200+ đề đọc hiểu Văn 9 | Luyện đề đọc hiểu lớp 9 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 9

Đọc hiểu Dấu chân (Nguyễn Quang Sáng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 9


Tóm lược phần đầu: Người mẹ là một cô giáo trẻ làm hiệu trưởng của một ngôi trường ở quê nội của con. Cô có thói quen viết nhật ký cho con, một cậu bé 4 tuổi rất dễ thương. Trong những trang nhật kí ấy là những câu chuyện cuộc sống quanh mình lúc bấy giờ. Câu chuyện được kể dưới đây là vào ngày hôm khi đi làm về, cô thấy nhiều người đào bới trong vườn nhà mình

Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

DẤU CHÂN (Nguyễn Quang Sáng(1))

(Tóm lược phần đầu: Người mẹ là một cô giáo trẻ làm hiệu trưởng của một ngôi trường ở quê nội của con. Cô có thói quen viết nhật ký cho con, một cậu bé 4 tuổi rất dễ thương. Trong những trang nhật kí ấy là những câu chuyện cuộc sống quanh mình lúc bấy giờ. Câu chuyện được kể dưới đây là vào ngày hôm khi đi làm về, cô thấy nhiều người đào bới trong vườn nhà mình).

Cô gái và người đàn ông đào được, hai người lột lấy cái khăn buộc qua đầu, lau đi lau lại cái vật quý. Nhìn rõ, mẹ thấy đó là hai viên gạch. Đúng là hai viên gạch, gạch dùng để lót sân, hình chữ nhật, làm bằng đất sét, đem nung. Có gì mà họ phải tốn công sức và vui mừng đến vậy! Mẹ bước lại gần hơn.

Một người bảo:

- Đem xuống nước rửa cho sạch đất đi!

Một người đứng bên khoát tay:

- Không được! Lay khan ướt mà lau!

Rồi hai người lột khăn mình, đến mé hố bom, nhúng khăn, hai người lau đi lau lại thật cần thận. Người đàn ông và cô gái, sau khi lau hai viên gạch hết đất trao cho người già nhất:

- Đây nè, bác Bảy, đúng rồi!

Bác Bảy, một ông lão độ hơn bảy mươi, nhưng hãy còn rắn rỏi, lão mặc quần đùi theo kiểu xưa dài đến tận gối, mình trần nhễ nhại mồ hôi, chòm râu bạc, đầu bịt khăn khấc (2), nhìn hai viên gạch hồi lâu, lão bỗng đưa bàn tay gầy guộc lên bụm mặt, khóc rưng rức. Thấy lạ, con hỏi mẹ nhưng mẹ không để ý đến câu hỏi của con. Mẹ bồng con bước gần lại, đứng bên cạnh cô gái.

Ông lão khóc không lâu, ông lau nước mắt bằng hai ngón tay, ông cầm hai viên gạch, lật ngửa, hai viên gạch trước mặt mọi người:

- Các cháu xem, - Giọng ông không nghẹn nhưng xúc động - đúng là dấu chân của chú Ba quận ủy.

Đến lúc ấy, mẹ mới nhìn thấy rõ, trên mặt của hai viên gạch còn hằn lại đường nét của hai bàn chân, dấu chân hằn xuống không sâu lắm - mẹ không thể nói chính xác là bao nhiêu ly - nhưng dấu chân hằn xuống hai viên gạch trông thật rõ. Cả hình dáng của bàn chân: cái gót sau, các mép chân, mặt trước của bàn chân, và cả năm ngón. Không thật sâu, thật rõ nhưng mẹ hãy còn nhìn thấy những đường chỉ của bàn chân.

- Các cháu! - Ông Bảy nhìn người đứng chung quanh như nhìn một đàn con trước khi nói:

- Từ năm 1954 đến 1968, mười bốn năm. Ở đây, bao nhiêu người bị bắt, bị tù đày, bị bắn, bị đưa lên máy chém; bao nhiêu cơ sở bị đánh bật ra ngoai. Chú Ba, mười bốn nam vẫn đứng, vẫn trụ lại ở đất này để nam quần chúng, dựng phong trao. Suốt bao nhiêu năm, từ 1954 đến ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, chỗ này, chợ quận này, mới thoát ra khỏi vòng kềm kẹp (3) và rào kẽm gai của bọn chúng. Ban đêm, chú Ba đi hoạt động, chú tìm đến từng nhà, từng cơ sở. Ban ngày thì chú trở về hầm bí mật. Nhờ đó mà dù cho Mỹ có đồ quân, có xây căn cứ ở đất này, dân ở đây vẫn tin, ở đây, còn có chú Ba, còn có Cách mạng. Hôm chú đào hầm bí mật, chú đến hỏi bác xin hai viên gạch. Bác lựa hai viên gạch nguyên, chắc trước thềm nhà bác, bác cạy lên, trao cho chú. Xuống hầm bí mật, chú ngồi, chỉ ngồi thôi. Chú ngồi trên cái ghế còn hai viên gạch này chú dùng để đặt hai bàn chân. Đất ở xứ này cận sông đào xuống, đất ẩm ướt lắm, chân mà để dưới đất lâu ngày sẽ bị bịnh(4) thấp.

Mười bốn năm, bác già, còn nhớ gì đến hai viên gạch? Mà có gì đáng để cho bác nhớ. Đến năm Mậu Thân 68 chú Ba thoát lên mặt hầm, làm chính ủy mặt trận cánh Nam đánh vào Sài Gòn. Chú đến nói với bác:

- Bác Bảy à! Lần này thì cháu thoát hầm bí mật. Nếu cháu không trở về, sau này bác nhớ moi hầm của cháu, giữ hai viên gạch lại.

Nghe lời từ giã của chú, bác xót xa, bác cắt ngang rồi nạt chú:

- Miệng ăn mắm, ăn muối, nói tầm phào!

Chú không giận mà cười:

- Hai viên gạch đó ...

Bác không để chú nói hết lời, bác lại cắt:

- Mày tưởng tao tiếc hai viên gạch đó lắm sau Ba?

- Dạ, cháu không phải nói vậy, mà hồi nãy, trước khi lên hầm, cháu bấm đèn pin, cháu thấy mười bốn năm, mà ngày nào cũng như ngày nào, cháu cũng đặt hai bàn chân lên hai viên gạch, nên hai viên gạch còn lại dấu vết của cháu ....

Con yêu! Lúc mẹ nghe kể, mẹ nghĩ: Mười bốn năm, sức mạnh của thời gian trong đôi chân đã để lại hai viên gạch này: dấu chân, dấu chân người chiến sĩ cách mạng.

Ông lão thận trọng trao hai viên gạch lại cô gái. Mẹ biết, cô gái ấy là cán bộ tuyên huấn của quận, cô đang lãnh trách nhiệm xây nhà truyền thống.

Cô kéo chiếc khăn rằn(5) đang đội gói lấy hai viên gạch.

[ ... ]

(Nguyễn Quang Sáng, Tuyển tập truyện ngắn đặc sắc, NXB Văn hóa - Văn nghệ TP Hồ Chí Minh)

Câu 1

Xác định ngôi kể của người kể chuyện

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý lời của người kể chuyện

Lời giải chi tiết

Ngôi kể thứ ba

Câu 2

Chỉ ra đề tài của văn bản

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra đề tài

Lời giải chi tiết

Đề tài: Ca ngợi người chiến sĩ cách mạng và cuộc kháng chiến gian khổ, bền bỉ của nhân dân miền Nam trong những năm chống Mỹ, thể hiện qua hình ảnh dấu chân in trên hai viên gạch.

Câu 3

Nhân vật xuất hiện qua lời kể của bác Bảy trong văn bản “Dấu chân” là ai?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Chú ý nhân vật xuất hiện qua lời kể của bác Bảy

Lời giải chi tiết

Nhân vật xuất hiện qua lời kể của bác Bảy trong văn bản “Dấu chân” là chú Ba quận ủy

Câu 4

Xác định quan hệ ý nghĩa giữa các vế trong câu ghép sau và cho biết các vế câu đc nối với nhau bằng cách nào: “Lúc đó, trên tay mẹ, con cứ nhìn theo hai viên gạch đc gói trong chiếc khăn, mắt con tò mò, thơ ngây”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về câu ghép

Lời giải chi tiết

- Vế 1: "Con cứ nhìn theo hai viên gạch được gói trong chiếc khăn"

- Vế 2: "Mắt con tò mò, thơ ngây"

→ Quan hệ ý giữa các vế: Bổ sung ý nghĩa cho nhau. Vế sau làm rõ thêm tâm trạng, cảm xúc khi hành động ở vế trước xảy ra.

→ Cách nối: Hai vế câu được nối bằng dấu phẩy (,), đây là cách nối không dùng từ nối, chỉ ngắt nhẹ để liệt kê hành động và cảm xúc.

Câu 5

Văn bản "Dấu chân" của Nguyễn Quang Sáng gửi đến chúng ta thông điệp gì? Thông điệp đó có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc sống của em?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp, lí giải ý nghĩa thông điệp phù hợp

Lời giải chi tiết

- Thông điệp: Ca ngợi sự hy sinh thầm lặng của người cha và tình cảm gia đình thiêng liêng.

- Ý nghĩa: Nhắc em biết ơn cha mẹ, trân trọng tình thân và sống yêu thương hơn.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 9 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 9 - Ôn Thi Vào Lớp 10 Miễn Phí