200+ đề đọc hiểu Văn 10 | Luyện đề đọc hiểu lớp 10 80+ Đề đọc hiểu Truyện ngắn - Luyện đề đọc hiểu Văn 10

Đọc hiểu Chén trà sương (Nguyễn Tuân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 10


Trong cảnh trời đất lờ mờ chưa đủ phân rõ phần đêm và phần ngày, ông cụ Ấm có cả phong thái một triết nhân ngồi rình bước đi của thời gian.

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Trong cảnh trời đất lờ mờ chưa đủ phân rõ phần đêm và phần ngày, ông cụ Ấm có cả phong thái một triết nhân ngồi rình bước đi của thời gian.

Ðêm đông dài không cùng. Nó mênh mông và tự hết rất chậm chạp.

Gió bấc thổi qua những kẽ cánh cửa bức bàn đã gửi vào nơi yên lặng này mươi lăm tiếng gà không nhẫn nhục được với tối tăm. Từ ngoài phía ngõ râm bụt lượn sát nhà gạch, dội vào những tiếng bước chân người nặng nề. Cuộc đời hồi tỉnh lại dần dần.

Cụ Ấm phẩy phành phạch quạt mo theo một nhịp nhanh chóng trước cửa hỏa lò. Hòn than tẩu lép bép nổ, nghe rất vui tai. Và làm vui cho cả mắt nữa, tàn lửa không có trật tự, không bị bó buộc kia còn vẽ lên một khoảng không gian những nét lửa ngang dọc, cong queo ngoằn ngoèo. Những lúc có cháu nhỏ ngồi với mình, cụ Ấm thường hỏi xem chúng xem pháo hoa cải như thế có thích không.

Những hòn than tẩu cháy đều, màu đỏ ửng, có những tia lửa xanh lè vờn ở chung quanh. Không khí mỗi lúc giao động càng nâng cao thêm những ngọn lửa xanh nhấp nhô. Hòn lửa rất ngon lành, trở nên một khối đỏ tươi và trong suốt như thỏi vàng thổi chẩy.

Thỉnh thoảng, từ hòn than tự tiêu diệt buột ra một tiếng khô, rất khẽ và rất gọn. Thế rồi hòn than sống hết một đời khoáng chất. Bây giờ hòn than chỉ còn là một điểm lửa ấm ấp trong một cái vỏ tro tàn dầy và trắng xốp. Cụ Ấm vuốt lại hai mái tóc trắng, cầm thanh đóm dài đảo lộn tàn than trong hỏa lò, thăm hỏi cái hấp hối của lũ vô tri vô giác. Cụ Ấm bỏ thêm một vài hòn than hoa nữa vào hỏa lò. Than hoa không nổ lép bép như than tầu; nhưng từ ruột ấm đồng bị nung nấu đã lâu, có tiếng thở dài của khối nước sắp biến thể. Nước đã lên tiếng để nhắc người ta nghĩ đến nó.

Cụ Ấm cũng thở đánh phù một cái, như khi người ta được gặp lại bạn cố nhân sau nhiều giây phút mong chờ.

Cụ khẽ nâng vuông vải tây điều phủ trên khay trà gỗ khắc có chân quỳ. Nhẹ nhàng, khoan thai, cụ Ấm nhắc cả đĩa dầm, chén tống, chén quân ra khỏi lòng khay. Ðến lúc dờ tới cái ấm con chuyên trà thì cụ kềnh càng hơn. Cụ ngắm nghía mãi chiếc ấm màu đỏ da chu, bóng không một chút gợn. Dáng ấm làm theo hình quả sung và khi luyện đất cho vào lò lửa, người thợ Tàu lấy dáng cho ấm kia đã là một người thợ có hoa tay. Cụ Ấm thử mãi da lòng tay mình vào mình cái ấm độc ẩm, hình như cố tìm tòi một chút gợn trên đất nung để được sung sướng hoàn toàn sau khi nhận thấy cái ấm độc ẩm kia là nhẵn nhụi quá.

Nước sôi già lắm rồi. Nhưng thói quen vẫn bắt cụ Ấm rót thử một chút nước xuống đất xem có thực là sôi không. Mở đầu cho công việc vụn vặt trong mỗi ngày tàn còn lại, ông già đã sợ nhất cái ấm trà tàu pha hỏng lúc sớm mai.

Từ trên bề cao cỗ sập, dòng nước sôi trút mạnh xuống nền đất trị, tiếng kêu lộp bộp.

Trên chiếc hỏa lò để không, cụ đã đặt thêm một ấm đồng cò bay khác. Những người uống trà dùng cách thức như cụ Ấm bao giờ cũng có ít ra là hai ấm đồng đun nước. Ấm nước sôi nhấc ra khỏi lò than là đã có chiếc ấm thứ hai đặt lên đấy rồi. Và hai ấm đồng đó cứ được mãi mãi thay phiên nhau đặt lên lò than đỏ rực, vì bữa nước trà cứ kéo dài không hết hồi. Như thế lúc nào người ta cũng có một thứ nước sôi đủ độ nóng để pha một ấm trà ngon.

Nhưng có mấy khi cụ Ấm uống trà tầu một cách tàn nhẫn như vậy. Riêng về phần cụ, chỉ hai chén con là đủ rồi. Nhưng hai chén đó đã được cụ săn sóc đến nhiều quá.

Chưa bao giờ ông già này dám cẩu thả trong cái thú chơi thanh đạm. Pha cho mình cũng như pha trà mời khách, cụ Ấm đã để vào đấy bao nhiêu công phu. Những công phu đó đã trở nên lễ nghi, nếu trong ấm trà pha ngon, người ta chịu nhận thấy một chút mùi thơ và một tị triết lý và tâm lý.

(Tríᴄh Chén trà ѕương, Nguуễn Tuân, Nguуễn Tuân truуện ngắn, NXB Văn họᴄ, 2006, tr.148-149)

Câu 1

Theo đoạn trích, ông cụ Ấm pha trà vào khoảng thời gian nào trong ngày? Những chi tiết nào thể hiện không gian, thời gian ấy?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn trích.

- Chỉ ra chi tiết thể hiện thời gian pha trà.

Lời giải chi tiết

- Thời gian: Rạng sáng / Tờ mờ sáng (khi “trời đất lờ mờ chưa đủ phân rõ phần đêm và phần ngày”, “tiếng gà không nhẫn nhục được với tối tăm”).

- Chi tiết thể hiện: Cảnh đêm đông lạnh giá, gió bấc thổi qua kẽ cửa, tiếng bước chân nặng nề ngoài ngõ khi cuộc đời hồi tỉnh dần.

Câu 2

Hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả chiếc ấm trà "độc ẩm" của cụ Ấm trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ đoạn trích.

- Chỉ ra các từ ngữ, hình ảnh miêu tả chiếc ấm trà “độc ẩm”.

Lời giải chi tiết

Các chi tiết về chiếc ấm độc ẩm:

- Màu sắc: màu đỏ da chu, bóng không một chút gợn.

- Dáng ấm: làm theo hình quả sung.

- Cảm giác khi sờ: nhẵn nhụi quá, cụ thử mãi da lòng tay xem có chút gợn nào không.

Câu 3

Qua chi tiết cụ Ấm “phẩy phành phạch quạt mo”, “đảo lộn tàn than”, “ngắm nghía chiếc ấm” và “rót thử chút nước xuống đất xem có thực là sôi không”, anh/chị hiểu như thế nào về thái độ và phong cách thưởng trà của cụ Ấm?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung đoạn trích.

- Nhận xét thái độ và phong cách thưởng trà của cụ Ấm.

Lời giải chi tiết

- Thái độ và phong cách thưởng trà: Cụ Ấm xem việc pha trà không đơn thuần là một thói quen sinh hoạt hay giải khát mà là một nghệ thuật, một thú chơi thanh đạm.

- Sự cẩn trọng, tỉ mỉ, nâng niu, coi trọng từng công đoạn (từ nhóm than, canh nước sôi đến chăm chút bộ đồ trà). Qua đó cho thấy phong thái tao nhã, ung dung, trân trọng từng phút giây của thời gian và cuộc sống.

Câu 4

Anh/Chị hiểu như thế nào về câu văn: "Những công phu đó đã trở nên lễ nghi, nếu trong ấm trà pha ngon, người ta chịu nhận thấy một chút mùi thơ và một tị triết lý và tâm lý."?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Giải nghĩa câu văn.

- Rút ra thông điệp tác giả gửi gắm.

Lời giải chi tiết

Thưởng trà trong nghệ thuật Nguyễn Tuân không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa thông thường mà đã nâng lên thành "lễ nghi" sự chuẩn mực, tôn nghiêm. Trong một chén trà ngon chứa đựng tình cảm, sự tinh tế, suy ngẫm sâu sắc về cuộc đời và sự thấu hiểu tâm hồn con người.

Câu 5

Từ nghệ thuật pha trà vô cùng cầu kỳ, công phu của cụ Ấm trong đoạn trích, anh/chị suy nghĩ gì về giá trị của sự tỉ mỉ, trân trọng đối với những điều bình dị trong cuộc sống hiện đại ngày nay?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra bài học ý nghĩa.

Lời giải chi tiết

Trong nhịp sống hiện đại hối hả, con người dễ cuốn theo sự nhanh chóng, tiện lợi mà bỏ qua những giá trị tinh thần tinh tế. Thú pha trà công phu của cụ Ấm nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của lối sống "sống chậm", biết lắng nghe, tỉ mỉ và gửi gắm tâm huyết vào từng công việc nhỏ bé hàng ngày để tìm thấy sự bình yên và chiều sâu tâm hồn.

Đoạn văn tham khảo:

Nghệ thuật pha trà cầu kỳ, công phu của cụ Ấm trong đoạn trích đã để lại cho mỗi chúng ta bài học sâu sắc về lối sống chậm và sự trân trọng những điều bình dị. Trong xã hội hiện đại bận rộn và gấp gáp, con người dường như dễ bị cuốn theo những giá trị vật chất mau lẹ mà quên mất việc chăm chút cho đời sống tinh thần. Việc cụ Ấm dành trọn tâm huyết cho từng chi tiết nhỏ – từ nhóm than, canh nước đến ngắm nghía chiếc ấm trà – gợi mở về tầm quan trọng của sự tỉ mỉ và lòng kiên nhẫn. Khi chúng ta biết toàn tâm toàn ý với những công việc thường nhật, dù là nhỏ bé nhất, ta mới có thể cảm nhận trọn vẹn hương vị và vẻ đẹp thi vị của cuộc sống. Sự trân trọng ấy không chỉ giúp nuôi dưỡng tâm hồn thêm tinh tế, bình yên mà còn tạo nên chiều sâu văn hóa trong cách ứng xử của con người giữa thời đại số.


Bình chọn:
4.9 trên 7 phiếu

>> Xem thêm

Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 10 - Xem ngay

PH/HS 2K10 Tham Gia Nhóm Zalo Để Trao Đổi Tài Liệu, Học Tập Miễn Phí!

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...