Đề kiểm tra cuối học kì 2 Văn 8 THCS Ngọc Thuỵ (2024-2025)
FlashcardsHọc Flashcards
Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Tốc độĐấu trường tốc độ
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau:
TỨC CẢNH PÁC BÓ *
Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ (1) rau măng vẫn sẵn sàng.
Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng (2),
Cuộc đời cách mạng thật là sang.
Tháng 2 năm 1941
(Thơ Hồ Chủ Tịch, NXB Văn học, Hà Nội, 1967)
Chú thích:
(*) Tháng 2 - 1941, sau ba mươi năm bôn ba hoạt động cách mạng ở nước ngoài, Bác Hồ trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong nước. Người sống và làm việc trong hoàn cảnh hết sức gian khổ: ở trong hang Pác Bó, một hang núi nhỏ sát biên giới Việt - Trung (thuộc huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng); thường phải ăn cháo ngô, măng rừng thay cơm; bàn làm việc là một phiến đá bên bờ suối cạnh hang (được Người đặt tên là suối Lê-nin).
(1) Bẹ: ngô.
(2) Sử Đảng: đây là Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô, được Bác dịch vắn tắt để làm tài liệu học tập cho cán bộ cách mạng khi đó.
Bài thơ thuộc thể thơ gì? Hãy chỉ ra dấu hiệu nhận biết của thể thơ đó.
Dựa vào đặc trưng thể loại
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt
- Dấu hiệu nhận biết: bài thơ có 4 câu, mỗi câu có 7 chữ, vần điệu hài hòa, nhịp ngắn gọn, cô đọng, thể hiện cảm xúc tinh tế và sâu sắc.
Ghi lại những từ ngữ khắc họa hình ảnh Bác Hồ khi ở Pác Bó? Qua hình ảnh đó, em hãy nhận xét về tâm trạng, cảm xúc của Bác khi ở Pác Bó.
Đọc kĩ văn bản và xác định từ ngữ khắc hoạ hình ảnh Bác Hồ
- Những từ ngữ: “Sáng ra bờ suối, tối vào hang”, “Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”, “Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng”.
- Nhận xét: Hình ảnh Bác giản dị, gần gũi, gắn bó với thiên nhiên, dù đời sống kham khổ nhưng vẫn đầy chủ động, lạc quan.
Tìm cặp từ trái nghĩa, chỉ ra tác dụng của việc sử dụng cặp từ trái nghĩa đó?
Nhận diện biện pháp nghệ thuật.
- Cặp từ trái nghĩa: “Sáng” >< “tối”.
- Tác dụng:
+ Làm nổi bật nhịp sống đều đặn, giản dị của Bác trong hoàn cảnh gian khổ.
+ Thể hiện tinh thần lạc quan, ung dung của người chiến sĩ cách mạng, coi khó khăn là niềm vui trong lao động, cống hiến.
Theo em, người trẻ cần có những trách nhiệm gì trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc?
Liên hệ, nêu quan điểm cá nhân.
Người trẻ cần:
- Rèn luyện bản lĩnh, tri thức, kỹ năng để cống hiến cho đất nước.
- Sống có lý tưởng, hoài bão, đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hết.
- Tích cực học tập, lao động, sáng tạo, góp phần phát triển kinh tế – xã hội.
- Giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc, bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích bài thơ "Tức cảnh Pác Bó” của tác giả Hồ Chí Minh.
Đọc kĩ văn bản, xác định giá trị nội dung, nghệ thuật
Chú ý các chi tiết, hình ảnh đặc sắc
Vận dụng thao tác lập luận, phân tích
Bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” của Hồ Chí Minh thể hiện một bức tranh sinh hoạt và tâm hồn cao đẹp của người chiến sĩ – thi sĩ. Giữa núi rừng Pác Bó hoang sơ, cuộc sống của Bác vô cùng giản dị: “Sáng ra bờ suối, tối vào hang”, “Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”. Những hình ảnh mộc mạc ấy khắc họa lối sống thanh bần, gần gũi thiên nhiên nhưng đầy chủ động và an nhiên. Đặc biệt, câu thơ “Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng” gợi lên hình ảnh người lãnh tụ làm việc giữa núi rừng hiểm trở, dịch tài liệu để truyền bá lý tưởng cách mạng. Dù gian khổ, Bác vẫn cất lên tiếng cười lạc quan: “Cuộc đời cách mạng thật là sang”. Từ đó, ta cảm nhận được tinh thần lạc quan, yêu đời, niềm hạnh phúc khi được cống hiến cho Tổ quốc của Bác. Bài thơ là minh chứng cho tâm hồn lớn – người tìm thấy niềm vui trong gian khổ, biến khắc nghiệt thành thi vị, và soi sáng lý tưởng sống cao đẹp cho mỗi con người Việt Nam.
Phần II. Viết
Nhà phê bình văn học người Nga Belinsky đã từng nói: Tuổi trẻ không có lí tưởng giống như buổi sáng không có mặt trời.
Hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) bàn về vai trò của lý tưởng trong cuộc sống.
Xác định vấn đề cần bàn luận
Liên hệ thực tế
Vận dụng thao tác lập luận, chứng minh
Nhà phê bình văn học Bielinxki đã từng nói: “Tuổi trẻ không có lý tưởng giống như buổi sáng không có mặt trời”. Câu nói này nhấn mạnh tầm quan trọng của lý tưởng sống đối với tuổi trẻ. Lý tưởng không chỉ là kim chỉ nam cho hành động mà còn là nguồn động lực mạnh mẽ, giúp mỗi người trẻ tìm thấy ý nghĩa và mục tiêu trong cuộc sống. Vậy tại sao tuổi trẻ cần có lý tưởng sống và làm thế nào để xây dựng lý tưởng đó?
Lí tưởng sống là gì? Đó là những ước mơ, những khát vọng cao đẹp mà mỗi người chúng ta nuôi dưỡng trong lòng, là động lực thúc đẩy chúng ta không ngừng phấn đấu, vươn lên. Lí tưởng sống có thể là những mục tiêu nhỏ bé, giản dị như học tập tốt, giúp đỡ người khác, hoặc có thể là những hoài bão lớn lao hơn như cống hiến cho đất nước, làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn. Lý tưởng giống như ngọn đèn soi sáng, giúp ta nhận ra đâu là con đường đúng đắn để theo đuổi, và từ đó có thể phát huy tối đa tiềm năng của bản thân. Lí tưởng sống còn là nguồn động lực vô cùng mạnh mẽ, giúp chúng ta vượt qua những khó khăn, thử thách trong cuộc sống. Nhờ có lí tưởng, chúng ta sẽ luôn cảm thấy cuộc sống của mình có ý nghĩa và tràn đầy niềm vui.
Tuổi trẻ là giai đoạn tràn đầy năng lượng và nhiệt huyết, nhưng nếu không có lý tưởng, những hoài bão ấy có thể trở nên mờ nhạt, thiếu định hướng. Lý tưởng sống giúp chúng ta xác định rõ ràng mục tiêu, từ đó lên kế hoạch và hành động để đạt được những điều mong muốn. Cuộc sống không phải lúc nào cũng bằng phẳng, mà đầy rẫy những khó khăn và thử thách. Khi gặp phải những trở ngại, chính lý tưởng sống sẽ là nguồn động lực mạnh mẽ giúp chúng ta không nản lòng, kiên trì tiến lên và không ngừng hoàn thiện bản thân. Sống có lý tưởng giúp tuổi trẻ hình thành những phẩm chất đạo đức tốt đẹp, như sự kiên nhẫn, lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và tình yêu thương. Những giá trị này không chỉ tạo nên một con người hoàn thiện mà còn đóng góp tích cực cho xã hội.
Bên cạnh đó, lý tưởng sống cũng giúp tuổi trẻ sống có trách nhiệm hơn với bản thân và cộng đồng. Khi có lý tưởng cao đẹp, con người sẽ biết quý trọng thời gian, nỗ lực học tập, rèn luyện và cống hiến để biến ước mơ thành hiện thực. Đồng thời, họ cũng sẽ biết sống vì người khác, vì sự phát triển của xã hội, từ đó góp phần xây dựng một cộng đồng tốt đẹp hơn. Những có lí tưởng sống thường là những người năng động, sáng tạo và có tinh thần trách nhiệm cao. Họ không ngừng học hỏi, rèn luyện để hoàn thiện bản thân. Họ sẵn sàng đối mặt với khó khăn và thử thách để đạt được mục tiêu của mình. Họ là những tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo. Lý tưởng sống không phải là điều có thể đạt được trong một sớm một chiều. Để biến lý tưởng thành hiện thực, chúng ta cần kiên trì, không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện và hoàn thiện bản thân.
Để xây dựng lý tưởng sống, trước hết chúng ta cần tự nhận thức rõ về bản thân: điểm mạnh, điểm yếu, đam mê, và những giá trị mà mình trân trọng. Sự tự nhận thức này sẽ là cơ sở để xác định lý tưởng phù hợp với bản thân, giúp chúng ta sống đúng với con người mình và không bị cuốn vào những mục tiêu không thực sự phù hợp. Lý tưởng sống chỉ có giá trị khi được hiện thực hóa qua hành động. Vì vậy, sau khi xác định được lý tưởng, chúng ta cần lập kế hoạch cụ thể và kiên trì theo đuổi. Đường đến thành công có thể rất dài và gian nan, nhưng sự kiên trì và nỗ lực không ngừng sẽ giúp chúng ta biến lý tưởng thành hiện thực.
Như buổi sáng không thể thiếu mặt trời, tuổi trẻ không thể thiếu lý tưởng sống. Lý tưởng không chỉ là ánh sáng dẫn đường mà còn là nguồn động lực mạnh mẽ, giúp tuổi trẻ vượt qua mọi khó khăn, thử thách để vươn tới những giá trị cao đẹp. Hãy để lý tưởng sống thắp sáng cuộc đời, giúp chúng ta sống ý nghĩa, cống hiến và xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn cho bản thân và xã hội.





