content-pc content-tablet content-mobile
200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Văn bản thông tin - Luyện đề đọc hiểu V..

Đọc hiểu Tranh Đông Hồ | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Đông Hồ, làng nhỏ nằm bên bờ sông Đuống đã trở thành một địa danh văn hóa quen thuộc với mọi người.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TRANH ĐÔNG HỒ

Đông Hồ, làng nhỏ nằm bên bờ sông Đuống đã trở thành một địa danh văn hóa quen thuộc với mọi người. Người họa sĩ Đông Hồ vẽ tranh bằng bút lông chấm mực tàu trên giấy bản. Sau đó tranh nét được khắc trên ván gỗ thị vàng ươm. Chỉ khắc trên gỗ thị vì gỗ thị mềm, mịn, dai. Ngọn dao khắc sắc lẻm tung tẩy trên phiến gỗ thị làm nên những bản khắc quý giá.

Bản khắc được in trên giấy điệp. Tờ giấy điệp cũng là một kì công của kĩ thuật chế tạo giấy đời xưa. Giấy làm từ vỏ cây dó. Vỏ dó được giã nhuyễn, ninh kĩ, hớt lấy những sợi tơ mềm như mạng nhện. Sợi tơ đan dệt nên tờ giấy xốp, dai, mềm mại như lụa. Rồi người ta lấy vỏ sò, hến, trai, điệp,… đem nung như nung vôi. Chất liệu vụn như cám và có màu óng ánh sa-phia ấy gọi là điệp. Điệp trộn với hồ quết lên giấy dó thành tờ điệp.

Tranh Đông Hồ được in trên tờ điệp. Họa sĩ Đông Hồ xưa kia tô màu tranh bằng chất liệu thiên nhiên. Lá tre đốt ủ kĩ làm màu đen. Lá chàm cho màu xanh. Rỉ đồng cho màu lam. Nhựa thông cho màu hổ phách. Quả dành dành cho màu vàng. Son đồi cho màu đỏ. Vỏ trứng giã nhỏ trộn hồ cho màu trắng. Những chất liệu tự nhiên ấy đã làm nên sắc màu kì diệu quý giá của tranh dân gian Đông Hồ.

Hàng trăm tác phẩm nổi tiếng đã sinh ra từ làng tranh này. Bộ Tố nữ là bốn “hoa hậu” Việt Nam thời xưa, là những Vê-nuýt (Venus) phương Đông. Hứng dừa vừa có màu sắc trữ tình vừa hài hước. Tranh Chuột kiệu anh đi trước, võng nàng đi sau diễn tả vẻ tưng bừng của ngày vinh quy. Thầy đồ cóc là hình ảnh của “nền giáo dục” thời xa xưa. Đánh ghen là tiếng cười phê phán. Quen thuộc nhất, nổi tiếng nhất dòng tranh Đông Hồ là tranh Gà, tranh Lợn. Lợn nái ăn dáy thật đẹp được cách điệu lạ mắt nhất là cái khoáy tròn âm dương. Đó thực sự là nét tài hoa, là thần bút của họa sĩ dân gian. Bức Đàn lợn mẹ con cũng vậy, con lợn nào trên mình cũng có khoáy âm dương! Xưa tháng chạp là tháng bán tranh Tết. Khắp các chợ cùng quê đều có những người phụ nữ Đông Hồ nón ba tầm, áo dài thắt vạt, đòn gánh cong quẩy hai bồ tranh đi bán. Người đi sắm hàng Tết thường không bao giờ bỏ qua hàng tranh. Dăm xu lẻ đã mua được một bức Tiến tài, Tiến lộc, Phú quý, Vinh hoa về dán cửa đón xuân gửi gắm ước mơ mỗi độ Tết đến, xuân về.

(Theo Bài tập Ngữ văn 10 Nâng cao, Tập hai, NXB Giáo dục, 2006, tr.26-27)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm, cung cấp thông tin?

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính: Thuyết minh.

Giải thích:

Văn bản giới thiệu cụ thể về nguyên liệu làm tranh, cách chế tạo giấy điệp, chất liệu tạo màu, các tác phẩm tiêu biểu và ý nghĩa của tranh Đông Hồ trong đời sống văn hóa Việt Nam.

Mở rộng

Phương thức biểu đạt thuyết minh là cung cấp, giới thiệu, giảng giải,… những tri thức về một sự vật, hiện tượng nào đó cho những người cần biết nhưng còn chưa biết.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Vì sao bản khắc tranh Đông Hồ chỉ khắc trên gỗ thị?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm thông tin trực tiếp trong đoạn văn giới thiệu về bản khắc tranh Đông Hồ.

Lời giải chi tiết

Bản khắc tranh Đông Hồ chỉ khắc trên gỗ thị vì gỗ thị mềm, mịn và dai.

Giải thích:

Những đặc tính này khiến gỗ thị phù hợp để khắc tranh, giúp người nghệ nhân tạo nên những bản khắc có giá trị.

Câu 3

Họa sĩ Đông Hồ xưa tạo màu cho tranh Đông Hồ từ những chất liệu nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc đoạn văn giới thiệu các nguyên liệu tạo màu, đối chiếu từng chất liệu với màu sắc tương ứng.

Lời giải chi tiết

Họa sĩ Đông Hồ xưa tạo màu cho tranh Đông Hồ từ những chất liệu thiên nhiên: màu đen được lấy từ lá tre đốt ủ kĩ, màu xanh được lấy từ lá chàm, màu lam lấy từ rỉ đồng, màu hổ phách lấy từ nhựa thông, màu vàng lấy từ quả dành dành, màu đỏ lấy từ son đồi, màu trắng lấy từ vỏ trứng giã nhỏ trộn hồ.

Giải thích:

Các chất liệu tự nhiên tạo nên màu sắc đặc trưng, góp phần làm nên vẻ đẹp độc đáo và giá trị của dòng tranh dân gian Đông Hồ.

Câu 4

Văn bản thể hiện tình cảm, thái độ gì của người viết?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý những từ ngữ mang sắc thái đánh giá, ngợi ca và cách người viết giới thiệu về giá trị của tranh Đông Hồ.

Lời giải chi tiết

Văn bản thể hiện lòng yêu mến, trân trọng và tự hào của người viết đối với một vẻ đẹp văn hóa truyền thống của người Việt là tranh Đông Hồ.

Giải thích:

Những cách diễn đạt như “những bản khắc quý giá”, “sắc màu kì diệu quý giá”, “nét tài hoa” và “thần bút của họa sĩ dân gian” thể hiện sự ngưỡng mộ đối với tài năng, sự khéo léo của nghệ nhân và giá trị nghệ thuật độc đáo của dòng tranh.

Câu 5

Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp của tranh Đông Hồ qua hai câu thơ sau:

"Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong

Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp"

(Trích Bên kia sông Đuống, Hoàng Cầm)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích các từ ngữ, hình ảnh trong hai câu thơ, kết hợp với thông tin về chất liệu và đề tài tranh Đông Hồ trong văn bản để cảm nhận vẻ đẹp nghệ thuật và giá trị văn hóa của dòng tranh.

Lời giải chi tiết

- Vẻ đẹp hình khối, đường nét, đề tài sinh động ("nét tươi trong", tranh gà, lợn).

- Vẻ đẹp của chất liệu độc đáo và giá trị văn hóa tinh thần ("màu dân tộc", thắp sáng trên giấy điệp).

- Tranh Đông Hồ là hiện thân cho tâm hồn, ước vọng và bản sắc văn hóa của người nông dân Việt Nam đón xuân về.

Đoạn văn tham khảo:

Hai câu thơ trong bài Bên kia sông Đuống của Hoàng Cầm đã kết tinh trọn vẹn vẻ đẹp duyên dáng, độc đáo và giàu sức sống của dòng tranh dân gian Đông Hồ. Trước hết, cái “nét tươi trong” hiện lên qua những đề tài vô cùng quen thuộc, bình dị gắn liền với đời sống làng quê Việt Nam như tranh Gà, tranh Lợn. Đó không chỉ là những hình ảnh tả thực mà đã được cách điệu hóa đầy tài hoa bằng những nét vẽ, đường khắc vừa mềm mại, vừa sắc lẻm trên thớ gỗ thị, mang lại sự sinh động, hóm hỉnh và tràn đầy sinh khí. Không dừng lại ở đường nét, cái hồn cốt làm nên giá trị của tranh Đông Hồ chính là “màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp”. Sắc màu ấy không hề nhân tạo mà được chắt lọc tinh tế từ thiên nhiên trù phú: màu đen từ lá tre, màu vàng từ quả dành dành, màu đỏ từ son đồi... tất cả thấm đượm trên lớp giấy điệp xốp dai được quết hồ và vỏ sò nung óng ánh sa-phia. Khi những chất liệu tự nhiên này hòa quyện, chúng không chỉ tạo nên vẻ đẹp thị giác rực rỡ, lấp lánh mà còn làm bừng sáng cả một không gian văn hóa, lưu giữ những ước mơ đơn sơ về một cuộc sống phú quý, vinh hoa của người dân lao động mỗi độ Tết đến, xuân về. Qua đó, hai câu thơ là lời ngợi ca trân trọng dành cho một di sản nghệ thuật đậm đà bản sắc và tâm hồn Việt Nam.

Giải thích:

Nét tươi trong” nhấn mạnh vẻ đẹp trong trẻo, sinh động của hình ảnh; còn “màu dân tộc” khẳng định giá trị riêng biệt của dòng tranh truyền thống. Hai câu thơ ngợi ca vẻ đẹp nghệ thuật của tranh Đông Hồ và thể hiện tình yêu, niềm tự hào đối với di sản văn hóa Việt Nam.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
Tra từ điển Anh - Việt