Giải khoa học tự nhiên 7, soạn sgk khtn lớp 7 kết nối tri thức với cuộc sống

Chương VII. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở si..

Bài 31. Trao đổi nước và chất dinh dưỡng ở động vật trang 131, 132, 133, 134 Khoa học tự nhiên 7 - Kết nối tri thức

Có bao giờ em tự hỏi chiếc bánh mì thơm ngon, hấp dẫn sẽ biến đổi như thế nào sau khi em ăn nó? Quan sát Hình 31.1, hãy mô tả con đường thu nhận và tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa ở con người.

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Câu hỏi tr 131

Mở đầu

Có bao giờ em tự hỏi chiếc bánh mì thơm ngon, hấp dẫn sẽ biến đổi như thế nào sau khi em ăn nó?

Hướng dẫn giải:

Trong bánh mì có chứa tinh bột (vỏ bánh mì), protein (thịt), vitamin, chất khoáng (các loại rau, củ có trong bánh mì),... sẽ được hệ tiêu hóa biến đổi thành những chất đơn giản để cơ thể có thể hấp thụ được.

Lời giải chi tiết:

Các chất dinh dưỡng trong bánh mì sẽ được biến đổi thành các chất đơn giản để cơ thể có thể hấp thu được.

Câu hỏi tr 132

Câu hỏi

Quan sát Hình 31.1, hãy mô tả con đường thu nhận và tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa ở con người.

Hướng dẫn giải:

Quan sát hình 31.1 và mô tả con đường thu nhận và tiêu hóa thức ăn.

Lời giải chi tiết:

Thức ăn đi vào trong cơ thể người bằng miệng. Từ miệng, thức ăn được di chuyển đến các cơ quan khác nhau trong ống tiêu hoá, nhờ sự phối hợp giữa các cơ quan trong ống tiêu hoá và tuyến tiêu hoá (tuyến nước bọt, gan, túi mật và tuỵ) mà thức ăn được biến đổi thành các chất dinh dưỡng để cơ thể hấp thụ vào máu và cung cấp cho các cơ quan. Các chất thải được thải ra khỏi cơ thể qua hậu môn dưới dạng phân.

Câu hỏi tr 133

Hoạt động

Đọc thông tin trên và thảo luận để trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Em có thể bổ sung nước cho cơ thể bằng những cách nào?

Câu 2: Quan sát Hình 31.3 và 31.4, cho biết nước đào thải ra khỏi cơ thể như thế nào?

Câu 3: Theo khuyến nghị năm 2012 của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, trẻ em ở tuổi vị thành niên cần 40ml nước/1kg thể trọng mỗi ngày. Dựa vào khuyến nghị này, hãy tình lượng nước cần uống mỗi ngày của bản thân để đảm bảo nhu cầu nước cho cơ thể.

Hướng dẫn giải:

Đọc các thông tin, quan sát hình ảnh và đưa ra câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Câu 1: Chúng ta bổ sung nước cho cơ thể qua:

- Uống nước trực tiếp.

- Ăn các loại thực phẩm nhiều nước như dưa hấu, dừa,rau xanh,....

Câu 2: Nước đào thải ra khỏi cơ thể qua sự tiết mồ hôi và qua quá trình lọc máu để tạo ra nước tiểu.

Câu 3: Em có thể tính lượng nước cần uống của bản thân bằng cách lấy khối lượng của bản thân x 40ml/kg.

Câu hỏi

Đọc thông tin ở mục III kết hợp với quan sát Hình 31.5, mô tả con đường vận chuyển các chất ở động vật và người.

Hướng dẫn giải:

Quá trình vận chuyển các chất trong hệ tuần hoàn ở người thông qua vòng tuần hoàn phổi (vòng tuần hoàn nhỏ) và vòng tuần hoàn các cơ quan (vòng tuần hoàn lớn).

Lời giải chi tiết:

Quá trình vận chuyển các chất trong hệ tuần hoàn ở người thông qua vòng nhỏ và vòng tuần hoàn lớn.

- Vòng tuần hoàn lớn vận chuyển máu mang chất dinh dưỡng và oxygen từ tâm thất trái theo động mạch đi tới các cơ quan của cơ thể, ở đây diễn ra quá trình trao đổi chất. Chất thải theo máu tới các cơ quan bài tiết rồi thải ra ngoài. Khí carbon dioxide từ các cơ quan của cơ thể theo tĩnh mạch đổ vào tâm nhĩ phải.

- Vòng tuần hoàn nhỏ vận chuyển máu mang khí carbon dioxide từ tâm thất phải theo động mạch phổi đi tới phổi, ở đây diễn ra quá trình trao đổi khí. Máu giàu oxygen theo tĩnh mạch phổi đổ vào tâm nhĩ trái.

Câu hỏi tr 134

Hoạt động

Liên hệ các kiến thức đã học và thảo luận nhóm, trả lời các câu hỏi sau:

Câu 1: Giải thích vì sao chúng ta nên ăn đa dạng các loại thức ăn mà không nên chỉ ăn một loại thức ăn dù loại thức ăn đó rất bổ dưỡng?

Câu 2: Xây dựng thực đơn cho một bữa ăn trong một ngày để đảm bảo chế độ ăn cân đối và đầy đủ dinh dưỡng.

Hướng dẫn giải:

Chế độ dinh dưỡng đủ chất và đủ lượng giúp cung cấp đầy đủ các chất, năng lượng theo nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể.

Lời giải chi tiết:

Câu 1: Ta nên ăn đa dạng các loại thức ăn mà không nên chỉ ăn một loại thức ăn dù loại thức ăn đó rất bổ dưỡng vì trong mỗi loại thức ăn có những chất dinh dưỡng khác nhau, do đó phối hợp thức ăn sẽ giúp chúng ta được cung cấp dầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của con người.

Câu 2: Em có thể xây dựng bữa ăn gồm đầy đủ các chất: protein (thịt, trứng, cá, sữa,...); tinh bột (cơm, bánh mì, các loại hạt ngũ cốc khác,...); lipit (mỡ động vật, mỡ thực vật, bơ,..); vitamin và chất xơ (rau, củ, quả).

Hoạt động

Thảo luận với bạn và hoàn thành nội dung theo mẫu Bảng 31.1

Hướng dẫn giải:

Đọc thông tin trong SGK kết hợp thảo luận nhóm để trả lời.

Lời giải chi tiết:

Bài đọc >> Xem chi tiết: Lý thuyết trao đổi nước và chất dinh dưỡng ở động vật - Khoa học tự nhiên 7 Kết nối tri thức với cuộc sống

I. Con đường thu nhận và tiêu hóa thức ăn trong ống tiêu hóa ở động vật:

Động vật thu nhận thức ăn từ môi trường ngoài qua hoạt động ăn và uống.

Tiêu hóa là quá trình biến đổi các chất phức tạp trong thức ăn thành chất đơn giản mà cơ thể có thể hấp thụ được bằng hoạt động tiêu hóa và thải các chất dư thừa qua hậu môn.

II. Nhu cầu sử dụng nước và con đường trao đổi nước ở động vật:

Động vật cần nước để duy trì sự sống. Nhu cầu nước của mỗi cá thể là khác nhau dựa theo loài, tuổi, đặc điểm sinh học ...

Ví dụ: một con voi cần uống 160 - 300 lít nước mỗi ngày, trong khi dó loài chuột nhảy Bắc Mỹ chri cần lấy nước từ thức ăn.

Nước và các chất thải được đào thải ra khỏi cơ thể chủ yếu qua nước tiểu và mồ hôi.

Nước tiểu được tạo ra từ quá trình lọc máu ở thận. Vì nước luôn có sự đào thải ra khỏi cơ thể nên việc bổ sung nước vô cùng quan trọng.

III. Sự vận chuyển các chất ở động vật:

Các tế bào và cơ quan trong cơ thể động vật được nuôi dưỡng bởi chất dinh dưỡng và oxygen. Các chất này được vận chuyển bởi hệ tuần hoàn.

Ở người, các chất được vận chuyển theo hai vòng tuần hoàn: vòng tuần hoàn lớn và vòng tuần hoàn nhỏ. Trong đó, vòng tuần hoàn nhỏ đưa máu tới phổi để lấy O2, thải CO2 và trở về tim (máu đỏ tươi.)

Vòng tuần hoàn lớn đưa máu đỏ tươi đi cung cấp cho từng cơ quan của cơ thể và trở lại là máu đỏ thẫm đi về tim.

IV. Vận dụng hiểu biết về trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng ở động vật vào thực tiễn:

1. Nguy cơ thiếu hoặc thừa dinh dưỡng:

Nếu cơ thể bị thiếu hụt một chất nào đó, cơ thể không thể hoạt động bình thường.

Một số chất dinh dưỡng khi cơ thể tiêu thụ quá nhiều cũng gây ra những hậu quả không tốt. Ăn nhiều thức ăn chứa đường và vệ sinh răng miệng không đúng cách làm răng bị sâu ...

2. Vệ sinh ăn uống:

Các tác nhân có thể gây hại cho các cơ quan trong hệ tiêu hóa bao gồm: vi khuẩn, nấm trong thức ăn bị ôi thiu; giun, sán sống kí sinh trong ruột ...

Ta có thể giữ vệ sinh ăn uống qua các biện pháp đơn giản, dễ thực hiện như sau: