content-pc content-tablet content-mobile
200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12 80+ Đề đọc hiểu Hồi kí - Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đọc hiểu Người lái đò sông Đà (Nguyễn Tuân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12


Ông đò Lai Châu bạn tôi làm nghề chở đò dọc sông Đà đã 10 năm liền và thôi làm đò cũng đã đôi chục năm nay.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Ông đò Lai Châu bạn tôi làm nghề chở đò dọc sông Đà đã 10 năm liền và thôi làm đò cũng đã đôi chục năm nay. Tay ông lêu nghêu như cái sào. Chân ông lúc nào cũng khuỳnh khuỳnh gò lại như kẹp lấy cái cuống lái tưởng tượng. Giọng ông nói ào ào như tiếng nước trước mặt ghềnh sông. Nhỡn giới ông vòi vọi như lúc nào cũng mong một cái bến xa nào trong sương mù. Quê ông ở ngay chỗ ngã tư sông sát tỉnh. Ông chở đò dọc, chở chè mạn, chè cối từ Mường Lay về Hòa Bình, có khi trở về đến tận bến Nứa Hà Nội. Ông bảo: Chạy thuyền trên sông không có thác, nó sẽ dễ dại tay chân và buồn ngủ. Cho nên ông chỉ muốn cắm thuyền ở Chợ Bờ, cái chỗ biên giới thủy phân cuối cùng của đá thác sông Đà…

Trên dòng sông Đà, ông xuôi ngược hơn trăm lần rồi. Chính tay ông giữ lái đò độ sâu chục lần cho những chuyến thuyền then đuôi én sâu mái chèo. Trí nhớ ông được rèn luyện cao độ bằng cách lấy mắt mà nhớ tỉ mỉ như đóng đanh vào lòng tất cả những luồng nước, những con thác hiểm trở sông Đà, với người lái đò ấy, như thiên anh hùng ca mà ông đã thuộc lòng từ dấu chấm, dấu phẩy, dấu chấm than, chấm xuống dòng…

(Trích Người lái đò sông Đà, Nguyễn Tuân)

Câu 1

Đoạn trích trên được trích trong tác phẩm nào, của ai? Giới thiệu đôi nét về tác phẩm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định tên tác phẩm, tác giả; dựa vào xuất xứ và nội dung để giới thiệu khái quát về tác phẩm.

Lời giải chi tiết

- Đoạn trích trên được trích trong tác phẩm Người lái đò sông Đà của Nguyễn Tuân

- Giới thiệu đôi nét về tác phẩm:

+ Người lái đò sông Đà là một áng văn trong tập tùy bút Sông Đà (1960) của Nguyễn Tuân

+ Tác phẩm là thành quả của nhà văn trong chuyến ông đi tới Tây Bắc tìm kiếm chất vàng thử lửa của thiên nhiên Tây Bắc đặc biệt là chất vàng mười đã qua thử lửa ở tâm hồn con người lao động chiến đấu trên miền sông núi Tây Bắc hùng vĩ và thơ mộng.

+ Tác phẩm tiêu biểu cho phong cách nghệ thuật của nhà văn sau cách mạng tháng Tám.

Giải thích:

Đoạn trích tập trung khắc họa ông đò Lai Châu, một người lái đò có nhiều năm gắn bó với sông Đà, qua đó thể hiện rõ cảm hứng khám phá “chất vàng” trong con người lao động của Nguyễn Tuân.

Mở rộng

 Nguyễn Tuân có một phong cách nghệ thuật rất độc đáo và sâu sắc.

- Trước Cách mạng tháng Tám, phong cách nghệ thuật Nguyễn Tuân có thể thâu tóm trong một chữ "ngông":

+ Thể hiện phong cách này, mỗi trang viết của Nguyễn Tuân đều muốn chứng tỏ tài hoa uyên bác. Và mọi sự vật được miêu tả dù chỉ là cái ăn cái uống, cũng được quan sát chủ yếu ở phương diện văn hoá, mỹ thuật.

+ Trước Cách mạng tháng Tám, ông đi tìm cái đẹp của thời xưa còn vương sót lại và ông gọi là Vang bóng một thời.

+ Nguyễn Tuân học theo "chủ nghĩa xê dịch". Vì thế ông là nhà văn của những tính cách phi thường, của những tình cảm, cảm giác mãnh liệt, của những phong cảnh tuyệt mĩ, của gió, bão, núi cao rừng thiêng, thác ghềnh dữ dội......

+ Nguyễn Tuân cũng là một con người yêu thiên nhiên tha thiết. Ông có nhiều phát hiện hết sức tinh tế và độc đáo về núi sông cây cỏ trên đất nước mình.

+ Nguyễn Tuân còn có đóng góp không nhỏ cho sự phát triển của ngôn ngữ văn học Việt Nam.

- Sau Cách mạng tháng Tám, phong cách Nguyễn Tuân có những thay đổi quan trọng:

+ Ông vẫn tiếp cận thế giới, con người thiên về phương diện văn hóa nghệ thuật, nghệ sĩ, nhưng giờ đây ông còn tìm thấy chất tài hoa nghệ sĩ ở cả nhân dân đại chúng.

+ Còn giọng khinh bạc thì chủ yếu chỉ là để ném vào kẻ thù của dân tộc hay những mặt tiêu cực của xã hội.

→ Với phong cách rất riêng của mình, có thể nói Nguyễn Tuân chính là hiện thân của cái định nghĩa về người nghệ sĩ. Đối với ông, văn chương nghệ thuật phải có phong cách độc đáo, mới lạ.

Link tham khảo: Tác giả Nguyễn Tuân

Câu 2

Xác định thể loại văn bản và phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định thể loại dựa vào đặc điểm của văn bản; xác định phương thức biểu đạt chiếm ưu thế trong đoạn trích. 

Lời giải chi tiết

- Thể loại văn bản: tùy bút

- Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên là: tự sự.

Giải thích:

Đoạn trích chủ yếu sử dụng hàng loạt chi tiết để khắc họa ngoại hình, dáng vẻ, giọng nói, ánh mắt và đặc điểm nghề nghiệp của ông đò: “tay ông lêu nghêu”, “chân ông... khuỳnh khuỳnh”, “giọng ông nói ào ào”, “nhỡn giới ông vòi vọi”. Vì vậy, miêu tả là phương thức biểu đạt chính.

Mở rộng

- Tuỳ bút là văn xuôi trữ tình – một loại tác phẩm tự sự phi hư cấu

- Là tiểu loại kí có tính tự do cao, bố cục linh hoạt, thường nghiêng hẳn về tính trữ tình với điểm tựa là cái tôi của tác giả.

- Người viết sẽ tuỳ cảnh, tuỳ việc, tuỳ theo cảm hứng mà trình bày, nhận xét, đánh giá, suy tưởng,…

- Nếu có miêu tả, kể chuyện thì đó cũng là cái cớ để giãi bày cảm xúc, suy tư trữ tình => mang đậm màu sắc cá nhân của người viết

- Ngôn ngữ giàu chất thơ

Link tham khảo: Tuỳ bút là gì? Một số yếu tố của tuỳ bút 

PTBĐ miêu tả là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản 

Câu 3

Việc kết hợp nhiều phương thức biểu đạt như thế mang lại hiệu quả gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các phương thức biểu đạt được sử dụng, sau đó chỉ ra vai trò của từng phương thức trong việc thể hiện đối tượng.

Lời giải chi tiết

- Các phương thức biểu đạt được kết hợp sử dụng trong văn bản: Tự sự, miêu tả, biểu cảm.

- Việc kết hợp nhiều phương thức biểu đạt giúp nhà văn vừa tái hiện chân thực, sinh động đối tượng, sự việc vừa bày tỏ tư tưởng, tình cảm một cách dễ dàng, hiệu quả, giúp người đọc dễ hiểu, dễ tiếp cận.

Giải thích:

Nếu chỉ kể, ông đò sẽ mới dừng lại ở những thông tin về cuộc đời và nghề nghiệp; nhờ miêu tả, chân dung ông hiện lên rõ nét; nhờ biểu cảm, hình tượng ấy còn mang dấu ấn cảm xúc và cách nhìn nghệ thuật của Nguyễn Tuân.

Mở rộng

- Phương thức biểu đạt tự sự là dùng ngôn ngữ để kể một chuỗi sự việc, sự việc này dẫn đến sự việc kia, cuối cùng tạo thành một kết thúc. Ngoài ra, người ta không chỉ chú trọng đến kể mà còn quan tâm đến việc khắc hoạ tính cách nhân vật và nêu lên những nhận thức sâu sắc, mới mẻ về bản chất của con người và cuộc sống.

- PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

- PTBĐ miêu tả là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản 

Câu 4

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng nhiều nhất, có hiệu quả nhất trong đoạn văn.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm biện pháp tu từ được sử dụng nổi bật, phân tích tác dụng trên cả phương diện nghệ thuật, nội dung và cảm xúc.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ được sử dụng nhiều nhất, có hiệu quả nhất trong đoạn văn: biện pháp so sánh.

- Tác dụng:

+ Làm hình ảnh ông đò hiện lên cụ thể, độc đáo, sinh động, mang đậm dấu ấn của sông nước.

+ Làm nổi bật vẻ đẹp từng trải, khỏe khoắn, dạn dày và am hiểu sâu sắc sông Đà của ông đò.

+ Qua đó thể hiện sự ngưỡng mộ, trân trọng của Nguyễn Tuân đối với người lao động có tài năng và kinh nghiệm.

Giải thích:

Các hình ảnh so sánh đều lấy những sự vật gắn với sông nước hoặc nghề lái đò để khắc họa ông đò. Việc ví những thác ghềnh hiểm trở với “thiên anh hùng ca” cho thấy với ông, những hiểm nguy trên sông Đà đã trở nên quen thuộc và được ghi nhớ như một phần của nghề nghiệp.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh 

Câu 5

Vì sao ông đò Lai Châu chỉ muốn cắm thuyền ở chỗ biên giới thủy phân cuối cùng của đá thác Sông Đà? Điều đó chứng tỏ ông đò là người như thế nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào lời nói, hành động và kinh nghiệm của ông đò để lí giải sở thích của nhân vật, sau đó nhận xét phẩm chất. 

Lời giải chi tiết

- Ông đò Lai Châu chỉ muốn cắm thuyền ở chỗ biên giới thủy phân cuối cùng của đá thác Sông Đà vì: “Chạy thuyền trên sông không có thác, nó sẽ dễ dại tay chân và buồn ngủ”

- Điều đó chứng tỏ ông đò là người gan dạ, quen với việc đối mặt với hiểm nguy, biến những thử thách khó khăn trở thành thuận lợi.

Giải thích:

Người bình thường có thể sợ thác ghềnh, nhưng ông đò lại cảm thấy dòng sông không có thác sẽ khiến mình “dại tay chân và buồn ngủ”. Điều đó cho thấy ông đã quá quen thuộc với những hiểm nguy của sông Đà, có bản lĩnh và tay nghề được tôi luyện qua nhiều năm xuôi ngược trên dòng sông này. 

Mở rộng

- Tính cách nhân vật là những đặc điểm riêng tương đối ổn định của nhân vật, được bộc lộ qua mọi hành động, cách ứng xử, cảm xúc, suy nghĩ,… Tính cách nhân vật còn được thể hiện qua các mối quan hệ, qua lời kể và suy nghĩ của nhân vật khác.

Link tham khảo: Nhân vật và tính cách nhân vật trong truyện 


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 12 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN
*Bình luận sẽ hiển thị sau khi được duyệt

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store
Tra từ điển Anh - Việt