content-pc content-tablet content-mobile
200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Nghị luận xã hội - Luyện đề đọc hiểu Vă..

Đọc hiểu Đường đi khó (Nguyễn Bá Học) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

ĐƯỜNG ĐI KHÓ

Đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông. Xưa nay những đấng anh hùng làm nên những việc gian nan không ai làm nổi, cũng là nhờ cái gan mạo hiểm, ở đời không biết cái khó là gì (…)

Còn những kẻ ru rú như gián ngày, làm việc gì cũng chờ trời, đợi số, chỉ mong cho được một đời an nhàn vô sự, sống lâu giàu bền, còn việc nước việc đời không quan hệ gì đến mình cả. Như thế gọi là sống thừa, còn mong có ngày vùng vẫy trong trường cạnh tranh này thế nào được nữa. Hãy trông những bọn thiếu niên con nhà kiều dưỡng, cả đời không dám đi đâu xa nhà, không dám làm quen với một khách lạ; đi đường thì sợ sóng, trèo cao thì sợ run chân, cứ áo buông chùng đóng gót, tưởng thế là nho nhã, tưởng thế là tư văn; mà thực không có lực lượng, không có khí phách; hễ ra khỏi tay bảo hộ của cha mẹ hay kẻ có thế lực nào thì chúng không có thể mà tự lập lập được.

Vậy học trò ngày nay phải biết xông pha, phải biết nhẫn nhục; mưa nắng cũng không lấy làm nhọc nhằn, đói rét cũng không lấy làm khổ sở. Phải biết rằng, hay ăn miếng ngon, hay mặc của tốt, hễ ra khỏi nhà thì nhảy lên cái xe, hễ ngồi quá giờ thì kêu chóng mặt…ấy là những cách làm mình yếu đuối nhút nhát, mất hẳn cái tinh thần mạo hiểm của mình đi.

(Trích Mạo hiểm, Nguyễn Bá Học, Quốc văn trích diễm, NXB Trẻ, TP. Hồ Chí Minh, 2005)

Câu 1

Nêu nội dung chính của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định vấn đề nghị luận và thái độ của tác giả được thể hiện qua văn bản.

Lời giải chi tiết

Nội dung chính của đoạn trích:

- Ca ngợi những con người dám đương đầu với khó khăn, thử thách, không ngại khó ngại khổ.

- Phê phán những người có lối sống thụ động, hèn nhát.

Giải thích:

Tác giả ca ngợi những người dám làm những việc khó khăn, gian nan và phê phán những người chỉ mong sống an nhàn, phụ thuộc vào sự bảo bọc của người khác, không quan tâm đến việc chung.

Mở rộng

Nội dung chính của văn bản nghị luận là ý kiến, quan điểm mà người viết muốn thuyết phục người đọc.

Link tham khảo: Văn nghị luận là gì? Các yếu tố cơ bản trong văn bản nghị luận 

Câu 2

Anh/chị hiểu câu nói Đường đi khó không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích nghĩa đen, nghĩa bóng.

- Khẳng định giá trị và thông điệp của câu nói.

Lời giải chi tiết

- Nghĩa đen: “Ngăn sông cách núi” chỉ những trở ngại của địa hình, thiên nhiên trên đường đi; “ngại núi e sông” chỉ tâm lí e dè, sợ hãi trước những trở ngại ấy.

- Nghĩa bóng: Những khó khăn bên ngoài không phải là trở ngại lớn nhất. Điều khiến con người khó đạt được mục tiêu chính là tâm lí sợ hãi, thiếu tự tin, thiếu ý chí và ngại đối mặt với thử thách của bản thân.

- Câu nói khẳng định vai trò của ý chí, lòng can đảm và tinh thần vượt khó. Khi biết vượt qua nỗi sợ hãi, chủ động đối mặt với thử thách và kiên trì hành động, chúng ta sẽ có thêm cơ hội đạt được mục tiêu của mình.

Giải thích:

Tác giả đặt sự khó khăn của hoàn cảnh bên ngoài đối lập với sự e ngại trong lòng người để nhấn mạnh rằng nhiều khi tâm lí sợ khó, sợ khổ mới cản trở bước tiến của chúng ta. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện bản lĩnh và sự quyết tâm.

Mở rộng

Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến

Link tham khảo: Khái niệm nghĩa hàm ẩn

Câu 3

Câu văn sau sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào? Phân tích tác dụng của những biện pháp nghệ thuật đó.

"Phải biết rằng: hay ăn miếng ngon, hay mặc của tốt, hễ ra khỏi nhà thì nhảy lên cái xe, hễ ngồi quá giờ thì kêu chóng mặt,… ấy là những cách làm mình yếu đuối nhút nhát, mất hẳn cái tinh thần mạo hiểm của mình đi."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các biện pháp tu từ, phân tích tác dụng về nội dung và cách diễn đạt.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp liệt kê: “hay ăn miếng ngon, hay mặc của tốt, hễ ra khỏi nhà thì nhảy lên cái xe, hễ ngồi quá giờ thì kêu chóng mặt…”

- Biện pháp điệp cấu trúc (Điệp ngữ): Lặp lại cấu trúc “hay… hay…” và “hễ… thì…, hễ… thì…”

- Tác dụng:

+ Tạo nên nhịp điệu dồn dập, tăng tính sinh động, cụ thể và tăng sức thuyết phục cho lập luận của tác giả.

+ Nhấn mạnh và vạch rõ những biểu hiện cụ thể của lối sống quen được chiều chuộng, hưởng thụ, lười biếng và ngại va chạm của một bộ phận thanh thiếu niên lúc bấy giờ.

+ Thể hiện thái độ phê phán, mỉa mai nhẹ nhàng nhưng sâu cay của tác giả đối với lối sống thụ động, làm thui chột ý chí.

+ Từ đó, làm nổi bật tác hại của lối sống này: biến con người trở nên yếu đuối, nhút nhát và đánh mất đi tinh thần dấn thân, mạo hiểm cần có.

Giải thích:

Các hành vi được liệt kê đều thể hiện thói quen dựa dẫm, chỉ muốn hưởng điều kiện tốt mà không muốn chịu vất vả. Cấu trúc lặp lại giúp tác giả nhấn mạnh rằng những thói quen tưởng như nhỏ nhặt ấy có thể làm suy giảm ý chí và khả năng tự lập của con người.

Mở rộng

- Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê 

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ 

Câu 4

Ngày nay, có rất nhiều người chọn cách sống “an nhàn, vô sự”. Anh/chị nhận xét gì về cách sống ấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đưa ra quan điểm cá nhân.

- Phân tích các mặt tác động: tích cực, tiêu cực.

- Rút ra bài học.

Lời giải chi tiết

- Lối sống “an nhàn, vô sự” là cách sống thụ động, ích kỷ, chỉ lo vun vén cho sự an toàn, lợi ích của bản thân mà thờ ơ, vô cảm trước vận mệnh của cộng đồng.

- Đây là một lối sống đáng phê phán và chọn lọc loại bỏ. Bởi:

+ Việc luôn ở trong “vùng an toàn”, sợ hãi xông pha sẽ làm thui chột tài năng, ý chí và biến con người trở nên yếu đuối, nhút nhát, phụ thuộc. Đó là cuộc sống tồn tại mờ nhạt chứ không phải là sống đúng nghĩa.

+ Nếu ai cũng chọn việc nhẹ nhàng, né tránh gian khổ thì đất nước không thể phát triển, không thể đứng vững trong “trường cạnh tranh” toàn cầu.

+ Cần phân biệt lối sống “an nhàn” ích kỷ, lười biếng này với xu hướng sống “bình yên”, biết đủ, chăm sóc sức khỏe tinh thần một cách lành mạnh ngày nay. Sống bình yên không có nghĩa là trốn tránh trách nhiệm xã hội.

Giải thích:

Tác giả phê phán lối sống chỉ biết giữ mình trong vùng an toàn, không dám đối mặt với khó khăn và không quan tâm đến “việc nước việc đời”. Vì thế, mỗi người cần sống chủ động, có mục tiêu và trách nhiệm, thay vì chỉ tìm kiếm sự an toàn cho bản thân.

Câu 5

Từ văn bản trên anh/ chị hãy viết đoạn văn ngắn (khoảng 15 dòng) trình bày suy nghĩ của bản thân về việc thanh niên ngày nay cần làm gì để không trở nên “sống thừa”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ngắn gọn khái niệm “sống thừa”, nêu những việc thanh niên cần làm để sống có ích, sau đó khẳng định ý nghĩa của lối sống chủ động, có trách nhiệm.

Lời giải chi tiết

- Mở đoạn: Nêu vấn đề nghị luận (giải thích ngắn gọn “sống thừa” là gì và khẳng định trách nhiệm của thanh niên).

- Thân đoạn: Đề xuất các giải pháp/hành động cụ thể của giới trẻ để không sống thừa (về nhận thức, học tập, rèn luyện bản lĩnh, cống hiến).

- Kết đoạn: Khẳng định lại ý nghĩa của việc sống có lý tưởng và thông điệp hành động.

Đoạn văn tham khảo:

Trong xã hội hiện đại, để không trở nên “sống thừa”, lối sống vô ích, thụ động và ích kỷ như Nguyễn Bá Học từng phê phán, thanh niên ngày nay cần có những hành động thiết thực để khẳng định giá trị bản thân. Trước hết, người trẻ cần chủ động bước ra khỏi “vùng an toàn” của sự nuông chiều và bao bọc để tự lập, sẵn sàng xông pha và đối mặt với những thử thách trong cuộc sống. Chúng ta cần không ngừng học tập, trau dồi tri thức và rèn luyện kỹ năng mềm để thích ứng với sự phát triển chóng mặt của thời đại công nghệ số. Thay vì chọn lối sống “an nhàn, vô sự”, chỉ biết hưởng thụ và phụ thuộc vào người khác, thanh niên phải biết rèn luyện cho mình cái gan mạo hiểm, tư duy sáng tạo và ý chí bền bỉ trước khó khăn. Bên cạnh việc hoàn thiện bản thân, tuổi trẻ cũng cần nuôi dưỡng lòng trắc ẩn, biết quan tâm đến “việc nước, việc đời”, tích cực tham gia vào các hoạt động cộng đồng và cống hiến sức mình cho sự phát triển của xã hội. Cuộc sống chỉ thực sự trọn vẹn và ý nghĩa khi chúng ta dám dấn thân, dám hành động và không ngừng nỗ lực mỗi ngày. Do đó, loại bỏ tư duy lười biếng, rụt rè và sống có lý tưởng rõ ràng chính là chìa khóa vàng giúp thanh niên ngày nay sống một cuộc đời rực rỡ, có ích và không bao giờ phải hối tiếc vì đã “sống thừa”.

Giải thích:

Đoạn văn bám sát quan điểm của Nguyễn Bá Học về việc thanh niên cần “xông pha”, “nhẫn nhục”, không ngại khó khăn và không sống thụ động, phụ thuộc. Người trẻ cần chủ động học tập, rèn luyện tính tự lập, dám đối mặt với thử thách và quan tâm đến cộng đồng .


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Tra từ điển Anh - Việt