Dẫn chứng về chủ đề Công dân toàn cầu

Công dân toàn cầu là những người không chỉ giới hạn mình trong biên giới của một quốc gia, mà tự nhận thức mình là một thành viên của nhân loại. Họ có kiến thức về thế giới, có kĩ năng để làm việc trong môi trường đa văn hoá, có thái độ tôn trọng sự đa dạng và quan tâm đến các vấn đề chung của nhân loại.

•  Biểu hiện: Xuất phát điểm là một học sinh trường chuyên ở Nghệ An, Khánh Vy nỗ lực không ngừng để thành thạo tiếng Anh và nhiều ngoại ngữ khác. Cô tận dụng mạng xã hội để chia sẻ kiến thức, làm cầu nối văn hoá, tự tin phỏng vấn các ngôi sao quốc tế.
• Kết quả: Khánh Vy trở thành hình mẫu lý tưởng cho giới trẻ về tư duy "dám nghĩ dám làm". Cô chứng minh rằng ngoại ngữ chính là "tấm hộ chiếu" quyền lực nhất để người trẻ Việt bước ra biển lớn, xoá bỏ rào cản địa lí.

• Biểu hiện: Khi mới 15 tuổi, cô bé người Thuỵ Điển này đã dũng cảm bỏ học vào thứ Sáu hàng tuần để đến trước toà nhà Quốc hội kêu gọi hành động vì khí hậu, cầm tấm bảng "Bãi khoá vì khí hậu".
• Kết quả: Hành động đơn lẻ ấy đã châm ngòi cho phong trào "Fridays for Future" lan rộng toàn cầu với hàng triệu người tham gia. Greta chứng minh rằng tuổi tác không giới hạn khả năng ảnh hưởng, và công dân toàn cầu là người biết đau đáu trước nỗi đau chung của Trái Đất.

• Biểu hiện: Các nhóm học sinh THPT Việt Nam tham gia Hội thi Khoa học Kỹ thuật Quốc tế (Intel ISEF) tại Mỹ với những dự án như "Cánh tay robot cho người khuyết tật" hay "Xử lý nước nhiễm mặn". Các em không chỉ giỏi chuyên môn mà còn tự tin thuyết trình, tranh biện bằng tiếng Anh với bạn bè quốc tế.
• Kết quả: Các em đã giành nhiều giải thưởng lớn, khẳng định trí tuệ Việt Nam không thua kém thế giới. Đây là minh chứng rõ nhất cho việc công dân toàn cầu dùng tri thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn của cuộc sống.

• Biểu hiện: Ngay từ khi còn nhỏ, cô đã viết blog ẩn danh cho BBC để phản đối lệnh cấm trẻ em gái đi học của Taliban. Bất chấp việc bị ám sát hụt, cô vẫn kiên trì dùng tiếng nói của mình để kêu gọi quyền bình đẳng giáo dục tại các diễn đàn lớn như Liên Hợp Quốc.
• Kết quả: Trở thành người trẻ nhất nhận giải Nobel Hoà bình (năm 17 tuổi). Quỹ Malala của cô đã quyên góp hàng chục triệu USD, giúp hàng triệu trẻ em gái tại các vùng xung đột được tiếp cận giáo dục bền vững.

• Biểu hiện: Ở tuổi 18, anh đã bỏ ngang đại học để thành lập tổ chức phi lợi nhuận The Ocean Cleanup. Thay vì dùng tàu vớt rác thủ công, anh thiết kế các hệ thống rào chắn khổng lồ tận dụng dòng chảy đại dương để tự động thu gom nhựa.
• Kết quả: Hệ thống của anh đã dọn sạch hàng trăm tấn rác nhựa tại Đảo rác Thái Bình Dương. Anh nhận giải "Champion of the Earth" của Liên Hợp Quốc và truyền cảm hứng cho hàng triệu kỹ sư trẻ về việc dùng công nghệ giải quyết vấn đề sinh thái toàn cầu.

• Biểu hiện: Xuất thân từ một vùng biển nhỏ, anh nhận thấy rác thải nhựa siêu nhỏ đang huỷ hoại đại dương nhưng chưa có cách lọc hiệu quả. Anh đã tự nghiên cứu và sáng chế ra một loại chất lỏng từ tính có khả năng hút hạt nhựa ra khỏi nước.
• Kết quả: Chiến thắng giải quán quân Google Science Fair toàn cầu. Sáng kiến của anh hiện đang được phát triển để ứng dụng vào các nhà máy xử lý nước thải trên thế giới, góp phần giải quyết cuộc khủng hoảng ô nhiễm nước toàn cầu.

• Biểu hiện: Từng là nạn nhân của nạn tảo hôn, cô đã dũng cảm công khai câu chuyện cá nhân để vận động thay đổi luật pháp tại Anh và trên thế giới. Cô tập trung vào việc xoá bỏ các hủ tục lạc hậu ảnh hưởng đến sức khoẻ và tương lai của phụ nữ.
• Kết quả: Nhận giải thưởng "Công dân toàn cầu năm 2022". Những nỗ lực của cô đã góp phần quan trọng giúp Anh chính thức nâng độ tuổi kết hôn tối thiểu lên 18 (không ngoại lệ), bảo vệ hàng ngàn trẻ em gái mỗi năm.

Tôi nhận thức rằng để trở thành công dân toàn cầu, tôi không cần phải ngay lập tức làm những điều vĩ mô, mà bắt đầu từ việc thay đổi tư duy học tập. Tôi sẽ coi tiếng Anh không phải là một môn học để đối phó thi cử, mà là công cụ sinh tồn và kết nối. Tôi sẽ tận dụng Internet để học hỏi tri thức nhân loại thay vì chỉ giải trí vô bổ. Tôi hiểu rằng, nếu không tự nâng cấp bản thân, tôi sẽ bị tụt hậu ngay trên chính sân nhà khi thị trường lao động mở cửa.

Nhiều người nghĩ công dân toàn cầu là phải sống Tây hoá, sính ngoại. Nhưng với tôi, công dân toàn cầu chân chính là người mang 'trái tim Việt Nam và khối óc thế giới'. Tôi nỗ lực học hỏi cái hay của nhân loại, nhưng cũng sẽ là một đại sứ văn hoá nhỏ bé, giới thiệu vẻ đẹp của áo dài, của phở, của lịch sử Việt Nam đến bạn bè quốc tế. Càng đi xa, tôi càng phải giữ chặt gốc rễ của mình.