Soạn bài Cái roi tre SGK Ngữ văn 9 tập 2 Chân trời sáng tạo

Cách quan sát, miêu tả cảnh vật của nhân vật "tôi" trong mười dòng thơ cho thấy sự tinh tế, tỉ mỉ và khả năng cảm nhận tinh tế của tác giả.

-  Nhân vật “tôi” đã quan sát, cảm nhận, miêu tả sự thay đổi của con người, loài vật, đồ vật xung quanh, khi ông ốm nặng bằng tổng hoà các giác quan:

+ Thị giác (bà ngồi than thở, rễ tre, rễ mít,...), khứu giác (hoa nhài nở chẳng còn thơm), xúc giác (ấm trà nguội ngắt), cảm giác (bữa cơm vội vàng).

+  Bằng cả tấm lòng thương yêu dành cho ông, bằng cả sự lo lắng, bất an trước sự việc rất hệ trọng là ông mình bị ốm.

=> Tất cả những quan sát, cảm nhận ấy đều bắt nguồn từ sự lo lắng, yêu thương ông sâu sắc của nhân vật "tôi".

Cách quan sát, miêu tả cảnh vật của nhân vật “tôi” bằng nhiều giác quan, tỉ mỉ và chi tiết.

- hình ảnh “cái roi tre” được nhắc đến 3 lần:

Bố tôi với cái roi tre

Nỗi đau đâu cứ phải là roi tre?

Bố tôi quăng cái roi tre lên trời.

=> Tác dụng: khiến cho bài thơ không tươi vui mà chứa một tầng ý nghĩa đặc biệt.

- Trong văn bản, hình ảnh “cái roi tre” được nhắc đến 3 lần

- Hình ảnh “cái roi tre” xuất hiện trong các dòng thơ sau:

+ Dòng thơ thứ nhất: "Bố tôi vớ cái roi tre"

+ Dòng thơ thứ 16: "Bố tôi quăng cái roi tre lên trời"

+ Trong tâm trí của nhân vật "tôi", có một "nỗi đau" kiểu "roi tre" – nỗi đau cảm nhận bằng da thịt, cảm nhận tình thương và sự nghiêm khắc của người bố muốn con chăm chỉ học hành;

+ Nỗi đau trong lòng trước sự mất mát, khi tai hoạ, bệnh tật ập đến với người thân. Khi đó, không cần roi tre, không cần ai đánh mà vẫn đau.

- Trong văn bản, hình ảnh “cái roi tre” được nhắc đến 3 lần, trong các dòng thơ:

+ Bố tôi với cái roi tre

+ Nỗi đau đâu cứ phải là roi tre?

+ Bố tôi quăng cái roi tre lên trời.

- Tác dụng: tô đậm biểu tượng của hình ảnh, trong tâm trí của nhân vật tôi có một “nỗi đau” kiểu “roi tre”, nỗi đau cảm nhận bằng da thịt, cảm nhận bằng tình thương, sự nghiêm khắc của người bố muốn con chăm chỉ học hành.

Tác dụng: Từ hình ảnh chiếc roi quen thuộc, tác giả đã vẽ nên một bức tranh và vô hình xóa mờ đi khoảng cách thế hệ, gắn kết mọi thành viên trong gia đình.

- Những dòng thơ mở đầu và những dòng thơ kết thúc tạo ra sự đối lập:

+ Những dòng thơ mở đầu:

Bố tôi vớ cái roi tre

Khi tôi bỏ học, chạy về thăm ông.

+ Những dòng thơ kết thúc:

Chiều nay bỏ học tôi về

Bố tôi quăng cái roi tre lên trời.

- Tác dụng: Thể hiện nỗi đau và sự bất an trong tâm hồn của cả người cha lẫn nhân vật “tôi” chi chứng kiến cha, ông mình lâm bệnh nặng.

- Mở đầu bài thơ, thấy con nhỏ bỏ học chạy về nhà, người bố mới cần chiếc roi tre như để răn dạy.

- Dòng thơ cuối, khi con lại bỏ học trở về, người cha “quảng roi tre lên trời.”

- Tác dụng: vẽ nên một bức tranh và vô hình qua đó cho thấy sự tha thứ, nỗi đau khi người thân mất.

Thông điệp: Hãy trân trọng khoảnh khắc bên những người thân yêu trong gia đình vì chẳng biết bao giờ họ rời xa chúng ta.

Thông điệp: Nỗi đau tinh thần do mất mát, bệnh tật của người thân gây ra, sâu sắc và thấm thía hơn nhiều so với nỗi đau thể xác.

Thông điệp: nỗi đau sâu kín được cảm nhân bằng tâm hồn còn thấm thía hơn, đáng sợ hơn nỗi đau bằng thân thể