Đọc hiểu Quân trung từ mệnh tập (Nguyễn Trãi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Quân Minh đã mượn danh nghĩa “điếu dân phạt tội” để thực hiện các hành động: làm việc bạo tàn, lấn cướp đất nước, bóc lột nhân dân, đánh thuế nặng, hình phạt khắc nghiệt, vơ vét của cải quý giá.

Giải thích: Câu văn chứa thông tin: “Nước mày nhân dịp họ Hồ lỗi đạo, mượn tiếng điếu dân phạt tội, kỳ thực làm việc bạo tàn, lấn cướp đất nước ta, bóc lột nhân dân ta, thuế nặng hình phiền, vơ vét của quý, dân mọn xóm làng không được sống yên.”

- Câu văn thể hiện: Muốn tính toán việc lớn, muốn tạo dựng công lớn thì phải lấy nhân nghĩa làm nền tảng, làm điều quan trọng nhất. Nhân nghĩa phải đầy đủ thì mọi việc mới thành công.

- Nghĩa hàm ẩn: Câu nói thể hiện tư tưởng “nhân nghĩa” xuyên suốt trong sự nghiệp của Nguyễn Trãi. Nhân là lòng thương dân, nghĩa là việc làm đúng đạo lý, vì nước vì dân. Mọi việc lớn như khởi nghĩa, xây dựng đất nước, đánh giặc đều phải xuất phát từ lợi ích của dân, từ chính nghĩa. Nếu thiếu nhân nghĩa, việc lớn sẽ thất bại (dẫn chứng: quân Minh giả danh nhân nghĩa nhưng làm bạo tàn nên bị lật tẩy).

=> Đây là kim chỉ nam cho hành động chính trị, quân sự và là bài học về đạo đức cho mọi thời đại.

Tác giả có thái độ căm giận, phê phán quân xâm lược; yêu nước, thương dân sâu sắc; đồng thời thể hiện bản lĩnh chính trị và tầm nhìn chiến lược.

Đoạn văn tham khảo:

Từ quan điểm của Nguyễn Trãi “phàm mưu việc lớn phải lấy nhân nghĩa làm gốc”, có thể thấy đạo đức đóng vai trò nền tảng trong cuộc đời mỗi con người. Đạo đức là thước đo nhân cách, là kim chỉ nam cho mọi hành động. Người sống có đạo đức sẽ biết phân biệt đúng – sai, thiện – ác, từ đó tránh xa những điều xấu, làm việc có ích cho bản thân và xã hội. Trong học tập và công việc, đạo đức tạo dựng uy tín, niềm tin từ người khác, giúp hợp tác thành công. Khi xã hội ai cũng lấy đạo đức làm gốc, mọi quan hệ sẽ trở nên lành mạnh, bền vững. Ngược lại, nếu chỉ chạy theo tài năng hay lợi ích mà thiếu đạo đức, con người dễ sa ngã, gây hại cho cộng đồng. Bởi vậy, mỗi người cần không ngừng tu dưỡng đạo đức ngay từ những việc nhỏ nhất, bởi đó chính là nền móng vững chắc để xây dựng một cuộc đời có ý nghĩa và thành công bền lâu.