Bài 8. Đại cương về polymer trang 54, 55, 56 Hóa 12 Cánh diều>
Em hãy cho biết trong gia đình có những vật dụng nào được làm bằng vật liệu polymer.
CH tr 54
Trả lời câu hỏi Mở đầu trang 54 SGK Hóa 12 Cánh diều

a) Em hãy cho biết trong gia đình có những vật dụng nào được làm bằng vật liệu polymer.
b) Polymer là gì? Chúng có tính chất, ứng dụng gì và được điều chế như thế nào?
Phương pháp giải:
Dựa vào kiến thức về polymer
Lời giải chi tiết:
a) Gia đình sử dụng nhiều vật liệu polymer như: ống nước, bàn ghế, màng bọc thực vật, vật cách điện, áo mưa, túi nilon,…
b) Polymer là những hợp chất có phân tử khối lớn do nhiều đơn vị nhỏ (còn gọi là mắt xích) liên kết với nhau tạo nên.
Chúng có nhiều tính chất: tính dẻo, tính đàn hồi, trong suốt, không giòn, cách điện, cách nhiệt,…
Có nhiều ứng dụng trong đời sống, và được điều chế từ phản ứng trùng hợp, trùng ngưng
CH tr 55
Trả lời câu hỏi trang 55 SGK Hóa 12 Cánh diều
Viết công thức cấu tạo và gọi tên các monomer tạo ra polymer trong Bảng 8.1
Phương pháp giải:
Dựa vào Bảng 8.1
Lời giải chi tiết:



CH tr 56
Trả lời câu hỏi Luyện tập trang 56 SGK Hóa 12 Cánh diều
Hãy nêu tên của một số polymer:
a) Thuộc loại chất nhiệt dẻo và chất nhiệt rắn
b) Có tính dẻo
c) Có tính đàn hồi
d) Kéo được thành sợi
e) Cách điện
Phương pháp giải:
Dựa vào tính chất vật lí của một số polymer
Lời giải chi tiết:
a) Polymer thuộc loại chất nhiệt dẻo và chất nhiệt rắn: PE, PP, PVC, PPE
b) Có tính dẻo: PE, PVC
c) Có tính đàn hồi: polyisoprene
d) Kéo thành sợi: capron, nyloc – 6,6
e) Cách điện: PE, PPE, PVC
CH tr 57 CH
Trả lời câu hỏi trang 57 SGK Hóa 12 Cánh diều
Nhận xét sự biến đổi mạch polymer trong các Ví dụ 4, 5 và 6.
Phương pháp giải:
Dựa vào tính chất hóa học của polymer
Lời giải chi tiết:
Ví dụ 4: Poly( vinyl acetate) bị thủy phân trong môi trường kiềm: có phản ứng thế nhóm – COOCH3 bằng nhóm – OH mà mạch polymer vẫn giữ nguyên
Ví dụ 5: Polyisoprene phản ứng với hydrogen chloride: liên kết đôi trong polymer tham gia phản ứng cộng với HCl và mạch polymer không đổi
Ví dụ 6: 
Polymer bị thủy phân trong nước cắt mạch polymer thành monomer tạo thành
CH tr 57 LT
Trả lời câu hỏi Luyện tập trang 57 SGK Hóa 12 Cánh diều
Viết phương trình hóa học của các phản ứng:
a) Thủy phân poly(vinyl chloride) trong môi trường kiềm.
b) Phản ứng thủy phân capron trong môi trường kiềm
Hãy cho biết phản ứng nào trong các phản ứng trên thuộc loại giữ nguyên mạch, phân cắt mạch và tăng mạch polymer.
Phương pháp giải:
Dựa vào phản ứng giữ nguyên, cắt mạch và tăng mạch polymer
Lời giải chi tiết:
a) 
=> Thuộc loại phản ứng giữ nguyên mạch polymer
b) 
=> Thuộc loại phản ứng cắt mạch polymer
LT1
Trả lời câu hỏi Luyện tập 1 trang 58 SGK Hóa 12 Cánh diều
Vì sao polymer khâu mạch lại khó nóng chảy, khó hòa tan hơn polymer chưa khâu mạch?
Phương pháp giải:
Dựa vào cấu trúc của mạch polymer trước và sau khi khâu mạch
Lời giải chi tiết:
Polymer khâu mạch có mạch polymer tăng lên dẫn đến khối lượng polymer tăng từ đó khó nóng chảy, khó hòa tan hơn polymer chưa khâu mạch.
CH tr 58 CH1
Trả lời câu hỏi 1 trang 58 SGK Hóa 12 Cánh diều
Monomer tham gia phản ứng trùng hợp và trùng ngưng có đặc điểm gì về cấu tạo phân tử?
Phương pháp giải:
Dựa vào phản ứng trùng hợp và trùng ngưng
Lời giải chi tiết:
Monomer có liên kết bội như liên kết đôi, liên kết ba trong phân tử có thể tham gia phản ứng trùng hợp.
Monomer có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng để tạo liên kết có thể tham gia phản ứng trùng ngưng.
CH tr 58 CH2
Trả lời câu hỏi 2 trang 58 SGK Hóa 12 Cánh diều
Viết phương trình hóa học của phản ứng trùng hợp ethylene, methyl acrylate, vinyl chloride và styrene. Gọi tên các polymer tạo thành.
Phương pháp giải:
Dựa vào điều chế polymer
Lời giải chi tiết:

CH tr 58 LT2
Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 trang 58 SGK Hóa 12 Cánh diều
Viết phương trình hóa học của phản ứng trùng ngưng tổng hợp nylon – 6,6 từ các monomer tương ứng.
Phương pháp giải:
Dựa vào phản ứng điều chế polymer từ phản ứng trùng ngưng
Lời giải chi tiết:

CH tr 59 BT1
Trả lời câu hỏi Bài tập 1 trang 59 SGK Hóa 12 Cánh diều
Viết các phương trình hóa học của phản ứng polymer hóa các monomer sau:
a) CH3CH=CH2 b) CH2=CClCH=CH2
c) CH2=C(CH3)CH=CH2
Phương pháp giải:
Dựa vào phản ứng điều chế các polymer
Lời giải chi tiết:

CH tr 59 BT2
Trả lời câu hỏi Bài tập 2 trang 59 SGK Hóa 12 Cánh diều
Cho biết các monomer dùng để điều chế các polymer sau:

Viết phương trình hóa học của từng phản ứng tạo polymer
Phương pháp giải:
Dựa vào kiến thức về polymer
Lời giải chi tiết:

CH tr 59 BT3
Trả lời câu hỏi Bài tập 3 trang 59 SGK Hóa 12 Cánh diều
Polymer A trong suốt, được dùng làm hộp đựng thực phẩm, đồ chơi trẻ em, vỏ đĩa CD, DVD,… Trong công nghiệp sản xuất chất dẻo, polymer A được điều chế theo sơ đồ:

Phương pháp giải:
Tính số mol của benzene và ethylen. Dựa vào hiệu suất của các quá trình để xác định khối lượng A
Lời giải chi tiết:
n benzene = \(\frac{{{{100.10}^3}}}{{78}} = 1282mol\); n ethylene = \(\frac{{{{32.10}^3}}}{{24,79}} = 1291mol\)
Hiệu suất chung của cả quá trình là: 60%. 55% . 60% = 19,8%

n benzene < n ethylen => n A = 1282 . 19,8% = 253,836 mol
=> Khối lượng polymer A là: 253,836 . 104 = 26399g
I. Khái niệm và danh pháp
1. Khái niệm
- Polymer là những hợp chất có phân tử khối lớn do nhiều đơn vị nhỏ (còn gọi là mắt xích) liên kết với nhau tạo nên.
- Các phân tử nhỏ tạo nên các mắt xích của polymer được gọi là các monomer.
2. Danh pháp
Tên của polymer được hình thành như sau: poly + tên của monomer
II. Tính chất vật lí
- Ở điều kiện thường, hầu hết các polymer là những chất rắn và không bay hơi. Các polymer có nhiệt độ nóng chảy nằm trong một khoảng khá rộng. Đa số các polymer nóng chảy tạo thành chất lỏng nhớ, khi để nguội sẽ rắn lại được gọi là chất nhiệt dẻo. Một số polymer khi đun nóng không nóng chảy mà bị phân hủy được gọi là chất nhiệt rắn (PPF,…)
- Đa số các polymer không tan trong môi trường thông thường.
III. Tính chất hóa học
1. Phản ứng giữ nguyên mạch polymer
- Các nhóm thế gắn vào mạch polymer có thể tham gia phản ứng mà không làm thay đổi mạch polymer.
- Những polymer có liên kết đôi trong mạch có thể tham gia phản ứng cộng vào liên kết đôi mà không làm thay đổi mạch polymer
2. Phản ứng cắt mạch polymer
Các polymer có nhóm chức trong mạch dễ bị thủy phân chẳng hạn tinh bột, cellulose, capron, nylon – 6,6,…
3. Phản ứng tăng mạch polymer
- Ở điều kiện thích hợp các mạch polymer có thể phản ứng với nhau để tạo thành mạch dài hơn hoặc tạo thành mạng lưới (như phản ứng lưu hóa cao su)
- Phản ứng nối các mạch polymer lại với nhau thành mạng không gian được gọi là phản ứng khâu mạch polymer. Polymer khâu mạch có mạng không gian nên khó nóng chảy, khó hòa tan và bền hơn so với polymer chưa khâu mạch.
IV. Điều chế
1. Phản ứng trùng hợp
- Phản ứng trùng hợp là quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monomer) giống nhau hay tương tự nhau tạo thành phân tử lớn (polymer)
- Điều kiện về cấu tạo để monomer có thể tham gia phản ứng trùng hợp là trong phân tử phải có liên kết bội.
2. Phản ứng trùng ngưng
- Phản ứng trùng ngưng là quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monomer) lại thành phân tử lớn (polymer), đồng thời giải phóng nhiều phân tử nhỏ khác
- Điều kiện về cấu tạo để monomer tham gia phản ứng trùng ngưng là trong phân tử phải có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng để tạo liên kết.
SƠ ĐỒ TƯ DUY

Các bài khác cùng chuyên mục
- Lý thuyết Sơ lược về sự hình thành phức chất của ion kim loại chuyển tiếp trong dung dịch - Hóa 12 Cánh diều
- Lý thuyết Sơ lược về phức chất - Hóa 12 Cánh diều
- Lý thuyết Sơ lược về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất - Hóa 12 Cánh diều
- Lý thuyết Nước cứng và làm mềm nước cứng - Hóa 12 Cánh diều
- Lý thuyết Nguyên tố nhóm IIA - Hóa 12 Cánh diều





Danh sách bình luận