200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Trăng bản Nắng (Nguyễn Tham Thiện Kế) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Tóm tắt phần đầu: "Tôi" – một người lính về phép lên vùng núi bản Nắng theo lời mời của Nhuần, một người bạn cũ. Tuy nhiên, thay vì được Nhuần đón, "tôi" lại gặp một cô gái lạ mặt, Lê Vọng Lâm.

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

(Tóm tắt phần đầu: "Tôi" – một người lính về phép lên vùng núi bản Nắng theo lời mời của Nhuần, một người bạn cũ. Tuy nhiên, thay vì được Nhuần đón, "tôi" lại gặp một cô gái lạ mặt, Lê Vọng Lâm.

Vọng Lâm về cắm ở bản Nắng, trước Nhuần cả hai niên học. Nhưng trẻ con không thích đi học trên lớp. Muốn truyền chữ thì phải bám theo chúng lên nương, cùng phạt cỏ, đánh gốc lau, trỉa hạt lúa, hạt ngô, vùi nhân lạc hoa, củ khoai nương. Dạy lần lượt cho dăm ba đứa một đợt. Nhiều hôm dạy luôn cả ông bố ôm chai rượu ngô. Cô giáo mà chẳng khác bộ đội vùng biên. Tập uống rượu, cúng ma, làm thịt chua, đào măng đắng, hái lá thuốc giảo cổ lam, đốt cây màng tang, giã than ngâm gạo làm bánh chưng than. Lầm lũi cùng Nhuần, cô hy vọng dần dần sẽ kéo được bọn trẻ tới lớp học bình thường.

[...]

Đêm trằn trọc qua.

Tôi thức giấc trên chiếc giường dát nứa, chân chôn thẳng xuống đất. Hễ cựa mình là cọt kẹt như cả nghìn nghìn bầy mọt nghiến răng. Tấm chăn len thoảng mùi nước hoa lạ và hương trinh nữ ngây buồn mà ấm lòng.(...)

Ngỡ ngàng tôi vùng sang bên lớp học. Hai gian lều nền đất nẻ nứt lọt dép, nếu nghiêng đế, cột chôn, vách nứa, bàn học ghép gỗ khúc tròn, ván bảng bìa bắp đánh nhọ nồi nhào lá chàm nếp. Bếp lửa còn những than hồng. Vọng Lâm bày nướng la liệt những chiếc bánh mì từ túi bột ướt. Thứ bánh mì trộn muối, thoảng mùi cá khô, nước mắm, không có bột nở, cứng, dày, nặng như những viên đá cuội bên bờ đảo. Cô nói hồi đêm, sáng nay sẽ đến mấy nương lúa ở gần bản chia cho bọn trẻ. Chiếc túi vải hoa đậu biếc đựng quà đã chuẩn bị sẵn: Bút chì mầu, phấn mầu và có lẽ có cả bánh mì nướng than củi kia nữa.

Chẳng lẽ Vọng Lâm không hề chợp mắt đêm qua. Lọn tóc mai rối bời bên má. Tôi đạp lên chiếc lá khô vỡ giòn. Cô giật mình quay lại. Quầng chocolate nâu mờ quanh mắt phượng. Ánh mắt thiêu thiêu. Một nỗi buồn không đâu bỗng lơ lửng trước mặt. Vọng Lâm cảm nhận được nó. Tôi cảm nhận được nó.

- Anh dậy sớm nhỉ. Ăn sáng rồi trông nhà hộ em nhé. Không biết anh có nuốt được không. Bột mì hình như sắp mốc rồi.

Gật. Tôi quay bước. Thung lũng vắng. Tôi không đủ sức nhìn vào long lanh và lo âu nơi Vọng Lâm. Khuôn mặt quan trọng của Nhuần bỗng hiện lên trong nhờ nhờ ánh nắng. Nắng hoe nhợt lọt qua sương bay. Bản Nắng chỉ có người già và bầy lợn đeo chiếc gông gỗ vuông thả rông, quẩn quanh bên những mái nhà lụp xụp lợp gỗ pơ-mu chẻ và những chiếc váy thổ cẩm phơi sương. Lũ trẻ, kể cả đứa ẵm ngửa đã theo cha mẹ lên nương từ ngày lúa chín rộ....

(Trích Trăng bản nắng, Nguyễn Tham Thiện Kế, Báo Nhân Dân, 25/09/2024)

* Chú thích:

Nhà văn Nguyễn Tham Thiện Kế (sinh 14/02/1961 tại Phú Thọ), là một tên tuổi không xa lạ trên văn đàn Việt, đặc biệt ở thể loại ký, với một lối viết văn rất đượm thanh điệu tiếng Việt: cách ngắt câu, nhả chữ, cách chọn từ, dùng từ... có nhạc điệu, có âm thanh, có màu sắc, giàu hàm nghĩa. Ông đạt một số giải thưởng như giải thưởng Hùng Vương của tỉnh Phú Thọ 2010; Giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam 2023. Tác phẩm chính: Tập truyện Nơi con tàu không trở lại (1980), tập truyện Nhà của Mẹ (1985), tiểu thuyết Miền đời quên lãng (1989), tiểu thuyết Người cha ở trên trời (2003), tập truyện Khuôn mặt đẹp (2003),..

Câu 1

Chỉ ra lời của người kể chuyện và lời của nhân vật trong đoạn trích: “Vọng Lâm cảm nhận được nó. Tôi cảm nhận được nó.

- Anh dậy sớm nhỉ. Ăn sáng rồi trông nhà hộ em nhé. Không biết anh có nuốt được không. Bột mì hình như sắp mốc rồi”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý lời của người kể chuyện và lời của nhân vật

Lời giải chi tiết

- Lời của người kể chuyện: “Vọng Lâm cảm nhận được nó. Tôi cảm nhận được nó’.

- Lời của nhân vật (Vọng Lâm): “Anh dậy sớm nhỉ. Ăn sáng rồi trông nhà hộ em nhé. Không biết anh có nuốt được không. Bột mì hình như sắp mốc rồi”

Câu 2

Điều gì khiến “tôi” cảm thấy ngạc nhiên khi nhìn thấy lớp học ở bản Nắng?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh, xác định

Lời giải chi tiết

“Tôi” ngạc nhiên bởi sự nghèo nàn, thiếu thốn của lớp học vùng cao: Hai gian lều nền đất nẻ nứt lọt dép, nếu nghiêng đế, cột chôn, vách nứa, bàn học ghép gỗ khúc tròn, ván bảng bìa bắp đánh nhọ nồi nhào lá chàm nếp.

Câu 3

Trình bày tác dụng của việc lựa chọn ngôi kể trong việc thể hiện nội dung của câu chuyện.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý lời của người kể chuyện

Lời giải chi tiết

- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (qua lời kể của nhân vật “tôi” – một người lính về phép ghé thăm bản Nắng).

- Tác dụng:

+ Ngôi kể thứ nhất giúp câu chuyện trở nên chân thực và gần gũi. Qua lời kể của nhân vật “tôi”, người đọc không chỉ chứng kiến cảnh thiên nhiên bản Nắng hiện lên hoang sơ, khắc nghiệt tạo nên bối cảnh đầy gian truân nơi miền núi mà có cái nhìn chân thực về nhân vật Vọng Lâm – cô giáo trẻ đầy nghị lực, lầm lũi gieo con chữ giữa bản làng heo hút. Nhờ việc kể lại những sự việc mà “tôi’ chứng kiến về Vọng Lâm mà vẻ đẹp sáng ngời của cô hiện lên một cách cụ thể và chân thực, nếu câu chuyện được kể bằng ngôi thứ ba, ta sẽ chỉ thấy một cô giáo cắm bản, nhưng với lời kể của nhân vật “tôi”, Vọng Lâm hiện lên không chỉ là một người truyền chữ mà còn là một con người đầy nỗi niềm, vừa mạnh mẽ, vừa cô đơn đến nao lòng.

- Ngôi kể thứ nhất còn tạo điều kiện để người đọc hòa mình vào những suy nghĩ, trăn trở của nhân vật “tôi” – người ngoài cuộc nhưng lại chứng kiến và cảm nhận sâu sắc hiện thực cuộc sống ở bản Nắng. Sự ngỡ ngàng trước ngôi trường nghèo nàn, niềm xúc động trước tấm lòng của Vọng Lâm, nỗi buồn lặng lẽ trước những đứa trẻ theo cha mẹ lên nương... tất cả đều được truyền tải qua dòng suy nghĩ rất đỗi tự nhiên và chân thật. Chính điểm nhìn chủ quan này đã khiến câu chuyện không chỉ là bức tranh hiện thực mà còn là một dòng cảm xúc thấm đượm nỗi xót xa, trăn trở.

Câu 4

Nêu những thái độ, tình cảm của tôi dành cho Vọng Lâm trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh, xác định thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi”

Lời giải chi tiết

Thái độ, tình cảm mà “tôi” dành cho Vọng Lâm:

- Khâm phục và Ngưỡng mộ. "Tôi" nhận thấy ở Vọng Lâm sự mạnh mẽ, tận tụy và hy sinh thầm lặng cho công việc giáo dục nơi vùng cao. Cách "tôi" miêu tả chi tiết về hành động, dáng vẻ và sự chịu đựng của cô – từ việc lùng sách giáo khoa cũ, chuẩn bị bánh mì cho trẻ em, đến lọn tóc rối và quầng thâm mắt – đều bộc lộ sự ngưỡng mộ và cảm phục trước sự cống hiến của cô. Trong ánh nhìn của "tôi", Vọng Lâm không chỉ là cô giáo, mà còn là một chiến binh thầm lặng. Hình ảnh cô đơn độc bám bản, bám nương, dạy từng con chữ giữa những gian khó chốn rừng núi đã khơi gợi sự ngưỡng mộ sâu sắc trong lòng "tôi"

- Bên cạnh sự ngưỡng mộ, "tôi" còn không khỏi xót xa, đồng cảm trước những dấu vết mà gian khó đã để lại trên Vọng Lâm. Đó là lọn tóc mai rối bời, là quầng thâm mệt mỏi quanh đôi mắt, là nỗi buồn lặng lẽ đọng lại trong ánh nhìn. Cô thức cả đêm nướng bánh, chuẩn bị từng món quà nhỏ cho lũ trẻ, như thể gánh nặng trách nhiệm đã không cho phép cô được nghỉ ngơi. Trong mắt "tôi", sự hy sinh ấy đẹp nhưng lại khiến lòng trĩu nặng – một vẻ đẹp cô độc và đượm buồn. “Tôi” cảm nhận được nỗi niềm của Vọng Lâm – một nỗi buồn lơ lửng mà không lời nào có thể chạm tới. Khi cô quay lại với ánh mắt lo âu pha lẫn mệt mỏi, “tôi” không đủ sức nhìn thẳng vào đó, bởi trong đôi mắt ấy, có cả sự kỳ vọng, sự trăn trở về một tương lai mờ mịt cho bọn trẻ và cho chính cô.

Câu 5

Theo em, qua đoạn trích, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì về công việc giáo dục vùng cao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp

Lời giải chi tiết

- Giáo dục ở vùng cao là hành trình hết sức gian khó, đòi hỏi bản lĩnh, kiên cường và tình yêu nghề sâu sắc.

- Thông qua câu chuyện, tác giả tôn vinh những người làm công tác giáo dục vùng cao.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu
Bài tiếp theo

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Báo lỗi - Góp ý

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí

Các bài khác cùng chuyên mục


App Loigiaihay trên google play store App Loigiaihay trên apple store

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Vấn đề em gặp phải là gì ?

Hãy viết chi tiết giúp Loigiaihay.com

Cảm ơn bạn đã sử dụng Loigiaihay.com. Đội ngũ giáo viên cần cải thiện điều gì để bạn cho bài viết này 5* vậy?

Vui lòng để lại thông tin để ad có thể liên hệ với em nhé!

Copyright © 2021 loigiaihay.com

DMCA.com Protection Status
App Loigiaihay trên apple store App Loigiaihay trên google play store