Bên
Nghĩa & Ví dụ
1.
danh từ
Một trong hai nơi đối với nhau (phải hoặc trái, trên hoặc dưới, trong hoặc ngoài).
Ví dụ :
Tôi rẽ sang bên phải ở ngã ba.
2.
danh từ
Phía của người hoặc tập thể những người nào đó, trong quan hệ với người hoặc tập thể những người ở phía khác.
Ví dụ :
Hai bên thống nhất phương án bồi thường.
3.
danh từ
Mặt, phương diện, trong quan hệ với mặt khác, phương diện khác.
Ví dụ :
Xét về bên hiệu quả, kế hoạch cần điều chỉnh.
4.
danh từ
Nơi sát cạnh, nơi gần kề.
Ví dụ :
Quán cà phê mở ngay bên văn phòng.
5.
danh từ
(Cạnh, mặt) không phải là đáy hoặc không thuộc về đáy của một hình.
Ví dụ :
Phân biệt rõ đáy và các bên sẽ giúp tính diện tích nhanh hơn.
Nghĩa 1: Một trong hai nơi đối với nhau (phải hoặc trái, trên hoặc dưới, trong hoặc ngoài).
1
Học sinh tiểu học
- Em ngồi bên phải cửa sổ để dễ nhìn ra sân.
- Chiếc dép rơi sang bên trái của thảm.
- Mèo trốn ở bên trong tủ, còn chó đứng bên ngoài.
2
Học sinh THCS – THPT
- Cậu chọn ngồi về bên trái để nhìn bảng dễ hơn.
- Trời mưa tạt về một bên, lá cây nghiêng hẳn theo gió.
- Trong sân, tiếng reo vang từ bên ngoài vọng vào, làm lớp học rộn ràng.
3
Người trưởng thành
- Tôi rẽ sang bên phải ở ngã ba.
- Nắng nghiêng về một bên hiên, để lại mảng bóng mát rất sâu.
- Trong khoang tàu, hành khách tranh nhau chỗ bên cửa sổ để ngắm biển.
- Cửa đóng, chỉ còn tiếng chân vọng từ bên ngoài như gõ nhịp lên sàn.
Nghĩa 2: Phía của người hoặc tập thể những người nào đó, trong quan hệ với người hoặc tập thể những người ở phía khác.
1
Học sinh tiểu học
- Đội em thi đấu với bên bạn, ai cũng cố gắng hết mình.
- Cô giáo nhờ bên thư viện cho mượn thêm sách thiếu nhi.
- Trong trò chơi kéo co, mỗi bên nắm chặt dây và hô thật to.
2
Học sinh THCS – THPT
- Hai bên ký cam kết giữ vệ sinh khu phố sau lễ hội.
- Bạn ấy xin phép đại diện cho bên lớp mình trong cuộc họp Đoàn.
- Trận chung kết căng thẳng đến phút cuối, nhưng cả hai bên đều fair play.
3
Người trưởng thành
- Hai bên thống nhất phương án bồi thường.
- Sau nhiều vòng thương lượng, bên cung cấp nhượng một bước, bên mua cũng mở hầu bao.
- Trong tranh chấp đất, luật sư của mỗi bên đưa luận cứ theo hướng có lợi cho thân chủ.
- Khi cảm xúc dâng cao, nếu một bên biết lắng nghe, mâu thuẫn thường dịu lại.
Nghĩa 3: Mặt, phương diện, trong quan hệ với mặt khác, phương diện khác.
1
Học sinh tiểu học
- Về bên học tập, em đã tiến bộ rõ.
- Cô khen bạn An ở bên nề nếp và tự giác.
- Nhà trường chú ý cả hai bên: rèn kỹ năng và giữ kỷ luật.
2
Học sinh THCS – THPT
- Nhìn ở bên lợi ích chung, quyết định này giúp giảm rác thải.
- Xét về bên đạo đức, lời xin lỗi nên đến sớm hơn.
- Bên sáng tạo được khuyến khích, nhưng bên an toàn vẫn phải đảm bảo.
3
Người trưởng thành
- Xét về bên hiệu quả, kế hoạch cần điều chỉnh.
- Ở bên nhân sự, việc giữ chân người giỏi quan trọng không kém tuyển mới.
- Về bên pháp lý, hợp đồng này vẫn còn khoảng mờ cần làm rõ.
- Ta thường mải chạy theo thành quả mà quên bên rủi ro đang âm thầm lớn dần.
Nghĩa 4: Nơi sát cạnh, nơi gần kề.
1
Học sinh tiểu học
- Bạn ngồi bên em mượn bút chì.
- Cây bàng bên cổng trường rợp bóng mát.
- Mẹ đứng ngay bên, dắt em qua đường.
2
Học sinh THCS – THPT
- Tiệm sách nhỏ bên trường hay mở nhạc nhẹ mỗi chiều.
- Nhà Minh ở ngay bên nhà Hải, cách một con hẻm.
- Bên khán đài, cổ động viên vẫy cờ đỏ rực.
3
Người trưởng thành
- Quán cà phê mở ngay bên văn phòng.
- Đêm xuống, căn phòng bên vẫn còn sáng đèn và tiếng gõ phím lạch cạch.
- Trên chuyến xe khuya, tôi ngủ gật, vai chạm nhẹ người ngồi bên.
- Bên hiên, mùi hoa sữa quẩn quanh như níu người đi chậm lại.
Nghĩa 5: (Cạnh, mặt) không phải là đáy hoặc không thuộc về đáy của một hình.
1
Học sinh tiểu học
- Hình tam giác có ba cạnh, đó là các bên của hình.
- Trong hình hộp, đáy ở dưới, còn các bên là những mặt xung quanh.
- Cô bảo tô màu khác nhau cho đáy và các bên của hình trụ.
2
Học sinh THCS – THPT
- Trong lăng trụ đứng, diện tích các bên bằng chu vi đáy nhân chiều cao.
- Khi gập mô hình giấy, em nhớ đánh dấu mép các bên để không nhầm với đáy.
- Bài này yêu cầu tính chu vi các bên của hình chữ nhật khi biết chiều dài và chiều rộng.
3
Người trưởng thành
- Phân biệt rõ đáy và các bên sẽ giúp tính diện tích nhanh hơn.
- Khi thiết kế hộp quà, phần bên cần cứng để bảo vệ, còn đáy chịu lực chính.
- Kỹ thuật viên kiểm tra lớp sơn ở các bên của bình chứa để tránh ăn mòn.
- Trong bản vẽ kỹ thuật, ký hiệu mặt bên phải thống nhất để tránh hiểu sai.
Đồng nghĩa & Trái nghĩa
Nghĩa 1: Một trong hai nơi đối với nhau (phải hoặc trái, trên hoặc dưới, trong hoặc ngoài).
Nghĩa 2: Phía của người hoặc tập thể những người nào đó, trong quan hệ với người hoặc tập thể những người ở phía khác.
Nghĩa 3: Mặt, phương diện, trong quan hệ với mặt khác, phương diện khác.
Từ đồng nghĩa:
| Từ | Cách sử dụng |
|---|---|
| bên | Trung tính, dùng để chỉ khía cạnh, góc độ của một vấn đề. Ví dụ: Xét về bên hiệu quả, kế hoạch cần điều chỉnh. |
| mặt | Trung tính, chỉ khía cạnh, góc độ. Ví dụ: Vấn đề này có nhiều mặt. |
| phương diện | Trung tính, trang trọng hơn 'mặt', chỉ khía cạnh. Ví dụ: Chúng ta cần xem xét trên nhiều phương diện. |
| khía cạnh | Trung tính, chỉ một phần nhỏ của vấn đề. Ví dụ: Anh ấy đã phân tích mọi khía cạnh của vấn đề. |
Nghĩa 4: Nơi sát cạnh, nơi gần kề.
Nghĩa 5: (Cạnh, mặt) không phải là đáy hoặc không thuộc về đáy của một hình.
Ngữ cảnh sử dụng & Phân tích ngữ pháp
1
Ngữ cảnh sử dụng
- Trong giao tiếp đời thường (khẩu ngữ): Thường dùng để chỉ vị trí hoặc phương hướng, ví dụ "bên trái", "bên phải".
- Trong văn bản viết (hành chính, học thuật, báo chí): Dùng để chỉ các bên liên quan trong một vấn đề, ví dụ "bên A", "bên B".
- Trong văn chương / nghệ thuật: Thường dùng để tạo hình ảnh hoặc biểu tượng, ví dụ "bên dòng sông".
- Trong lĩnh vực chuyên ngành / kỹ thuật: Không phổ biến.
2
Sắc thái & phong cách
- Thường mang sắc thái trung tính, không biểu lộ cảm xúc.
- Phong cách sử dụng linh hoạt, có thể dùng trong cả khẩu ngữ và văn viết.
3
Cách dùng & phạm vi
- Nên dùng khi cần chỉ định vị trí hoặc phân biệt các nhóm, tập thể.
- Tránh dùng khi cần diễn đạt ý nghĩa cụ thể hơn mà từ khác có thể diễn đạt rõ ràng hơn.
- Thường đi kèm với các từ chỉ vị trí hoặc phương hướng khác.
4
Lưu ý đặc biệt
- Dễ nhầm lẫn với từ "cạnh" khi chỉ vị trí gần kề.
- Khác biệt tinh tế với "phía" khi chỉ phương hướng hoặc mặt.
- Cần chú ý ngữ cảnh để dùng từ phù hợp và chính xác.
1
Chức năng ngữ pháp
Danh từ, thường làm chủ ngữ hoặc bổ ngữ trong câu.
2
Đặc điểm hình thái – cấu tạo
Là từ đơn, không có hình thái biến đổi, không kết hợp với phụ từ đặc trưng.
3
Đặc điểm cú pháp
Thường đứng sau các từ chỉ định như "cái", "một" hoặc trước các từ chỉ phương hướng như "phải", "trái"; có thể làm trung tâm của cụm danh từ, ví dụ: "bên phải", "bên trái".
4
Khả năng kết hợp ngữ pháp
Thường kết hợp với các từ chỉ phương hướng (phải, trái), từ chỉ định (này, kia), và các danh từ khác để tạo thành cụm danh từ.
Danh sách bình luận