Đề thi học kì 2 Văn 8 THCS Ngô Quyền (2024-2025)
FlashcardsHọc Flashcards
Ghi nhớ nhanh các công thức và kiến thức trọng tâm.
Tốc độĐấu trường tốc độ
Làm từng câu hỏi dưới áp lực thời gian.
Phần I. Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:
Nhớ mùa thu Hà Nội
Hà Nội mùa thu, cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ
Nằm kề bên nhau, phố xưa nhà cổ, mái ngói thâm nâu.
Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội
Mùa hoa sữa về thơm từng ngọn gió
Mùa cốm xanh về thơm bàn tay nhỏ
Cốm sữa vỉa hè thơm bước chân qua.
Hồ Tây chiều thu, mặt nước vàng lay bờ xa mời gọi
Màu sương thương nhớ, bầy sâm cầm nhỏ vỗ cánh mặt trời.
Hà Nội mùa thu đi giữa mọi người
Lòng như thầm hỏi, tôi đang nhớ ai
Sẽ có một ngày trời thu Hà Nội trả lời cho tôi
Sẽ có một ngày từng con đường nhỏ trả lời cho tôi.
Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội
Nhớ đến một người...
Để nhớ mọi người.
(Trịnh Công Sơn, lời thơ của bài hát Nhớ mùa thu Hà Nội)
Bài thơ “Nhớ mùa thu Hà Nội” của Trịnh Công Sơn được viết theo thể thơ nào? Chỉ ra những dấu hiệu nhận biết thể thơ đó trong bài thơ.
Dựa vào số tiếng, cách gieo vần và nhịp của các dòng thơ để xác định thể thơ; đối chiếu đặc điểm đó với hình thức các câu thơ trong văn bản.
- Thể thơ: tự do
- Dấu hiệu: Bài thơ không có quy định về số câu trong bài, số chữ trong một câu; các câu thơ có thể dài ngắn khác nhau…
Tìm những hình ảnh trong bài thơ miêu tả cảnh nổi bật của mùa thu ở Hà Nội?
Đọc và tìm các từ ngữ, hình ảnh trực tiếp miêu tả cây cối, hoa, màu sắc, hương vị, mặt nước, cảnh vật đặc trưng của mùa thu Hà Nội.
Những hình ảnh miêu tả mùa thu trong bài thơ là:
+ Cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ nằm kề bên nhau.
+ Phố xưa nhà cổ, mái ngói thâm nâu.
+ Mùa hoa sữa về thơm từng ngọn gió.
+ Mùa cốm xanh về thơm bàn tay nhỏ.
+ Cốm sữa vỉa hè thơm bước chân qua.
+ Hồ Tây mặt nước vàng lay bờ xa mời gọi.
+ Bầy sâm cầm nhỏ vỗ cánh mặt trời.
Em hãy cho biết cảm hứng chủ đạo của bài thơ.
Theo dõi toàn bài, đặc biệt những hình ảnh và từ ngữ thể hiện nỗi nhớ, tình yêu của tác giả để xác định cảm xúc bao trùm, xuyên suốt bài thơ.
Cảm hứng chủ đạo là tình yêu và nỗi nhớ đối với thủ đô Hà Nội, mảnh đất ngàn năm văn hiến của dân tộc ta…
Căn cứ vào đâu để xác định câu thơ dưới đây là câu kể.
“Mùa hoa sữa về thơm từng ngọn gió.”
Dựa vào đặc điểm của câu kể: câu dùng để kể, tả, giới thiệu hoặc thông báo một sự việc, trạng thái, thường kết thúc bằng dấu chấm; xác định căn cứ trong câu thơ.
- Câu “Mùa hoa sữa về thơm từng ngọn gió.” là kiểu câu kể
- Căn cứ:
+ Xét theo mục đích nói, câu thơ dùng để miêu tả mùi thơm của hoa sữa.
+ Kết thúc bằng dấu chấm.
Qua bài thơ, tác giả bày tỏ tình cảm gì đối với Hà Nội? (viết khoảng 3 – 5 dòng)
Dựa vào những hình ảnh thiên nhiên, phố phường và những từ ngữ thể hiện cảm xúc trong bài thơ để xác định tình cảm của tác giả; trình bày ngắn gọn, tập trung vào tình yêu, nỗi nhớ và sự gắn bó với Hà Nội.
- Tác giả bày tỏ tình cảm yêu mến, tự hào và nỗi nhớ tha thiết mùa thu Hà Nội.
- Bài thơ khiến người đọc thêm yêu mảnh đất thủ đô vào mùa thu, yêu quê hương đất nước Việt Nam.
Phần II. Viết
Viết một bài văn (khoảng 400 chữ) phân tích bài thơ trong phần đọc hiểu.
1. Mở bài:
- Giới thiệu tác giả
- Nêu vấn đề nghị luận
2. Thân bài
LĐ 1: Phân tích nội dung chủ đề
- Đoạn 1: Nêu chủ đề + phân tích nội dung phần 1 (hình ảnh được khắc hoạ + tình cảm, cảm xúc của phần 1)
- Đoạn 2: Phân tích nội dung phần 2 (hình ảnh được khắc hoạ + tình cảm, cảm xúc của phần 2)
.....
- Đoạn cuối: Phân tích thông điệp, bài học của tác phẩm/ đoạn trích
LĐ 2: Phân tích đặc sắc nghệ thuật
- Đoạn 1: Yếu tố nghệ thuật 1 + tác dụng
- Đoạn 2: Yếu tố nghệ thuật 2 + tác dụng
- ...
3. Kết bài:
- Tổng kết được:
+ Vấn đề nghị luận
+ Ấn tượng, cảm xúc cá nhân hoặc liên hệ với thực tế đời sống
Bài thơ Nhớ mùa thu Hà Nội là những dòng cảm xúc và nỗi nhớ thiết tha về một Hà Nội cổ kính, nên thơ vào độ thu về.
Hai dòng đầu là nỗi nhớ về một Hà Nội mùa thu với vẻ đẹp lãng mạn, cổ kính mang dấu ấn của đất Kinh kỳ xưa. Khổ hai là nỗi nhớ của tác giả về hương hoa sữa, hương cốm mới – những nét rất đặc trưng của mùa thu Hà Nội. Khổ ba là hình ảnh Hồ Tây trong một buổi chiều thu huyền ảo, khói sương. Khổ bốn và năm là tình yêu và nỗi nhớ của tác giả về con người Thủ đô trong nỗi niềm riêng “nhớ đến một người”.
Bài thơ với ngôn từ và hình ảnh gợi cảm, mượt mà, đã diễn tả tài tình thần thái của mảnh đất kinh kỳ. Đó là một Hà Nội thật lãng mạn, mộng mơ khi mùa thu về cùng với nét trầm tư, cổ kính của “phố xưa nhà cổ, mái ngói thâm nâu” mà không nơi nào có được. Qua bài thơ, người đọc bắt gặp hồn thiêng núi sông ngàn năm, đồng thời vẽ nên một bức tranh mùa thu tuyệt vời, mê đắm lòng người qua hình ảnh “cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ”.
Trong khoảnh khắc giao mùa ấy, nét đặc trưng của mùa thu Hà Nội được tác giả khám phá và đưa vào ca từ các hình ảnh vô cùng mới mẻ, ấn tượng. Từng ngọn gió mùa thu thơm nồng nàn hoa sữa, từng bàn tay nhỏ nhắn thơm hương cốm xanh, ngay cả những bước chân người đi trên hè phố cũng bất giác vương vương thơm mùi cốm sữa. Xa Hà Nội, nhưng những gì thuộc về Hà Nội vẫn không rời, cứ vấn vương như một nỗi niềm: “Hà Nội mùa thu, mùa thu Hà Nội/Mùa hoa sữa về, thơm từng ngọn gió/Mùa cốm xanh về, thơm bàn tay nhỏ/Cốm sữa vỉa hè, thơm bước chân qua”.
Bài thơ làm chúng ta ngỡ ngàng khi nhận được tín hiệu tình yêu thiết tha, bỏng cháy của Trịnh Công Sơn dành cho con người nơi đây. Bắt đầu là tình yêu đối với một người khi “đi giữa mọi người”. Nỗi nhớ ở đây vừa hiện hữu, cụ thể về “một người” nhưng lại hoàn toàn vô hình, vô danh tính. Chính nét khơi gợi nhiều mông lung ấy đã được sự chia sẻ, đồng cảm của nhiều bạn đọc yêu thơ, các thế hệ yêu nhạc Trịnh Công Sơn, yêu mùa thu Hà Nội.





