50+ dẫn chứng NLXH Nhân vật lịch sử & chính trị hay nhất 
Hoàn cảnh
- Trạng Quỳnh (tên thật là Nguyễn Quỳnh, 1677–1748) là một danh sĩ thời Lê Trung hưng, quê ở làng Bột Thượng, nay thuộc xã Hoằng Lộc, huyện Hoằng Hoá, tỉnh Thanh Hoá.
- Ông sinh ra trong một gia đình nho học nghèo giữa bối cảnh xã hội phong kiến.
- Dù chỉ đỗ Hương cống (nên thường gọi là Cống Quỳnh) và không ra làm quan lớn, nhưng nhờ tư chất thông minh xuất chúng, lối sống phóng khoáng và những giai thoại "trạng" đầy kịch tính, ông đã trở thành một nhân vật huyền thoại trong lòng nhân dân.
- Ông được nhớ đến như một bậc trí giả dùng sự trào lộng để phê phán thói hư tật xấu và bảo vệ lẽ phải.
Một số dẫn chứng tiêu biểu về Trạng Quỳnh
Trí tuệ dân gian
- Biểu hiện: Trạng Quỳnh nổi tiếng với khả năng ứng biến cực nhanh và tư duy sắc bén thông qua các giai thoại như "Vẽ rồng bằng mười ngón tay", "Trạng chết Chúa cũng băng hà" hay màn đối đáp với sứ thần phương Bắc. Ông luôn dùng trí thông minh để giải quyết những tình huống ngặt nghèo, biến nguy thành an, đồng thời sử dụng sự hóm hỉnh để hoá giải những áp lực từ cường quyền một cách vô cùng khéo léo.
- Kết quả/Thành tựu: Trở thành biểu tượng cao nhất cho trí thông minh và sự nhạy bén của người Việt trong văn học dân gian. Những mưu mẹo của ông không chỉ mang lại tiếng cười mà còn giúp nhân dân có thêm niềm tin vào sức mạnh của kiến thức và tư duy độc lập trước những thế lực chèn ép.
Tinh thần phản kháng
- Biểu hiện: Trạng Quỳnh dùng tiếng cười trào lộng như một vũ khí sắc bén để tấn công vào sự thối nát của giai cấp thống trị. Ông không ngần ngại lừa Chúa ăn "mầm đá", ăn "đào trường thọ" (nhưng thực chất là đào thường) để chế giễu khát vọng sống xa hoa, ích kỷ của vua chúa. Đỉnh điểm là tuyên ngôn "Trạng chết Chúa cũng băng hà", khi ông biết mình bị đầu độc nhưng vẫn bình thản sắp xếp để kẻ thủ ác phải nhận lấy cái kết tương tự, biến cái chết của mình thành một đòn đáp trả đanh thép cuối cùng.
- Kết quả/Thành tựu: Tạo nên một dòng văn học trào lộng đặc sắc, góp phần thức tỉnh ý thức tự trọng và tinh thần đấu tranh của quần chúng. Hình tượng của ông đã trở thành điểm tựa tinh thần, giúp người dân lao động có thêm vũ khí sắc bén là tiếng cười để đối mặt và phê phán những thói hư tật xấu trong xã hội phong kiến.
Lòng tự tôn dân tộc
- Biểu hiện: Trong các cuộc tiếp đón và đối đáp với sứ thần phương Bắc, Trạng Quỳnh luôn giữ thái độ ngạo nghễ, bản lĩnh. Ông sử dụng học vấn uyên thâm và sự lém lỉnh của mình để khiến các sứ thần vốn tự phụ phải nể phục và e dè trước trí tuệ của người nước Nam. Những màn "đọ trí" của ông thường xoay quanh việc khẳng định bản sắc văn hoá và chủ quyền trí tuệ của dân tộc.
- Kết quả/Thành tựu: Giữ vững quốc thể và uy tín của đất nước trên phương diện ngoại giao văn hoá. Những giai thoại đối sứ của ông đã bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho nhiều thế hệ học trò, khẳng định vị thế của con người Việt Nam không hề thua kém bất kỳ quốc gia nào về phương diện học thuật và tài năng ứng biến.
Câu nói nổi tiếng
“Trạng chết Chúa cũng băng hà; Dưa gang đỏ đít thì cà đỏ trôn.”
“Bẩm chúa, lúc đói, ăn cơm muối cũng ngon, no thì chẳng có gì vừa miệng đâu ạ.”
"Đất nứt con bọ hung, trời sập con chim sẻ."
"Thắng bằng mưu mẹo mới thực là tài, thắng bằng sức mạnh chỉ là kẻ khoẻ tay."
Danh sách bình luận