Dẫn chứng về chủ đề Kỹ năng sống

• Biểu hiện: Robinson Crusoe (Nhân vật trong tiểu thuyết cùng tên của Daniel Defoe) là một thuỷ thủ sống sót sau vụ đắm tàu và bị mắc kẹt trên một hòn đảo hoang vắng suốt 28 năm. Để tồn tại, anh đã phải vận dụng và phát triển tối đa các kỹ năng sống của mình để tự làm nhà, săn bắn, trồng trọt, chăn nuôi, làm gốm, may quần áo, đóng thuyền… Ngoài ra, còn phải tìm cách thích nghi với môi trường khắc nghiệt, đối phó với sự cô đơn, chống lại thú dữ và thổ dân. Từ một người đàn ông thành thị, anh đã học được cách sinh tồn trong môi trường hoang dã.
• Kết quả:  Câu chuyện của Robinson Crusoe là minh chứng rõ nét cho tầm quan trọng của kỹ năng sinh tồn và khả năng thích nghi trong những hoàn cảnh cực đoan.

• Biểu hiện: Năm 2018, 12 thành viên đội bóng nhí và huấn luyện viên của họ đã bị mắc kẹt trong hang Tham Luang (Thái Lan) do mưa lớn gây ngập lụt. Trong suốt hơn hai tuần mắc kẹt, kỹ năng sống và sự bình tĩnh của huấn luyện viên Ek đã giúp các em nhỏ giữ vững tinh thần, duy trì năng lượng bằng cách thiền định và phân chia thức ăn hợp lý.
• Kết quả: Vụ việc này không chỉ là câu chuyện về nỗ lực giải cứu mà còn là minh chứng cho kỹ năng sinh tồn là yếu tố quan trọng giúp con người vượt qua tình huống nguy hiểm .

• Biểu hiện: Năm 2023, một chiếc máy bay của Yeti Airlines đã gặp nạn ở Nepal, khiến nhiền người thiệt mạng. Tuy nhiên, một số hành khách đã may mắn sống sót trong vụ việc này. Mặc dù đây là một thảm kịch, việc có người sống sót cho thấy sự khác biệt mà kỹ năng phản ứng nhanh, kiến thức về an toàn hàng không, và khả năng giữ bình tĩnh có thể tạo ra trong những tình huống khẩn cấp. 
• Kết quả: Đây là một ví dụ đau lòng nhưng mạnh mẽ về việc kỹ năng sinh tồn cơ bản và bản năng phản ứng có thể tạo ra sự khác biệt giữa sự sống và cái chết.

• Biểu hiện: Alexander Selkirk là nhân vật được xem là nguyên mẫu cho hình tượng Robinson trong tiểu thuyết đã từng bị bỏ rơi giữa một hòn đảo hoang vắng. Trong tình cảnh khắc nghiệt ấy, ông đã không buông xuôi. Ông tự học cách tồn tại: săn bắt để có thức ăn, dựng nơi trú ẩn bằng những vật liệu sẵn có và hơn hết là nuôi dưỡng một tinh thần thép để vượt qua bốn năm cô độc giữa thiên nhiên dữ dội. 
• Kết quả: Câu chuyện của ông cho thấy kỹ năng sinh tồn còn là sự kết hợp của tư duy linh hoạt, lòng can đảm và khả năng duy trì ý chí sống mãnh liệt. 

• Biểu hiện: Sinh ra trong cảnh nghèo đói ở Malawi và buộc phải bỏ học vì không có tiền đóng học phí, William Kamkwamba vẫn không đầu hàng số phận. Trước hạn hán khắc nghiệt, cậu chủ động đến thư viện làng, tự học qua sách vật lý dù khả năng tiếng Anh còn hạn chế. Với tư duy giải quyết vấn đề, William tận dụng những phế liệu như khung xe đạp cũ, cánh quạt nhựa, linh kiện máy móc để chế tạo cối xay gió tạo ra điện.
• Kết quả: Cối xay gió do William tạo ra đã giúp bơm nước tưới tiêu, cải thiện đời sống và thay đổi nền nông nghiệp của cả ngôi làng. Câu chuyện khẳng định kỹ năng sống không chỉ là tiếp thu kiến thức mà quan trọng hơn là biết cách tự học và vận dụng sáng tạo kiến thức vào thực tiễn để vượt qua nghịch cảnh.

• Biểu hiện: Trong chuyến du lịch cùng gia đình tại bãi biển Thái Lan, Tilly Smith là một cô bé mới 10 tuổi, cô đã nhận ra dấu hiệu bất thường khi nước biển rút nhanh và sủi bọt trắng. Không hoảng loạn, Tilly nhớ lại bài học địa lý về sóng thần vừa được học ở trường. Bằng khả năng quan sát nhạy bén và kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tế, cô bé lập tức thuyết phục cha mẹ và những người xung quanh rời khỏi bãi biển.
• Kết quả: Nhờ phản xạ nhanh và kỹ năng truyền đạt hiệu quả của Tilly, hơn 100 người tại bãi biển Maikhao đã kịp thời thoát khỏi thảm hoạ sóng thần năm 2004. Câu chuyện cho thấy kỹ năng sống chính là cầu nối giữa kiến thức sách vở và khả năng hành động đúng đắn trong những tình huống hiểm nghèo.

• Biểu hiện: Ngay sau khi cất cánh, chiếc Airbus A320 bị hỏng cả hai động cơ do va chạm với chim, rơi vào tình huống khẩn cấp ở độ cao thấp. Trước nguy cơ thảm hoạ, cơ trưởng Chesley “Sully” Sullenberger vẫn giữ được sự bình tĩnh, nhanh chóng phân tích dữ liệu, loại bỏ các phương án không khả thi và đưa ra quyết định hạ cánh xuống sông Hudson. Đồng thời, ông phối hợp chặt chẽ với phi công phụ, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình xử lý khủng hoảng.
• Kết quả: Nhờ khả năng ra quyết định chính xác và tinh thần làm việc nhóm hiệu quả, toàn bộ 155 hành khách và phi hành đoàn đều được cứu sống an toàn. 

• Biểu hiện: Khi con tàu Endurance bị kẹt và nghiền nát giữa băng giá Nam Cực, Sir Ernest Shackleton cùng 28 thuỷ thủ rơi vào nghịch cảnh kéo dài gần hai năm. Nhận thức rõ nguy cơ lớn nhất là sự tuyệt vọng, ông tập trung xây dựng tinh thần tập thể bằng cách thiết lập kỷ luật sinh hoạt chặt chẽ: ăn uống cùng nhau, tổ chức các hoạt động giải trí trên băng. Đồng thời, Shackleton quan sát kỹ trạng thái tâm lý của từng người, kịp thời động viên và sắp xếp những người có dấu hiệu suy sụp làm việc gần mình để khích lệ.
• Kết quả: Nhờ khả năng xây dựng đội ngũ và quản trị tâm lý đám đông xuất sắc, Shackleton đã giữ vững tinh thần của thuỷ thủ đoàn và đưa toàn bộ 28 người trở về an toàn sau hơn 600 ngày lênh đênh giữa băng giá. 

• Biểu hiện: Trong cảnh vô gia cư, phải một mình nuôi con nhỏ và ngủ qua đêm ở nhà vệ sinh ga tàu điện ngầm, Chris Gardner vẫn kiên trì theo đuổi kỳ thực tập không lương tại một công ty chứng khoán. Nhận thức rõ quỹ thời gian hạn hẹp, ông rèn luyện kỹ năng quản lý thời gian, tối ưu từng phút làm việc, đồng thời không ngừng nâng cao kỹ năng bán hàng và giao tiếp thuyết phục để cạnh tranh với các thực tập sinh khác.
• Kết quả: Nhờ sự kỷ luật, hiệu suất vượt trội và kỹ năng nghề nghiệp vững vàng, Chris Gardner trở thành người duy nhất được nhận vào làm chính thức, từ đó xây dựng sự nghiệp thành công và vươn lên trở thành triệu phú. 

• Biểu hiện: Đến Honduras trong vai trò một tình nguyện viên, không biết tiếng Tây Ban Nha và không có nguồn lực tài chính, Shin Fujiyama vẫn kiên trì bám trụ giữa môi trường văn hoá và xã hội đầy rủi ro. Thay vì áp đặt tư duy của người ngoài, ông chủ động học tiếng bản địa, sống cùng người dân và rèn luyện kỹ năng lắng nghe để thấu hiểu nhu cầu cốt lõi của cộng đồng. Đồng thời, ông tận dụng kỹ năng truyền thông số để kể câu chuyện giáo dục tại Honduras, qua đó huy động sự chung tay của cộng đồng toàn cầu.
• Kết quả: Nhờ khả năng thích nghi văn hoá và huy động cộng đồng hiệu quả, Shin Fujiyama đã xây dựng hơn 70 ngôi trường và tiếp tục theo đuổi mục tiêu 1.000 trường học cho trẻ em Honduras. Câu chuyện cho thấy kỹ năng sống không chỉ giúp cá nhân vượt qua nghịch cảnh mà còn có thể tạo ra những thay đổi bền vững cho cả một cộng đồng.

• Biểu hiện: Trước thực trạng đất đai bạc màu do lạm dụng hoá chất, giá nông sản bấp bênh và môi trường ngày càng ô nhiễm, nông dân Võ Văn Tiếng đã không tiếp tục canh tác theo lối mòn cũ. Ông chủ động “học lại từ đầu”, từ bỏ phân hoá học để chuyển sang mô hình lúa hữu cơ kết hợp nuôi cá, xây dựng một hệ sinh thái sản xuất bền vững. Đồng thời, ông rèn luyện tư duy hệ thống và kỹ năng quản trị thương hiệu nhằm đưa hạt gạo sạch tiếp cận những thị trường khó tính.
• Kết quả: Nhờ khả năng thích nghi và tư duy bền vững, Võ Văn Tiếng đã tạo dựng thành công thương hiệu “Gạo Tâm Việt”, vừa bảo vệ môi trường vừa nâng cao giá trị kinh tế gấp nhiều lần so với phương thức canh tác truyền thống. 

• Biểu hiện: Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và chủ nghĩa tiêu dùng lan rộng khiến nhiều người trẻ rơi vào áp lực đồng lứa và mất phương hướng, Blogger Giang Ơi đã lựa chọn cách tiếp cận tỉnh táo và có trách nhiệm. Thông qua các nội dung số, cô vận dụng kỹ năng tư duy phản biện để phân tích bản chất của việc chi tiêu, lối sống tối giản và chăm sóc sức khoẻ tinh thần, giúp người trẻ hiểu không chỉ “nên làm gì” mà còn “vì sao cần làm như vậy”. Đồng thời, bằng kỹ năng giao tiếp truyền cảm hứng, cô hướng dẫn cách sàng lọc thông tin và xây dựng lối sống phù hợp với giá trị cá nhân.
• Kết quả: Những chia sẻ của Giang Ơi đã góp phần định hướng lối sống lành mạnh, giúp nhiều người trẻ biết quản trị tài chính, cân bằng tinh thần và hình thành bản sắc cá nhân vững vàng giữa đám đông. 

Trong một chuyến đi dã ngoại cùng trường, khi đang khám phá khu rừng, em mải mê ngắm cảnh mà không để ý mình đã bị tách đoàn. Ban đầu, em rất hoảng sợ, nhưng rồi em nhớ lại lời khuyên của bố mẹ về việc giữ bình tĩnh khi bị lạc. Em không chạy lung tung mà đứng yên tại chỗ, cố gắng nhớ lại con đường đã đi và tìm kiếm các dấu hiệu quen thuộc. Em cũng đã dùng điện thoại để liên lạc với thầy cô và giữ liên lạc với họ trong khi chờ được tìm thấy. Cuối cùng, em đã được đoàn tìm thấy an toàn. Sau trải nghiệm đó, em hiểu rằng kỹ năng định hướng và khả năng kiểm soát cảm xúc trong lúc hoảng loạn là cực kỳ quan trọng để bảo vệ bản thân.

Vào dịp hè năm ngoái, em và gia đình đi du lịch biển. Lúc đó, có một em bé đang tắm gần bờ bỗng bị sóng cuốn ra xa. Mặc dù rất sợ, nhưng em nhớ lại những kiến thức về kỹ năng phòng chống đuối nước mà thầy cô đã dạy, đặc biệt là việc kêu gọi sự giúp đỡ từ người lớn có chuyên môn và giữ bình tĩnh. Em nhanh chóng hô hoán và chỉ dẫn cho những người xung quanh biết vị trí em bé. Nhờ đó, một chú cứu hộ gần đó đã kịp thời lao xuống cứu em bé. Em nhận ra rằng, trong những tình huống nguy hiểm, việc nắm vững các kỹ năng cơ bản và biết cách xử lý tình huống khẩn cấp có thể cứu sống một mạng người.