Đề thi tham khảo giữa học kì 1 Văn 10 - Đề số 1

* Yêu cầu chung: xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về dung lượng và sử dụng bằng chứng.

- Vấn đề nghị luận:

- Dung lượng: khoảng 600 chữ.

- Bằng chứng: bằng chứng thực tế đời sống phù hợp, thuyết phục.

1. Mở bài:

- Giới thiệu tác giả Đặng Hồng Thiệp và bài thơ Khát vọng.

- Nêu cảm nhận/ đánh giá chung về bài thơ

2. Thân bài:

a. Hình tượng đại bàng

- Tình huống: quả trứng đại bàng rơi vào ổ gà → Đại bàng sinh ra giữa bầy gà nên:

+ Lớn lên trong môi trường không thuộc về mình.

+ Tự coi mình là gà, sống như gà.

+ Không nhận ra giá trị và năng lực vốn có của bản thân.

=> Hoàn cảnh sống có ảnh hưởng lớn đến nhận thức và sự phát triển của mỗi con người.

- Bi kịch và khát vọng của đại bàng: Không ai nói cho đại bàng biết:

+ Những chân trời rộng lớn.

+ Những cánh rừng, đại ngàn.

+ Khả năng bay cao của chính nó.

- Hình ảnh: “hồn nhiên bới đất”; “khát vọng mơ hồ/ lâu lâu lại cồn cào trong ngực”

=> Khắc họa bi kịch của con người khi sống trong giới hạn do hoàn cảnh tạo nên nhưng vẫn luôn tồn tại khát vọng vượt lên số phận.

b. Lời thức tỉnh ở cuối bài thơ

- Câu hỏi “Làm sao mà ai biết/Mình đã bắt đầu từ quả trứng nào đây”: Khẳng định xuất thân không quyết định tương lai.

- “Sao không thử một lần vỗ cánh tung bay?”: Là lời tự vấn, lời động viên, lời thức tỉnh mỗi người hãy dũng cảm khám phá năng lực của bản thân và vượt qua giới hạn.

=> Chủ đề: Qua hình tượng đại bàng sinh ra trong ổ gà, bài thơ thể hiện niềm tin vào giá trị và tiềm năng của mỗi con người; đồng thời bày tỏ sự trăn trở trước những hoàn cảnh có thể kìm hãm con người và khơi dậy khát vọng dám vượt qua giới hạn để khẳng định bản thân, vươn tới những giá trị cao đẹp.

c. Đặc sắc nghệ thuật

- Xây dựng hình tượng biểu tượng giàu ý nghĩa.

- Kết cấu như một câu chuyện ngụ ngôn.

- Giọng thơ nhẹ nhàng, giàu tính triết lí.

- Câu hỏi tu từ tạo sức lay động và thôi thúc người đọc suy ngẫm.

3. Kết bài

Khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ.