200+ đề đọc hiểu Văn 8 | Luyện đề đọc hiểu lớp 8 80+ Đề đọc hiểu Văn bản nghị luận - Luyện đề đọc hiểu V..

Đọc hiểu Cội rễ muôn nguồn sống | Luyện đề đọc hiểu Văn 8


Trên bề mặt hành tinh này, người ta vò đầu bứt tai với những khí thải nhà kính và bù đắp carbon. Đừng tưởng thế giới ngầm - theo nghĩa đen - không làm gì. Trong lòng đất tăm tối, rễ cây không ngừng bung tỏa về phía nguồn sống, chia sẻ dưỡng chất và thông tin để giữ cho nhau khỏe mạnh, vô tư gánh vác sự hưng suy của đất đai và những loài vật khác.

Câu hỏi

Đọc ngữ liệu sau và thực hiện các yêu cầu:

CỘI RỄ MUÔN NGUỒN SỐNG

Trên bề mặt hành tinh này, người ta vò đầu bứt tai với những khí thải nhà kính và bù đắp carbon. Đừng tưởng thế giới ngầm - theo nghĩa đen - không làm gì.

Trong lòng đất tăm tối, rễ cây không ngừng bung tỏa về phía nguồn sống, chia sẻ dưỡng chất và thông tin để giữ cho nhau khỏe mạnh, vô tư gánh vác sự hưng suy của đất đai và những loài vật khác.

Hình ảnh thông Thuỵ Sĩ Pinus cembra tuy có bộ rễ không sâu nhưng toả rộng ra xung quanh

[…] Tỉ như trong nông nghiệp, những loài cây bụi và cỏ dại – với bộ rễ đồ sộ, xuyên đất, phá đá – chính là lực lượng mở đường cho nước mưa thấm sâu và ở lâu trong đất, từ đó nuôi dưỡng các loài cây lương thực hay rau màu có bộ rễ nông hơn.

Thế mà trên những cánh đồng độc canh, người ta ra sức diệt cỏ tận gốc, rồi phải viện đến máy móc và hóa chất để giữ cho đất khỏi khô kiệt. Hiểu theo nhiều nghĩa, cây cối quả thật trông chừng cho nhau, nếu ta không gán cho chúng cái nhãn "cỏ dại" và "cây trồng".

Cuối cùng và không kém phần quan trọng, rễ cho phép đất thu giữ carbon – thành phần của khí nhà kính làm ấm hành tinh, gây biến đổi khí hậu. Thông qua dịch tiết của rễ (root exudation), quá trình rễ hô hấp và chết đi, rễ cây có thể "xuất khẩu" vào lòng đất từ 17% – 40% tổng lượng carbon được tạo ra từ quang hợp, tức là quá trình lá cây thu khí carbonic từ khí quyển và thải ra khí oxy.

Theo một nghiên cứu năm 2022 do Đại học Birmingham (Anh) và Đại học Bergen (Na Uy) dẫn đầu, lượng khí carbonic trong khí quyển tăng lên sẽ khiến cây cối phát triển những bộ rễ dài hơn và nhiều hơn.

Bằng cách hấp thụ và lưu trữ nhiều carbon hơn, dường như giới thực vật đang và sẽ trông chừng con người chúng ta đến khi nào chúng còn có thể.

Câu hỏi đặt ra là chúng ta có sẵn sàng làm điều ngược lại, nhìn nhận sự liên đới giữa xã hội loài người và xã hội thực vật, giữa một mạng lưới to lớn hơn mang tên Trái đất?

Từ một nơi tăm tối, rễ cây đã truyền cho tất thảy chúng ta một cẩm nang giản đơn về hy vọng: tiếp tục vươn đến nguồn sống, và trông chừng cho nhau.

(Theo Lê My, báo Tuổi trẻ ngày 30/03/2024, truy xuất từ https://cuoituan.tuoitre.vn/coi-remuon-nguon-song...)

Câu 1

Văn bản “Cội rễ muôn nguồn sống” thuộc kiểu văn bản gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

Văn bản thông tin

Giải thích:

Văn bản cung cấp các thông tin khoa học khách quan về vai trò của rễ cây (hấp thụ carbon, giữ đất) kèm số liệu cụ thể (17% - 40%), trích dẫn nghiên cứu năm 2022 của các trường đại học uy tín.

Câu 2

Nêu nội dung phần sa pô trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Chú ý phần sa pô

Lời giải chi tiết

Phần sa pô nêu lên vấn đề: tuy con người đang loay hoay trước biến đổi khí hậu và khí thải nhà kính, nhưng thế giới rễ cây âm thầm dưới lòng đất vẫn đang bền bỉ giữ gìn sự sống, chia sẻ dưỡng chất, thông tin và gánh vác sự hưng suy của đất đai cũng như các loài sinh vật khác.

Giải thích:

Phần sa pô thực hiện nhiệm vụ tóm tắt cốt lõi bài viết: đặt thế giới ngầm của rễ cây đối sánh với những loay hoay trước biến đổi khí hậu của con người.

Câu 3

Văn bản trên có sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ nào? Tác dụng biểu đạt của chúng trong văn bản là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về phương tiện phi ngôn ngữ

Lời giải chi tiết

− Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ là hình ảnh minh họa cây Thụy sĩ.

− Tác dụng: giúp làm rõ vai trò của rễ cây trong việc giữ đất, chia sẻ dưỡng chất và lưu trữ carbon.

Giải thích:

Hình ảnh trực quan hóa bộ rễ tỏa rộng, giúp người đọc dễ hình dung cơ chế giữ đất và lưu trữ carbon trên thực tế của giới thực vật.

Câu 4

Xác định và cho biết tên gọi của thành phần biệt lập trong câu văn sau:“Cuối cùng và không kém phần quan trọng, rễ cho phép đất thu giữ carbon – thành phần của khí nhà kính làm ấm hành tinh, gây biến đổi khí hậu.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về các thành phần biệt lập trong câu

Lời giải chi tiết

Thành phần tình thái: "Cuối cùng và không kém phần quan trọng".

Giải thích:

Cụm từ thể hiện sự đánh giá, nhấn mạnh mang tính chủ quan của người viết về mức độ quan trọng của thông tin sắp được đưa ra trong câu.

Câu 5

Văn bản đã đặt ra cho chúng ta nhiệm vụ gì? Em có suy nghĩ gì về nhiệm vụ đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ thực tế

Nêu suy nghĩ của bản thân

Lời giải chi tiết

- Nhiệm vụ: nhận thức rõ mối liên đới giữa con người và tự nhiên, đặc biệt là giới thực vật, từ đó biết trân trọng, bảo vệ cây cối và môi trường sống của Trái đất.

- Suy nghĩ: đây là nhiệm vụ rất cấp thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu hiện nay. Con người không thể sống tách rời thiên nhiên mà cần chung sống hài hòa, biết “trông chừng cho nhau” như cách rễ cây vẫn âm thầm gìn giữ sự sống cho hành tinh.

Giải thích:

Nhiệm vụ này hướng con người từ bỏ tư duy khai thác cực đoan để chuyển sang tư duy sinh thái bền vững.

Câu 6

Nêu mục đích của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích đích tác động của hệ thống luận điểm và lời kêu gọi ở cuối văn bản để xác định mục đích viết của tác giả.

Lời giải chi tiết

Mục đích: Thức tỉnh con người về vai trò vô giá nhưng thầm lặng của bộ rễ thực vật đối với hành tinh; từ đó kêu gọi nhân loại thay đổi nhận thức, ngừng tàn phá độc canh và bắt đầu hành động bảo vệ, chung sống hài hòa với thiên nhiên.

Giải thích:

Văn bản không chỉ dừng lại ở việc cung cấp tri thức khoa học thuần túy mà hướng tới đích cuối cùng là thay đổi hành vi và trách nhiệm sinh thái của con người.

Câu 7

Phân tích tác dụng của việc sử dụng thành ngữ trong câu văn sau: Nhưng phải chăng chúng ta vì "xa mặt cách lòng" nên không nhìn thấy những vấn đề và giải pháp gốc rễ?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải nghĩa thành ngữ "xa mặt cách lòng" trong ngữ cảnh, chỉ ra mối liên hệ giữa con người với "thế giới ngầm" của rễ cây để nêu tác dụng nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- Thành ngữ sử dụng: "xa mặt cách lòng".

- Tác dụng: Giúp lời văn trở nên sinh động, gợi hình gợi cảm; nhấn mạnh việc con người vì không nhìn thấy thế giới rễ cây ẩn sâu dưới lòng đất nên dễ sinh ra thái độ thờ ơ, lãng quên và vô cảm trước những giá trị cốt lõi của tự nhiên.

Giải thích:

Thành ngữ chuyển hóa một quy luật tâm lí trong giao tiếp nhân sinh sang mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, làm nổi bật sự vô tâm đáng trách của nhân loại.

Câu 8

Nhận xét về cách đặt nhan đề trong văn bản trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích cấu trúc ngữ nghĩa của nhan đề và đối chiếu với tư tưởng chủ đạo xuyên suốt văn bản.

Lời giải chi tiết

Nhan đề ngắn gọn, hàm súc và giàu ý nghĩa biểu trưng. Nó vừa tả thực đối tượng trọng tâm của bài viết, vừa mang nghĩa ẩn dụ khẳng định vai trò quyết định, mang tính gốc rễ của thực vật đối với sự sống của toàn bộ hành tinh.

Giải thích:

Cách đặt nhan đề gây ấn tượng mạnh, thâu tóm trọn vẹn luận đề và khơi gợi sự tò mò, suy ngẫm cho người đọc ngay từ trang bìa.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Văn 8 - Xem ngay

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 8 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...