện những chiếc lá và vòm cây mà ông luôn kể mỗi chiều cuối năm.

Ngày ông hấp hối, tôi đứng cuối chân giường và khóc. Ông vẫy tôi lại, thều thào:

– Này cháu, những chiếc lá thay đổi, nhưng vòm cây vẫn không thay đổi. Phải không?

Tôi mếu máo gật đầu và trong khoảnh khắc đó tôi hiểu ra tất cả. Không có chiếc lá nào xanh trọn 365 ngày trong một đời lá. Những chiếc lá khô đi và rụng xuống nhưng vòm cây vẫn giữ nguyên vẻ mát xanh vững chãi. Hãy bình tâm sau mỗi lần mất mát dù rằng chỉ những chiếc lá ở cạnh nhau mới thấy đau với khoảng trống khi chiếc lá ngay cạnh mình rơi xuống.

Từ khi ông mất, những chiều cuối năm không còn ai ngồi quanh đống lửa. Song, dù ở đâu, chúng tôi vẫn luôn nhớ quay về góc vườn cũ, thăm lại những hàng cây. Bao nhiêu mùa lá khô rơi nhưng vòm cây vẫn xanh và rì rầm trong gió. Tôi biết rằng trong vòm cây nguyên lành như chưa bao giờ biến đổi kia, có một chiếc lá đã rơi và để lại khoảng trống không gì bù đắp nổi. Chiếc lá ấy vẫn trở về trong trái tim những chiếc lá khác – vào mỗi chiều cuối năm.

(Đặng Nguyễn Đông Vy – Hạt giống tâm hồn, NXB Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh, 2019, tr51-53)

Thông tin cơ bản về tác giả:

– Đặng Nguyễn Đông Vy sinh năm 1979 tại Khánh Hòa. Cô là cựu học sinh của trường THPT chuyên Lê Quý Đôn – Khánh Hòa.

– Với tâm hồn nhạy cảm, tinh tế và thuần hậu đặc biệt của mình, Đặng Nguyễn Đông Vy vừa làm báo vừa viết văn đã mang đến cho độc giả những sáng tác vô cùng sâu lắng, thú vị và độc đáo.

– Tác phẩm tiêu biểu: Hãy tìm tôi giữa cánh đồng – NXB Trẻ; Làm ơn hãy để con yên (biên dịch), NXB Trẻ; Nếu biết trăm năm là hữu hạn (viết chung với Phạm Công Luận – bút danh Phạm Lữ Ân), NXB Hội Nhà văn.

Câu 1

Xác định ngôi kể của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý đại từ xưng hô và cách người kể tham gia vào câu chuyện để xác định ngôi kể.

Lời giải chi tiết

Ngôi thứ nhất

Giải thích:

Người kể chuyện xưng “tôi” và trực tiếp kể lại những sự việc, cảm xúc, kỉ niệm của bản thân với ông ngoại và gia đình trong những chiều cuối năm.

Câu 2

Nêu chủ đề chính của truyện “Lá cuối năm”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ văn bản, xác định nội dung và tư tưởng được thể hiện xuyên suốt qua các sự việc, hình ảnh và cảm xúc của nhân vật để rút ra chủ đề.

Lời giải chi tiết

Chủ đề của văn bản: sự thay đổi cuộc sống và những kỉ niệm, giá trị của tình yêu gia đình.

Giải thích:

Qua hình ảnh những chiếc lá rơi rồi thay mới nhưng vòm cây vẫn xanh, tác giả gửi gắm suy ngẫm về quy luật mất còn của cuộc đời. Dù con người có thể rời xa hay mất đi, nhưng tình cảm gia đình, ký ức và những giá trị tinh thần vẫn luôn tồn tại trong trái tim mỗi người.

Câu 3

Phân tích ý nghĩa của hình ảnh ẩn dụ “những chiếc lá thay đổi, nhưng vòm cây vẫn không thay đổi” trong truyện.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định biện pháp tu từ ẩn dụ trong câu văn, phân tích ý nghĩa của từng hình ảnh (“chiếc lá”, “vòm cây”) và liên hệ với nội dung toàn truyện để làm rõ thông điệp tác giả gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh ẩn dụ “những chiếc lá thay đổi, nhưng vòm cây vẫn không thay đổi” gợi ý cho ta hiểu quy luật của cuộc sống: con người rồi sẽ đổi thay, lớn lên, già đi, mất đi như những chiếc lá rụng; nhưng những giá trị bền vững như tình thân, cội nguồn, nề nếp gia đình vẫn tồn tại như “vòm cây” không đổi.

Giải thích:

+ “Những chiếc lá” tượng trưng cho từng con người trong gia đình, cho đời người hữu hạn và sự biến đổi của cuộc sống.

+ “Vòm cây” tượng trưng cho gia đình, cội nguồn, tình yêu thương và những giá trị tinh thần bền vững.
→ Qua hình ảnh này, tác giả muốn nhắn nhủ con người cần biết bình thản trước mất mát, trân trọng những người thân yêu và gìn giữ các giá trị gia đình thiêng liêng.

Câu 4

Hình ảnh “vòm cây vẫn xanh và rì rầm trong gió” ở cuối truyện gợi cho em suy nghĩ gì về ý nghĩa của sự sống, ký ức và tình thân con người?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh “vòm cây”, liên hệ với nội dung truyện và trình bày suy nghĩ cá nhân về sự sống, ký ức và tình thân.

Lời giải chi tiết

Hình ảnh “vòm cây vẫn xanh và rì rầm trong gió” gợi suy nghĩ rằng dù thời gian trôi qua và những người thân yêu có thể không còn nữa, nhưng tình cảm, ký ức và những giá trị họ để lại vẫn mãi hiện hữu và nuôi dưỡng chúng ta. Sự sống luôn tiếp tục, giống như vòm cây vẫn xanh dù bao chiếc lá rơi. Ký ức về người đã khuất trở thành điểm tựa tinh thần, khiến ta sống tốt hơn và biết trân trọng hiện tại. Tình thân vì thế trở thành mạch nguồn bền bỉ, giúp con người vượt qua mất mát, giữ được sự ấm áp và gắn kết trong cuộc sống.

Giải thích:

Hình ảnh “vòm cây” ở cuối truyện không chỉ mang ý nghĩa tả thực mà còn là biểu tượng cho sự tiếp nối của sự sống, cho tình thân bền bỉ vượt qua thời gian và mất mát.

Câu 5

Từ câu chuyện trong văn bản, em hãy nêu và lý giải những giá trị đạo đức, văn hóa mà tác giả muốn gửi gắm đến người đọc.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung văn bản, liên hệ bài học đạo đức

Dựa vào nội dung câu chuyện, lời dạy của người ông và các hình ảnh biểu tượng để rút ra những giá trị đạo đức, văn hóa mà tác giả muốn gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Từ câu chuyện, tác giả muốn gửi gắm nhiều giá trị đạo đức và văn hóa ý nghĩa. Đó là bài học về việc trân trọng gia đình, biết nhớ về cội nguồn và những người đã khuất. Qua “nghi thức” chiều cuối năm, tác giả nhắc mỗi người cần sống có trách nhiệm, biết tự nhìn lại mình sau một năm. Đồng thời, truyện cũng giúp ta hiểu rằng dù có mất mát, tình thân và ký ức vẫn là điểm tựa bền vững nâng đỡ con người trong cuộc sống.

Giải thích:

“Nghi thức” chiều cuối năm mà ông ngoại tạo ra không chỉ là một thói quen gia đình mà còn là cách để mỗi người sống chậm lại, suy ngẫm về bản thân, nhớ về người đã khuất và gắn kết tình cảm gia đình. Qua đó, tác giả khẳng định rằng tình thân và ký ức chính là điểm tựa tinh thần quan trọng của con người.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...